BARQARORLIKNING IJTIMOIY NARXI: 2008 YIL INQIROZI SABOQLARI VA O‘ZBEKISTON UCHUN “GOLLANDIYA KASALLIGI” XAVFI
##article.subject##:
финансовый кризис, Центральная Азия, Узбекистан, социальные последствия, денежные переводы, голландская болезнь, сырьевая зависимость, валютная политика, институциональные диспропорции##article.abstract##
Ushbu maqolada 2008-2009-yillardagi global moliyaviy inqirozning O‘zbekiston ijtimoiy-iqtisodiy tuzilishiga ta’siri tahlil qilinadi. Ekspert baholari, XVF va Jahon banki ma’lumotlariga asoslanib, pul o‘tkazmalari, xom ashyo eksporti va valyuta siyosatidagi o‘zgarishlar kanallari orqali tashqi zarbalarning uzatilish mexanizmlari ko‘rib chiqiladi. Asosiy e’tibor ijtimoiy oqibatlarga: uy xo‘jaliklarining zaiflashuvi, boshqaruvning ma’muriy usullarining kuchayishi va institutsional nomutanosibliklarning saqlanib qolishiga qaratilgan. Oltin narxlarining yuqori ko‘rsatkichlari sharoitida mamlakat uchun potentsial xavf sifatida «Gollandiya kasalligi» kontseptsiyasi kiritiladi. Tashqi zarbalarga chidamlilik korruptsiya va ijtimoiy qaramlikning oshishi hisobiga erishilmasligi kerak degan xulosa chiqariladi. Xulosada xom ashyo qaramligi xavfini kamaytirish va ijtimoiy barqarorlikni oshirish bo‘yicha institutsional islohotlar uchun amaliy tavsiyalar berilgan.
Библиографические ссылки
Каримов А.А. Социальная политика Узбекистана в условиях глобальных вызовов // Общественные науки в Узбекистане. – 2020. – № 5. – С. 34-40.
Махмудов Р.Б. Внешние риски узбекской экономики в условиях глобальной турбулентности // Экономическое обозрение. – 2019. – № 1 (229). – С. 10-15.
Махмудов Р.Б. Перестройка цепочек добавленной стоимости: новые возможности для Центральной Азии // Экономическое обозрение. – 2018. – № 11 (227). – С. 2-8.
Министерство экономики и финансов Республики Узбекистан. Отчёт о государственном долге (по состоянию на 1 октября 2025 года). – Ташкент, 2025. – 24 с.
Мусаев Б.А. Институциональные факторы экономической устойчивости в Узбекистане // Журнал экономических исследований. – Ташкент, 2024. – Т. 12, № 3. – С. 45-58.
Рахимов Э.Х. Долговая устойчивость и экономическая безопасность в Центральной Азии // Финансы и кредит. – Ташкент, 2024. – № 2. – С. 18-25.
Турсунова Р.Ю. Влияние глобального кризиса на политическую экономию Центральной Азии // Вестник Университета мировой экономики и дипломатии. – 2010. – № 2. – С. 12-19.
Шавкидинова Д.Р. Механизмы влияния внешних шоков на экономики Центральной Азии // Экономика и инновационные технологии. – 2023. – № 4. – С. 22-30.
Центральный банк Республики Узбекистан. Официальные резервные активы (данные на 1 марта 2026 года). – Ташкент, 2026. [Электрон ресурс]. – URL: https://cbu.uz/ru/statistics/intlreserves/3563463/ (дата обращения: 21.03.2026).
bne IntelliNews. Uzbekistan's external debt rises 15% to $72.2bn in H1 2025 // bne IntelliNews. – 2025. – 15 October. (по данным Центрального банка Республики Узбекистан и Министерства экономики и финансов).
International Labour Office. The impact of the financial crisis on migrant workers. – Geneva: ILO, 2009. – 25 p.
International Monetary Fund. Global Financial Stability Report: Shifting Ground beneath the Calm. – Washington, DC, 2025. – 110 p.
International Monetary Fund. Kyrgyz Republic: 2009 Article IV Consultation and First Review Under the 18-Month Arrangement Under the Exogenous Shocks Facility - Staff Report. – Washington, DC: IMF, 2009. – 48 p.
International Monetary Fund. Regional Economic Outlook: Middle East and Central Asia. – Washington, DC, 2025. – 95 p.
International Monetary Fund. Republic of Kazakhstan: 2009 Article IV Consultation - Staff Report. – Washington, DC: IMF, 2009. – 55 p.
International Monetary Fund. Republic of Uzbekistan: 2008 Article IV Consultation - Staff Report. – Washington, DC: IMF, 2008. – 42 p.
International Monetary Fund. Republic of Uzbekistan: 2025 Article IV Consultation - Press Release and Staff Report. – Washington, DC: IMF, 2025. – 72 p. (IMF Country Report No. 25/143)
International Monetary Fund. Republic of Uzbekistan: 2025 Article IV Consultation - Staff Report. – Washington, DC: IMF, 2025. – 85 p.
International Monetary Fund. World Economic Outlook: Global Economy in Flux, Prospects Remain Dim. – Washington, DC, 2025. – 210 p.
Mitra P.K. The Global Economic Crisis of 2008-2009 in Caucasus, Central Asia and Mongolia // Presentation at the Brookings Institution. – Washington DC, 2011. – 35 p.
United Nations. World Economic Situation and Prospects 2009. – New York, 2009. – 180 p.
World Bank & IMF. Financial Sector Assessment Program (FSAP) – Uzbekistan Mission 2024-2025. – Washington, DC, 2025. – 60 p.
World Bank. Global Economic Prospects. – Washington DC, 2026. – 120 p.