ИЖТИМОИЙ ТАРМОҚЛАРДА ВИДЕОКОНТЕНТГА БЎЛГАН МУАЛЛИФЛИК ҲУҚУҚИ: ФОЙДАЛАНИШ ВА ҲИМОЯ ҚИЛИШ МУАММОЛАРИ
##article.subject##:
муаллифлик ҳуқуқи, видеоконтент, ижтимоий тармоқлар, аудиовизуал асар, рақамли платформа, ҳуқуқ эгаси, иқтибос келтириш, ремикс, контентни ўчириш, ахборот воситачиси##article.abstract##
Мазкур мақолада ижтимоий тармоқларда жойлаштириладиган видеоконтентдан фойдаланиш ва унга бўлган муаллифлик ҳуқуқини ҳимоя қилишнинг ўзига хос хусусиятлари тадқиқ этилган. Ўзбекистон Республикаси, Россия Федерацияси, Европа Иттифоқи ва Америка Қўшма Штатлари қонунчилигининг қиёсий-ҳуқуқий таҳлили ўтказилган. Видеоконтентнинг ҳуқуқий табиати мураккаб объект сифатида кўриб чиқилиб, у бир вақтнинг ўзида аудиовизуал асар, мусиқий асар, ижро, фонограмма, сценарий, график безак ва қонун билан муҳофаза қилинадиган бошқа элементларни ўз ичига олиши мумкинлиги ёритилган. Бошқа шахсларнинг видеоларини юклаш, қайта эълон қилиш, парчалардан фойдаланиш, реакция, шарҳ, пародия ва ремикслар яратиш, мусиқа қўшиш, жонли эфирлар ўтказиш ҳамда контентдан тижорат мақсадларида фойдаланиш масалалари таҳлил қилинган. Қонуний иқтибос келтириш билан ҳуқуққа хилоф ўзлаштириш ўртасидаги фарқ, фойдаланувчилар ва ижтимоий платформалар эгаларининг жавобгарлиги, шунингдек, контентни автоматик аниқлаш тизимларининг фаолиятига алоҳида эътибор қаратилган. Муаллиф томонидан Ўзбекистон Республикаси қонунчилигини контентни ўчириш, қарши билдиришнома (counter-notice), платформалар томонидан лицензиялаш ва фойдаланувчиларнинг қонуний контентини ҳимоя қилиш кафолатларини уйғунлаштириш асосида такомиллаштириш йўналишлари таклиф этилган.
Библиографические ссылки
Договор ВОИС по авторскому праву от 20 декабря 1996 года. URL: https://www.wipo.int/wipolex/en/text/295166 (дата обращения: 29.07.2026).
Закон Республики Узбекистан от 20 июля 2006 года № ЗРУ-42 «Об авторском праве и смежных правах». URL: https://lex.uz/docs/1023494 (дата обращения: 29.07.2026).
Постановление Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 23 июня 2023 года № 19 «О некоторых вопросах рассмотрения дел, связанных с интеллектуальной собственностью». URL: https://lex.uz/docs/6522625 (дата обращения: 29.07.2026).
Гражданский кодекс Российской Федерации. Часть четвёртая. URL: https://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_64629/ (дата обращения: 29.07.2026).
Directive (EU) 2019/790 of the European Parliament and of the Council of 17 April 2019 on copyright and related rights in the Digital Single Market. URL: https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2019/790/oj/eng (дата обращения: 29.07.2026).
U.S. Copyright Office. Section 512: Safe Harbors and the Notice-and-Takedown System. URL: https://www.copyright.gov/512/ (дата обращения: 29.07.2026).
U.S. Copyright Office. Fair Use Index. URL: https://www.copyright.gov/fair-use/ (дата обращения: 29.07.2026).
YouTube Help. How Content ID works. URL: https://support.google.com/youtube/answer/2797370 (дата обращения: 29.07.2026).
YouTube Help. Fair use on YouTube. URL: https://support.google.com/youtube/answer/9783148 (дата обращения: 29.07.2026).