СПОРТ ДИСКУРСИДА ФУТБОЛ КОНЦЕПТИНИНГ ЛИНГВОМАДАНИЙ ТАДҚИҚИ
##article.subject##:
маданият, футбол концепти, нутқ маданияти, спорт, футбол, дискурс##article.abstract##
Спорт дискурсини ўрганиш жараёнида тил тизимида футбол концептини ифодаловчи тил воситаларининг таркибий қисмини аниқлаш мумкин. Бизнинг нуқтаи назаримизга кўра, бу турдаги дискурслар кўп даражали бўлиб, унда бир қатор нутқ турлари (журналистлар нутқи, спорт шарҳловчилари нутқлари ва спортчилар нутқи) мавжуд. Замонавий спорт дискурсининг концептуал асоси - бу алохида спорт турининг замонавий маданият учун энг муҳим хисобланган спорт тушунчаларидир. Бунга мисол, бугунги кунда спорт дискурси таркибининг энг муҳим қисми бўлган футбол концептидир. Бир томондан, футбол дунёдаги энг оммабоп спорт тури сифатида концептуал тизимнинг универсал элементлари қаторига кирса, иккинчи томондан, бугунги кунда ушбу тушунчада тилнинг ўзига хос хусусиятларини ўзида мужассам этган ҳолда, ушбу мулоқот соҳасини акс эттирувчи воситаларида аниқроқ намоён бўладиган даражада миллийлаштирилганлиги шубҳасиздир. Ушбу мақолада футбол концептининг лингвомаданий тадқиқи масалалари, тилшуносликдаги когнитив, маданий маълумотларни ўрганишга замонавий ёндашувлар ва футболнинг замонавий маданиятнинг бир қисми сифатида эканлигини баён этилган.
Библиографические ссылки
Бабушкин А.П. Концепты разных типов в лексике и фразеологии и методика их выявления // Методологические проблемы когнитивной лингвистики: Научное издание / Под ред. И. С. Стернина. – Воронеж: Воронежский государственный университет, 2001. – 52-57 стр. (Babushkin A.P. Kontsepty raznykh tipov v leksike i frazeologii i metodika ikh vyyavleniya // Metodologicheskiye problemy kognitivnoy lingvistiki: Nauchnoye izdaniye / Pod red. I. S. Sternina. — Voronezh: Voronezhskiy gosudarstvennyy universitet, 2001. – 52-57 str.)
Богословская Р.В. Активные процессы в спортивной терминологии современного русского языка // Человек. Природа. Общество. Актуальные Проблемы. Материалы 13-й международной конференции молодых ученых. 26-30 декабря 2002 г., - СПб. – 219 236 стр. (Bogoslovskaya R.V. Aktivnyye protsessy v sportivnoy terminologii sovremennogo russkogo yazyka // Chelovek. Priroda. Obshchestvo. Aktual'nyye Problemy. Materialy 13-y mezhdunarodnoy konferentsii molodykh uchenykh. 26-30 dekabrya 2002 g., - SPb. – 219-236 str.)
Болдырев Н.Н. Концепт и значение // Методологические проблемы когнитивной лингвистики: Научное издание под ред. И.А. Стернина. - Воронеж, 2001. – 25-36 стр. (Boldyrev N.N. Kontsept i znacheniye // Metodologicheskiye problemy kognitivnoy lingvistiki: Nauchnoye izdaniye pod red. I.A. Sternina. - Voronezh, 2001. – 25-36 str.)
Залевская А.А. Психологический подход к проблеме концепта // Методологические проблемы когнитивной лингвистики: Научное издание / Под ред. И.А. Стернина. – Воронеж: Воронежский государственный ун-т, 2001. – 36-45 стр. (Zalevskaya A.A. Psikhologicheskiy podkhod k probleme kontsepta // Metodologicheskiye problemy kognitivnoy lingvistiki: Nauchnoye izdaniye / Pod red. I.A. Sternina. - Voronezh: Voronezhskiy gosudarstvennyy un-t, 2001. – 36-45 str.)
Кожевникова И.Г. Русская спортивная лексика: (Структурно-семантическое описание). Воронеж: Изд-во Воронеж, госуд. ун-та, 2002. – 264 стр. (Kozhevnikova I.G. Russkaya sportivnaya leksika: (Strukturno-semanticheskoye opisaniye). Voronezh: Izd-vo Voronezh, gosud. un-ta, 2002. – 264 str.)
Красных В.В. «Свой» среди «чужих»: миф или реальность? - М.: Гнозис, 2003. – 375 стр. (Krasnykh V.V. «Svoy» sredi «chuzhikh»: mif ili real'nost'? - M.: Gnozis, 2003. – 375 str.)
Кулибина Н.В. Зачем, что и как читать па уроке. Художественный текст при изучении русского языка как иностранного. — СПб: Златоуст, 2001. – 264 стр. (Kulibina N.V. Zachem, chto i kak chitat' pa uroke. Khudozhestvennyy tekst pri izuchenii russkogo yazyka kak inostrannogo. — SPb: Zlatoust, 2001. – 264 str.)
Маслова В.А. Лингвокультурология: Учеб, пособие для студ. высш. учеб, заведений. – М.: Издательский центр «Академия», 2004. – 59-74 стр. (Maslova V.A. Lingvokul'turologiya: Ucheb, posobiye dlya stud. vyssh. ucheb, zavedeniy. — M.: Izdatel'skiy tsentr «Akademiya», 2004. – 59-74 str.)
Нагибина Е.В. Концепт «слава» в русском языке (лингвокультурологический аспект): АКД. - Барнаул, 2002. – 21 стр. (Nagibina Ye.V. Kontsept «slava» v russkom yazyke (lingvokul'turologicheskiy aspekt): AKD. - Barnaul, 2002. – 21 str.)
Свистунова Н.И. Концептуальные метафоры концепта FOOTBALL // Современные лингвистические теории: проблемы слова, предложения, текста: Вестник ИГЛУ. Сер. Лингвистика. – Иркутск: ИГЛУ, 2004. – 96-111 стр. (Svistunova N.I. Kontseptual'nyye metafory kontsepta FOOTBALL // Sovremennyye lingvisticheskiye teorii: problemy slova, predlozheniya, teksta: Vestnik IGLU. Ser. Lingvistika. – Irkutsk: IGLU, 2004. – 96-111 str.)
Стернин И.А., Карасик В.И. Антология концептов / Под ред. В.И. Карасика. – М.: Гнозис, 2007. – 512 стр. (Sternin I .A., Karasik V.I. Antologiya kontseptov / Pod red. V.I. Karasika. — M.: Gnozis, 2007. – 512 str.)
Столяров В.И. Спаргианские игры – новая гуманистически ориентированная модель спорта в его интеграции с искусством // Спорт, духовные ценности, культура: Сб. – Вып. 4, М.: Гуманитарный центр, 1998. – 54-263 стр. (Stolyarov V.I. Spargianskiye igry — novaya gumanisticheski oriyentirovannaya model' sporta v yego integratsii s iskusstvom // Sport, dukhovnyye tsennosti, kul'tura: Sb. - Vyp. 4, M.: Gumanitarnyy tsentr, 1998. – 54-263 str.)
Столяров В.И. Футбол с позиций гуманистической теории спорта и феноменологии //Гуманистическая теория и практика спорта. Выпуск 2. Футбол как объект гуманистического исследования: Сборник /Сост. и ред.: д. ф. н. В.И. Столяров, к. ф. н. Е.В. Сгопникова. – М.: МГИУ, 2000. – 3-15 стр. (Stolyarov V.I. Futbol s pozitsiy gumanisticheskoy teorii sporta i fenomenologii //Gumanisticheskaya teoriya i praktika sporta. Vypusk 2. Futbol kak ob"yekt gumanisticheskogo issledovaniya: Sbornik /Sost. i red.: d. f. n. V.I. Stolyarov, k. f. n. Ye.V. Sgopnikova. - M.: MGIU, 2000. – 3-15 str.)
Химик В.В. Поэтика низкого, или просторечие как культурный феномен. – М., СПб: Филологический факультет СПбГУ, 2000. – 272 стр. (Khimik V.V. Poetika nizkogo, ili prostorechiye kak kul'turnyy fenomen. - M., SPb: Filologicheskiy fakul'tet SPbGU, 2000. –272 str.)
Чернейко Л.О. Лингво-философский анализ абстрактного имени. – М., 1997. 200-291 стр. (Cherneyko L.O. Lingvo-filosofskiy analiz abstraktnogo imeni. - M., 1997. – 200-291 str.)
Шагалова Е.Н. Новейшие заимствования. Терминология спорта // Лексикология, лексикография, грамматика. Сб. науч. тр. / Отв. ред. А.П. Сытов – СПб: Изд-во ИЛИРАН, 1996. – 156 стр. (Shagalova Ye.N. Noveyshiye zaimstvovaniya. Terminologiya sporta // Leksikologiya, leksikografiya, grammatika. Sb. nauch. tr. / Otv. red. A.P. Sytov - SPb: Izd-vo ILIRAN, 1996. - 156 str.)