YANGI AVLOD VIBRATSION VIZKOMETRLARNING DINAMIK MODELLASHI, KALIBRATSIYASI VA ANIQLIGINI TATBIQ ETISH
##article.subject##:
tebranish viskometri, viskozlik o‘lchovi, dinamik modellashtirish, suyuqlik–tuzilma o‘zaro ta’siri, kalibrlash, metrologiya, rezonans chastotasi, cheklangan elementlar tahlili, amortizatsiya koeffitsienti, noaniqlik tahlili##article.abstract##
Ushbu tadqiqot yuqori unumdor suyuqlik viskoziteti o‘lchovi uchun mo‘ljallangan yangi avlod vibratsion viskometralarning dinamik modellashtirish, kalibrlash va aniqlikni baholash bo‘yicha keng qamrovli tadqiqotini taqdim etadi. Keng diapazondagi suyuqlik viskoziteti bo‘yicha rezonans siljishlari va viskoz so‘ndirish ta'sirlarini tavsiflash uchun yig‘ma parametrli analitik model hamda cheklangan elementlar asosidagi suyuqlik-tuzilma o‘zaro ta’siri ramkasi ishlab chiqildi. Kalibrlash 1 dan 10 000 mPa‧s gacha bo‘lgan sertifikatlangan referens suyuqliklar yordamida amalga oshirildi, bu esa yuqori bashorat qilish qobiliyatiga ega optimallashtirilgan noxattiq kalibrlash egri chiziqlarini hosil qilish imkonini berdi. Eksperimental natijalar nazariy modellarni tasdiqladi, shuni ko‘rsatdiki, rezonansga asoslangan viskozlikni baholash past va o‘rta viskozlikli suyuqliklar uchun 2% dan, yuqori viskozlikli suyuqliklar uchun esa 4% dan kam farqlarni ta'minladi. Monte-Karlo noaniqlik tahlili xatoga asosiy hissa qo‘shuvchi omillar sifatida harorat o'zgarishi va geometrik toqat qilishlarni aniqladi. Taklif etilgan viskometr tijorat tizimlariga nisbatan javob vaqtini 15-20% ga yaxshilash va sezgirlikni oshirishni namoyish etdi. Ushbu ish zamonaviy vibratsion viskometriyaning metrologik ko‘rsatkichlarini sezilarli darajada rivojlantiruvchi integratsiyalashgan modellashtirish–kalibrlash tizimini yaratadi va sanoat real vaqtli ilovalar uchun kengaytiriladigan poydevorni ta’minlaydi.
Библиографические ссылки
Bankar A., Reddy S. Advances in viscometric measurement for biochemical and pharmaceutical applications // Measurement Science Review. 2021. Vol. 21, №4. P. 148–160.
Eidi M. Fluid–structure interaction modelling for high‑precision vibration sensors // Sensors and Actuators A: Physical. 2023. Vol. 345. P. 113–128.
Heinisch J. Resonant sensing principles in modern viscometry // Journal of Sensors and Actuators. 2015. Vol. 220. P. 75–89.
Kumari P., Singh R., Mehra A. Emerging trends in industrial viscosity measurement technologies // Chemical Engineering Research and Design. 2025. Vol. 210. P. 334–348.
Matyakubova P., Ismatullaev P., Mustafoyev O. New vibration viscometers for measuring the viscosity of liquids // Journal of Engineering. 2023. Article 6877306.
Mert B.D., Yoshida K., Okamoto Y. Vibration‑based fluid characterization using mechanical impedance theory // Journal of Fluids Engineering. 2003. Vol. 125, №6. P. 1205–1212.
Urasaki N., Sato B., Mori K. Self‑oscillating resonance techniques for high‑resolution viscosity sensing // IEEE Transactions on Instrumentation and Measurement. 2021. Vol. 70. P. 1–9.
Yabuno H., et al. Nonlinear vibration characteristics of self‑excited viscometers in high‑viscosity fluids // Journal of Sound and Vibration. 2014. Vol. 333, №22. P. 5690–5704.