MEHNAT MUNOSABATLARIDA MEDIATSIYANI HUQUQIY TARTIBGA SOLISH: XALQARO STANDARTLAR VA MILLIY AMALIYOT
##article.subject##:
mediatsiya; mehnat huquqi; huquqiy tartibga solish; xalqaro standartlar; XMT; mediativ kelishuv; professional mediator; O'zbekiston.##article.abstract##
Ushbu maqola O'zbekiston Respublikasining mediatsiya to'g'risidagi qonunchiligi xalqaro standartlarga — xalqaro mehnat munosabatlariga tatbiq etiladigan standartlarga muvofiqligi darajasini o'rganadi. XMT hujjatlari, ES 2008/52/ES Direktivi, UNCITRAL 2018 yilgi Namunali qonuni va Singapur konventsiyasining qiyosiy-huquqiy tahlili asosida mediatsiyani huquqiy tartibga solishning xalqaro standartini tashkil etuvchi yetti asosiy tamoyil aniqlandi. Ushbu tamoyillarni O'zbekiston Respublikasining 'Mediatsiya to'g'risida'gi 2018 yilgi Qonuni va 2020 yilgi Mehnat kodeksi normalari bilan solishtirish natijasida huquqiy tartibga solishdagi olti asosiy bo'shliq: mediatsiyaning mehnat qonunchiligiga integratsiyalanmaganlik, mediativ kelishuvning ijro kuchi noaniqiligi, ixtisoslashgan kadrlar taqchilligi, maxfiylik sohasidagi bo'shliqlar, muddatlar va xarajatlar taqsimlash normalari yo'qligi, davlat infratuzilmasining rivojlanmaganligi aniqlandi. Aniqlangan har bir bo'shliq bo'yicha O'zbekiston qonunchiligini mediatsiyani huquqiy tartibga solishning xalqaro standartlariga moslashtirish maqsadida aniq de lege ferenda takliflari shakllantirildi.
Библиографические ссылки
Закон Республики Узбекистан «О медиации» от 3 июля 2018 года № ЗРУ-482 // Национальная база данных законодательства РУз. — https://lex.uz
Трудовой кодекс Республики Узбекистан от 30 декабря 2020 года № ЗРУ-642 // Национальная база данных законодательства РУз.
Конвенция МОТ № 98 о применении принципов права на организацию и на ведение коллективных переговоров (1949) // Международная организация труда. — URL: https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/---normes/documents/normativeinstrument/wcms_c098_ru.htm
Рекомендация МОТ № 92 о добровольном примирении и арбитраже (1951) // Международная организация труда. — URL: https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/---normes/documents/normativeinstrument/wcms_r092_ru.htm
Конвенция МОТ № 154 о содействии коллективным переговорам (1981) // Международная организация труда.
Директива 2008/52/ЕС Европейского парламента и Совета от 21 мая 2008 года о некоторых аспектах медиации в гражданских и коммерческих делах // Official Journal of the European Union. 2008. L 136. — URL: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/RU/TXT/?uri=CELEX%3A32008L0052
Типовой закон ЮНСИТРАЛ о международной коммерческой согласительной процедуре (медиации) 2018 года // Комиссия ООН по праву международной торговли. — URL: https://uncitral.un.org/en/texts/mediation/modellaw/commercial_conciliation
Конвенция ООН о международных соглашениях, достигнутых в результате медиации (Сингапурская конвенция о медиации, 2018).
Алимова Ш.Р. Правовое регулирование медиации в Республике Узбекистан: проблемы и перспективы // Право и демократия. 2019. № 4. С. 78–92.
Саидов А.Х. Международные стандарты альтернативного разрешения споров и их имплементация в законодательство Узбекистана // Вестник НУУз. 2020. № 1. С. 23–35.
Federal Mediation and Conciliation Service. (2025, January 14). Role and function: FY 2024 update. — URL: https://www.fmcs.gov/wp-content/uploads/2025/03/Role-Function-of-the-FMCS-FY24-Update-Jan-14-2025.pdf
Рустамбаев М.Х. Медиация в трудовых спорах: сравнительно-правовой анализ // Юрист. 2021. № 3. С. 56–68.
De Stefano V. Collective Bargaining and Labour Dispute Resolution Systems: A Comparative Analysis // International Labour Review. 2019. Vol. 158. No. 2. P. 267–292.
ADRIstanbul. (2025). Over 826,000 cases resolved through mediation in 2024. — URL: https://adristanbul.com
Spencer D., Hardy S. Dispute Resolution in Australia: Cases, Commentary and Materials. 3rd ed. — Sydney: Thomson Reuters, 2014. — 856 p.
Министерство занятости и трудовых отношений Республики Узбекистан. Статистический обзор Департамента труда за 2022 год. — Ташкент, 2023.