МАЖНУН ОБРАЗИ ГЕНЕЗИСИ ВА УНИНГ НАВОИЙ ЛИРИКАСИДАГИ ТАЛҚИНИ
##article.subject##:
Шарқ мумтоз адабиёти, афсона ва ривоят, Мажнун қиссаси, анъана ва янгилик, эпик ва лирик талқин, Навоий шеърияти, образ ва тимсол, поэтик функция##article.abstract##
Шарқ мумтоз адабиётида Мажнун образининг вужудга келиши ва талқин этилиши анъаналари узоқ тарихий даврларни ўз ичига олади. Унинг келиб чиқиши қанчалик мураккаб бўлгани каби бадиий образ сифатида тараққиёти, ижтимоий-фалсафий моҳияти ҳам ниҳоятда чуқур ва залворли. Мазкур мақолада Мажнун образининг генезиси ва унинг Шарқ адабиётида талқин этилиши анъаналари, образнинг Алишер Навоий шеъриятида ифодаланиш хусусиятлари, мумтоз шеъриятда трансформация жараёнида юзага келган ўзгаришлар хусусида фикр юритилади. Мажнун образининг тадрижий тараққиётида ёзма достонлар муҳим ва асосий ўрин тутади. Бунда Низомий Ганжавий, Хусрав Деҳлавий, Абдураҳмон Жомий ва Алишер Навоийларнинг хизматлари беқиёсдир. Ушбу улуғ ижодкорлар «Лайли ва Мажнун» достонларида Мажнун образини бадиий жиҳатдан мукаммал бўлишига эътибор қаратдилар. Бу даврлар мобайнида образ эпик талқиндан лирикага ва аксинча, шеъриятдан насрга ўзгача руҳдаги поэтик лавҳаларни тақдим этилишига хизмат қилди. Ушбу мақолада Навоий шеъриятида Мажнун образ–тимсолининг янгича руҳдаги талқинлари очиб берилади.
Библиографические ссылки
Navoiy А. To‘la asarlar to‘plami. (10 jildlik: 1-jild) – T.: G‘.G‘ulom, 2012. – 804 b.
Navoiy А. To‘la asarlar to‘plami. (10 jildlik: 2-jild) – T.: G‘.G‘ulom, 2012. – 768 b.
Navoiy А. To‘la asarlar to‘plami. (10 jildlik: 3-jild) – T.: G‘.G‘ulom, 2012. – 764 b.
Navoiy А. To‘la asarlar to‘plami. (10 jildlik: 4-jild) – T.: G‘.G‘ulom, 2012. – 840 b.
Navoiy А. To‘la asarlar to‘plami. (10 jildlik: 9-jild. – T: G‘. G‘ulom, 2012) – 765 б.
Навоий А. Мукаммал асарлар тўплами. (20 жилдлик 1-жилд) – Тошкент: Фан, 1987. – 689 б.
Navoiy А. Layli va Majnun. – Toshkent: G‘.G‘ulom, 2006. – 317 b.
Agah Sirri Levend. Arap, fars ve turk edebiyatlarinda Leyla ve Mecnun hikayesi. – Ankara, 1959.
Аҳмедов Т. Алишер Навоийнинг Лайли ва Мажнун достони. – Т.: Фан, 1970.
Бертельс Е.Э. Навоий. Монография (рус тилидан И.Мирзаев таржимаси). – Т.: Тафаккур қаноти, 2015.
Крачковский И.Ю. Ранняя история повести о Меджнуне и Лейли в арабской литературе Избранные соч. – М., 1946.
Комилов Н. Тасаввуф. – Тошкент: Мовароуннаҳр, 2009. – 444 б.
Маллаев Н. Ўзбек адабиёти тарихи. – Тошкент: Ўқитувчи, 1965.
Маллаев Н. Сўз санъатининг гултожи. – Тошкент: Ғ.Ғулом, 1991.
Маллаев Н. Алишер Навоий ва халқ оғзаки ижодиёти. – Т.: Ғ.Ғулом, 1974.
Тоҳиров С.Қ. Темурийлар даврида хамсанавислик. Монография. – Самарқанд: СамДУ нашри, 2020. – 172 бет.
Абдумажитов Ҳ. Алишер Навоий ва тасаввуф шеърияти (Алишер Навоий дунё шарқшунослари нигоҳида, Халқаро илмий коференция тўплами). – Тошкент, 6 февраль 2021.
Алишер Навоий: қомусий луғат. – Тошкент: Шарқ, 2016. – 536 б.
