ELEKTRON TIJORATDA ISTE’MOLCHILAR HUQUQLARINING BUZILGANLIGI UCHUN RAQAMLI PLATFORMALARNING JAVOBGARLIGI: O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA HUQUQIY TARTIBGA SOLISH MUAMMOLARI

##article.authors##

  • Bozorova Zarinabonu Olimjon qizi

##article.subject##:

raqamli platforma, marketpleys, elektron tijorat, iste’molchilar huquqlarini himoya qilish, platforma javobgarligi, raqamli muhit, shaxsiy ma’lumotlar

##article.abstract##

Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida elektron tijorat sohasida iste’molchilar huquqlari buzilishi uchun raqamli platformalarning javobgarligini huquqiy tartibga solish muammolari tadqiq etiladi. Amaldagi qonunchilik elektron tijorat uchun asosiy normativ bazani shakllantirgan bo‘lsa-da, u hali raqamli platformalarning raqamli bozordagi mustaqil subyekt sifatidagi o‘ziga xos xususiyatlarini to‘liq tartibga solmaydi. Ushbu muammolar qatoriga platforma va sotuvchi o‘rtasida javobgarlikning aniq taqsimlanmaganligi, pul mablag‘larini qaytarish mexanizmlarining yetarli darajada samarali emasligi, noqonuniy va xavfli mahsulotlar tarqalishining oldini olish bo‘yicha preventiv choralar yetishmasligi, shuningdek foydalanuvchilarning shaxsiy ma’lumotlari himoyasining zaifligi kiradi. Mazkur masalalarni tahlil qilish asosida muallif tomonidan raqamli platformalarni tartibga solish tizimini takomillashtirish hamda iste’molchilar huquqlarini himoya qilish darajasini oshirishga qaratilgan takliflar ilgari surilgan.

Библиографические ссылки

Husovec, M. (2023). Rising above liability: The Digital Services Act as a blueprint for the second generation of global internet rules. Berkeley Technology Law Journal, 38(3), 883. https://btlj.org/wp-content/uploads/2024/01/0002_38-3_Husovec.pdf

Frosio, G. (2024). From the E-Commerce Directive to the Digital Services Act. SSRN. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4914816

Frosio, G., & Geiger, C. (2023). Taking fundamental rights seriously in the Digital Services Act’s platform liability regime. European Law Journal, 29(1–2), 31–77. https://doi.org/10.1111/eulj.12475

Grimmelmann, J., & Zhang, P. (2023). An economic model of intermediary liability. Berkeley Technology Law Journal, 38, 1011. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4422819

U.S. Securities and Exchange Commission. (2014). Administrative proceeding file no. 3-16104 (Release No. 34-73369). https://www.sec.gov/files/litigation/admin/2014/34-73369.pdf

Marsden, C., Meyer, T., & Brown, I. (2020). Platform values and democratic elections: How can the law regulate digital disinformation? Computer Law & Security Review, 36, 105373. https://www.researchgate.net/publication/337304110_Platform_values_and_democratic_elections_How_can_the_law_regulate_digital_disinformation

Leerssen, P. (2020). The soap box as a black box: Regulating transparency in social media recommender systems. European Journal of Law and Technology, 11(2). https://pure.uva.nl/ws/files/53664358/The_Soap_Box_As_A_Black_Box_2020_final.pdf

Studicata. (2023). In re Alibaba Group Holding Limited Securities Litigation. https://www.studicata.com/summaries/in-re-alibaba-group-holding-limited-sec-litigation/

Mills, G. (2024). A contractual approach to social media governance. Yale Law & Policy Review, 42, 522–607. https://yalelawandpolicy.org/sites/default/files/YLPR/mills_a_contractual_approach_to_social_media_governance_ylpr_2024.pdf

Закон Республики Узбекистан «Об электронной коммерции» от 29 сентября 2022 года № ЗРУ-792. https://lex.uz/ru/docs/6213428

Закон Республики Узбекистан «О конкуренции». https://lex.uz/docs/6518383?ONDATE=08.05.2025

Постановление Кабинета Министров Республики Узбекистан № 885 от 26 декабря 2024 года «О мерах по дальнейшему развитию сферы электронной коммерции в Республике Узбекистан». https://lex.uz/ru/docs/7284840

Постановление Президента Республики Узбекистан «О мерах по усилению защиты прав потребителей цифровой продукции (услуг) и борьбы с правонарушениями, совершаемыми посредством цифровых технологий». https://lex.uz/ru/docs/6681115

Комитет по развитию конкуренции и защите прав потребителей Республики Узбекистан. Uzum Market признан оператором цифровой платформы с доминирующим положением. https://raqobat.gov.uz/ru/ooo-uzum-market-priznan-operatorom-czifrovoj-platformy-s-dominiruyushhim-polojeniem/

Каймакова, Н. Р. (2023). Основные проблемы защиты прав потребителей в электронной коммерции. IQRO, 94–97.

Ажимуратова, З. Б. (2025). Правовые основы защиты персональных данных потребителей в электронной коммерции. Scientific Review of the Problems and Prospects of Modern Science and Education, 4–7.

Юсупова, Д. (2025). Зарубежный опыт формирования потребительского поведения на цифровых платформах и возможности его применения в развитии электронной коммерции Узбекистана. Science and Practice, IV, 382–389.

European Union. (2024). Artificial Intelligence Act (AI Act), Article 50. https://artificialintelligenceact.eu/article/50/

Проверки в электронной коммерции: 3100 обращений и почти 85% защищённых прав https://frank.uz/tag/komitet-po-konkurenczii/

Загрузки

##submissions.published##

2026-05-26

##issue.issue##

##section.section##

Статьи