ПРОФЕССОР-ЎҚИТУВЧИЛАР МЕҲНАТ ФАОЛИЯТИ ВА УНИНГ САМАРАДОРЛИГИНИ ОШИРИШНИНГ НАЗАРИЙ ВА СОЦИОЛОГИК АСОСЛАРИ
##article.subject##:
таълим, тарбия, таълим социологияси, меҳнат, меҳнат социологияси, меҳнат муносабатлари,ўқитувчи, мударрис, ўқитувчининг меҳнат самарадорлиги, таълим тизими ислоҳотлари##article.abstract##
Мазкур мақолада профессор-ўқитувчилар меҳнат фаолияти ва унинг самарадорлигини оширишнинг назарий ва социологик асослари кўриб чиқилган ва таҳлил этилган. Мақолада инсонни тарбиялаш, таълим бериш ва унинг камолотида устоз ва ўқитувчиларнинг ўрни ва роли, инсоният жамияти тарихий тараққиёти нуқтаи назаридан тизимли равишда кўриб чиқилган. Бунда асосан милоддан аввалги VI-IV асрларда дастлабки академияларни ташкил этган ва уларда таълим берган юнон файласуфларидан тортиб, ўрта асрлар даври олим ва мутафаккирларининг таълим бериш бўйича илғор фикрлари ҳамда ҳозирги вақтгача яшаб ижод этган буюк маърифатпарварлар, жадидлар, янги давр олимларининг ўқитувчиларга оид ижтимоий қарашлари, жадидларнинг таълим ислоҳотлари тўғрисидаги фикрлари, таҳлилий равишда кўриб чиқилган. Шунингдек, Европа, АҚШ ва Россияда шаклланган педагог ва социолог олимларнинг таълим-тарбия ҳамда ўқитувчининг асосий роли ва меҳнати самарадорлигига таъсир этувчи омиллар тўғрисидаги фиклари ҳамда таълим социологиясига оид ёндашувлар, Ўзбекистонда таълим-тарбия муаммолари, таълим-тарбия жараёнида ўқитувчи ва талабаларнинг муносабатларини илмий ўрганган олимлар томонидан олиб борилган ишлар кўриб чиқилган.
Библиографические ссылки
Маҳмудов Т. «Авесто» ҳақида. – Тошкент: Шарқ НМБК, 2000. – 63 б.
Холиқов А.Педагогик маҳорат. Ўқув қўлланма, Тошкент, “ИҚТИСОД-МОЛИЯ” 2010. – Б.26.
Имом Бухорий. Ал адаб ал муфрад. Тошкент, 1990. – Б. 17.
Кайковус унсурулмаолий қобуснома. Нашрга тайёрловчилар: Долимов Собутой, Долимов Улуғбек. “Истиқлол”ноширлик маркази, 1994 й. – Б.37.
Рахматов Н.Н. Тиббиётда янги кун. Илмий рефератив, маърифий-маънавий журнал. // 1(29) 2020. – Б. 74.
Атаева Н., Салаева М., Ҳасанов С. Умумий педагогика. (Педагогика назарияси ва амалиёти асослари) Дарслик, 2-китоб. Тошкент, 2013. – Б. 372.
Атаева Н., Салаева М., Ҳасанов С.. Умумий педагогика (Педагогика назарияси ва амалиёти асослари). Дарслик. II китоб. – Тошкент, 2013. – Б. 372.
Алишер Навоий, Маҳбуб ул-қулуб, масъул муҳаррир С.Ғаниева. – Тошкент:“Янги аср авлоди”, 2019. – Б. 38-39.
Атаева Н., Салаева М., Ҳасанов С.. Умумий педагогика (Педагогика назарияси ва амалиёти асослари). Дарслик. II китоб. – Тошкент, 2013. – Б. 373-374.
Ҳусайн Воиз Кошифий “Футувватномаи султоний”, нашрга тайёрловчи М.Аминов, Ф.Ҳасанов. – Тошкент: “Ўзбекистон миллий энциклопедияси” давлат илмий нашриёти, 2011. – Б. 44.
Холиқов А. Педагогик маҳорат.// Ўқув қўлланма. – Тошкент: “ИҚТИСОД-МОЛИЯ” 2010. – Б. 32; “Ахлоқи Муҳсиний” М.Ҳасанов, А.Ҳакимжонов, – Тошкент: “Ўзбекистон миллий энциклопедияси” давлат илмий нашриёти, 2010. – 168 б.
Маҳмудхўжа Беҳбудий Танланган асарлар. Нашрга тайёрловчи Б.Қосимов. Тузатилган ва тўлдирилган 3-нашри. Тошкент, “Маънавият” 200 бет.
Абдурауф Фитрат. Ҳинд сайёҳининг қиссаси //http://e-tarix.uz/milliyat-insholari/maqolalar/363-hind-sayyohi.html(кўрилган муддат: 20.09.2020).
Абдулла Авлоний. Туркий гулистон ёхуд ахлоқ. – Б.12.
Пережовская А.Н. Вклад Я.А.Коменского в развитие педагогической науки [Текст] // Инновационные педагогические технологии: материалы II Междунар. науч. конф. (г. Казань, май 2015 г.). – Казань: Бук, 2015. – С. 27-30.
Педагогика: Учеб. пособие для студентов пед. институтов /Под ред. Ю.К. Бабанского. – М: Просвещение, 1983. – C.600.
Қаранг: Дюркгейм Э. Социология образования / Под ред. В. С. Собкина и В. Я. Нечаева. – М.: ИНТОР, 1996. – 47 с.
Қаранг: Вебер М. Избранные произведения. Пер. с нем. / Сост. общ. ред. и послесл. Ю.Н.Давыдова; предисл. П.П.Гайденко. – М.: Прогресс, 1990. – 808с.
Сорокин П.А.Реферат: П.Наторп. Социальная педагогика //Вестник психологии, криминальной антропологии и гипнотизма. 1911. № 4. – С. 100-109.
Дьюи Дж. Демократия и образование / Пер. с англ. – М.: Педагогика-Пресс, 2000. – 384 с.
Мирзиёев Ш.М. Миллий тараққиёт йўлимизни қатъият билан давом эттириб, янги босқичга кўтарамиз. 1-китоб. Тошкент,“Ўзбекистон”-2017. 177б
2018 йил 21 июндаги Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасида Президент Шавкат Мирзиёев томонидан халқ таълими тизимини тубдан ўзгартириш, уни замон талабларига мувофиқ такомиллаштириш борасида қўйилган вазифалар ижросига бағишланган видеоселектор йиғилиш// URL:https://kun.uz/62331351?q= %2F62331351 (кўрилган муддат: 20.09.2020).
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Ўқитувчи ва мураббийлар кунига бағишланган тантанали маросимдаги нутқи, 2020 йил 30 сентябрь //URL:https://uza.uz/oz/documents/zbekiston//https://edu.uz/uz/news/view/2279 (кўрилган муддат: 02.10.2020).
Nuriddin Alikariev, Alohon Alikarieva, Umida Sabirova, Olimkhon Aliqoriev, Farogat Fayzieva. Quantitative Assessment of Factors of Improvement of Labor Efficiency in Higher Education Institutions//International Journal of Advanced Science and Technology/ (https://www.psychosocial.com/article/PR201239/12019/).DOI:10.37200/IJPR/V24SP1/PR201239.