ИНГЛИЗ, ЎЗБЕК ВА РУС ТИЛЛАРИДА МЕВА ВА САБЗАВОТЛАР НОМЛАРИ БИЛАН ИФОДАЛАНГАН ФРАЗЕОЛОГИК БИРЛИКЛАРНИНГ СЕМАНТИК ТАҲЛИЛИ
##article.subject##:
фразеологик бирликлар, қиёсий таҳлил,функционал-семантик хусусиятлар, лексик вариациялар (тафовутлар), ибораларнинг семантик гуруҳи, функционал-семантик муносабатлар, фразеологик бирикмалар, фразеологик бирликлар, когнитив-номинатив функциялар##article.abstract##
Мазкур мақола инглиз,ўзбек ва рус тилларида мева ва сабзавотлар номлари билан қўлланилган фразеологик бирликларнинг қиёсий таҳлилига бағишланади.
Миллат тарихи, ҳаёти, маданиятини акс эттирган фразеологик бирикмалар инсонлар касби-кори, турмуш тарзи ва уларнинг ҳаёт фаолияти, маданияти ҳар вақт қиёсий тадқиқотлар учун қизиқарли мавзу бўлиб келган. Қиёсий таҳлил қилинаётган мева ва сабзавотлар номлари билан қўлланилган фразеологик бирикмаларнинг семантик-функционал хусусиятлари инглиз, ўзбек ва рус тилларидаги мисолларга асосланган. Мева ва сабзавотларнинг инсон ҳаёти учун фойдаси ва аҳамияти беқиёс эканлигини биламиз аммо биз мақоламизда мева ва сабзавотлар номлари билан қўлланилган фразеологизмларнинг турли нутқий вазиятларда қўлланилишини кўриб чиқамиз. Фразеологик бирликлар ифодалайдиган маънолар уларнинг одатий луғавий маъноларидан узоқлашмайди. Ушбу маънолар сўз бирикмаларининг умумлашган мажозий маъноси натижасида ҳосил бўлади. Бундай иборалар кундалик ҳаётимизда қўлланиладиган нутқий мулоқотимиз натижасида содир бўлади.
Тадқиқотимиз доирасида таҳлил қилинаётган мева номлари билан ифодаланган фразеологизмлар инглиз тилида кўпроқ учраса, ўзбек ва ва рус тилларида ҳам бундай фразеологик бирликларнинг мева ҳамда сабзавотлар номлари билан қўлланилишига гувоҳ бўлдик. Бу ҳолатни турли миллат вакиллари озиқ-овқат саноати ва овқатланиш маданиятидаги тафовут ва хилма-хилликни:иқлим,тижорат,сиёсий ва бошқа шароитлар билан изоҳлаш мумкин. Қадимдан мева асосан бойларнинг дастурхонида бўлган, чунки азалда барча мамлакатларда мевалар жуда кўп етиштирилиб, уларнинг нархи арзон бўлган. Ушбу фикрларни тасдиқлаш мақсадида мева-сабзавотлар номлари билан қўлланилган фразеологик бирликларнинг семантик муносабати ва уларнинг турли нутқ вазиятларда қўлланилишини кўриб чиқайлик.
Библиографические ссылки
Baykov V., Khinton D. Anglo-russkiy i russko-angliyskiy slovar: 45 000 ... 624 s. 2001.
Cowie, A. P., & Howarth, P. (1996). Phraseological competence and written proficiency. In G. M. Blue & R. Mitchell (eds.), Language and education, 11, 80-93. Clevendon: Multilingual Matters. Arnold I.V. “The English Word” Moscow 1986.
Yesemuratova G.A. Types of phraseological units from the point of view of semantic and phraseological connection/G.A.Yesemuratova. – Molodoy uchyoniy. -2019.-№ 12 (250)-pp.134-135.
Fillmore, Charles J. 1985: Frames and the semantics of understanding. рр. 222-254.
Каzаkоvа Т. А., Prakticheskiye osnovi perevoda, Sankt-Peterburg, izdatelstvo «Soyuz»-2000.
Karomatova K.M., Karomatov H.S. “Proverbs – maqollar – poslovitsi. Toshkent “Mehnat” 2000.
Кunin А. V., Kurs frazeologii sovremennogo angliyskogo yazika: uchebnik dlya institutov i fakultetov inostrannix yazikov, М., Visshaya shkola, Dubna, izdatelstvo Sentr «Feniks» 1996.
Кунин А. Курс фразеологии современного английского языка: Учебное пособие". Издательство: Феникс, 2005г.
Кунин А.В.Фразеология современного английского языка, Международные отношения, 1972.
