O'ZBEKISTON QONUNCHILIGIGA MUVOFIQ ARBITRAJ BITIMI: ROZILIK, SHAKL VA TOMONLARNING AVTONOMIYASINING CHEGARALARI
##article.subject##:
arbitraj kelishuvi; O'zbek huquqi; UNCITRAL Namunaviy qonuni; Nyu-York konventsiyasi; havola orqali inkorporatsiya; patologik band; ko'p tomonlama arbitraj; tomonlar avtonomiyasi; qo'llaniladigan huquq; kompaniyalar guruhi doktrinasi##article.abstract##
Arbitraj kelishuvi har qanday arbitraj jarayonining asosiy ustuni hisoblanadi: tegishli va majburiy arbitraj kelishuvusiz tribunallar yurisdiktsiyadan mahrum bo'ladi, qabul qilingan qarorlar esa e'tiroz bildirishga nisbatan zaif bo'lib qoladi. Ushbu maqolada O'zbekiston huquqi bo'yicha arbitraj kelishuvlarini tartibga soluvchi huquqiy rejim, xususan Xalqaro tijorat arbitraji to'g'risidagi qonun (XTA Qonuni, 2021-yil) va Arbitraj sudlari to'g'risidagi qonun (ASQ, 2006-yil) tomonidan yaratilgan ikki yo'nalishli normativ tizim ko'rib chiqiladi. UNCITRAL Namunaviy qonunini andoza sifatida qabul qilgan O’zbekiston o'zini xalqaro arbitraj huquqining asosiy yo'nalishi doirasida mustahkamlagan – biroq talqin jihatidan muhim bo'shliqlar mavjud bo'lib qolmoqda. Maqolada arbitraj kelishuvlarining muhim mazmuni va shakliga qo'yiladigan talablar tahlil qilinadi; O'zbekistonning Nyu-York konventsiyasining II(2)-moddasi va 2006-yildagi UNCITRAL Tavsiyasiga muvofiqligi baholanadi. ICC va FIDIC standart shakllari bo'yicha amaliy gipotezalar orqali havola qilish yo'li bilan inkorpora qilishning yetarlicha ishlab chiqilmagan doktrinasi o'rganiladi; arbitraj kelishuviga nisbatan qo'llaniladigan huquq masalasi Sulamérica va Enka v. Chubb bo'yicha ingliz sudlari amaliyotiga asoslanib qiyosiy tahlil qilinadi. MADI GmbH va Zomin pivo zavodi o'rtasidagi bo'yicha qarorning ko'p tomonlama arbitraj va uchinchi shaxslar qatnashuviga oid tahlili kengaytiriladi. Yangi bo'lim O'zbek tijorat amaliyotida tizimli xavfni ifodalovchi patologik arbitraj bandlariga bag'ishlanib, haqiqiylik foydasiga talqin qilish tamoyilini joriy etish taklif etiladi. Maqola davomida O'zbek huquqi Frantsiya, Germaniya, Angliya va boshqa Namunaviy qonun davlatlarining huquqi bilan qiyoslanadi.
Библиографические ссылки
Primary Legal Sources
Law of the Republic of Uzbekistan on International Commercial Arbitration, No. ZRU-703 (adopted 16 February 2021).
Law of the Republic of Uzbekistan on Arbitration Courts (Domestic Arbitration Law), No. ZRU-384 (2006).
Convention on the Recognition and Enforcement of Foreign Arbitral Awards (New York Convention), 10 June 1958, 330 UNTS 38.
UNCITRAL Model Law on International Commercial Arbitration (1985, with amendments as adopted in 2006), UN Doc A/40/17, annex I.
UNCITRAL Recommendation Regarding the Interpretation of Article II, Paragraph 2, and Article VII, Paragraph 1, of the New York Convention, UN Doc A/RES/61/33 (2006).
Swiss Federal Code on Private International Law (PILS), Art. 178 (1987, as amended).
French Code of Civil Procedure, Arts. 1442–1527 (Decree No. 2011-48 of 13 January 2011).
Cases
Sulamérica Cia Nacional de Seguros SA v. Enesa Engenharia SA [2012] EWCA Civ 638.
Enka Insaat Ve Sanayi AS v. OOO Insurance Company Chubb [2020] UKSC 38.
ICC Final Award No. 4131 (Dow Chemical France, et al. v. Isover Saint Gobain, 1982), (1984) 9 Yearbook Commercial Arbitration 131.
Peterson Farms Inc v. C&M Farming Ltd [2004] EWHC 121 (Comm), [2004] 1 Lloyd's Rep 603.
MADI GMBH v. Zomin Brewery, Tashkent Commercial Court (reported).
Dallah Real Estate & Tourism Holding Co v. Ministry of Religious Affairs of the Government of Pakistan [2010] UKSC 46.
Books and Treatises
Born GB, International Commercial Arbitration (3rd edn, Wolters Kluwer 2021).
Fouchard P, Gaillard E and Goldman B, On International Commercial Arbitration (E Gaillard and J Savage eds, Kluwer Law International 1999).
Lew JDM, Mistelis LA and Kröll SM, Comparative International Commercial Arbitration (Kluwer Law International 2003).
Redfern A, Hunter M, Blackaby N and Partasides C, Law and Practice of International Commercial Arbitration (6th edn, Sweet & Maxwell 2015).
Poudret JF and Besson S, Comparative Law of International Arbitration (2nd edn, Sweet & Maxwell 2007).
van den Berg AJ, The New York Arbitration Convention of 1958 (Kluwer Law International 1981).
Articles
Eisemann F, 'La clause d'arbitrage pathologique' in E Minoli (ed), Commercial Arbitration: Essays in Memoriam Eugenio Minoli (UTET 1974) 129.
Hanotiau B, 'Non-Signatories in International Arbitration: Lessons from Thirty Years of Case Law' in A van den Berg (ed), New Horizons in International Commercial Arbitration and Beyond (Kluwer Law International 2005) 341.
Grigera Naón HA, 'Choice-of-Law Problems in International Commercial Arbitration' (2001) 289 Recueil des Cours 9.