ҲОЖИ МУҲАММАД ШАҲДИЙ ИЖОДИДА ЗУЛЛИСОНАЙНЛИК АНЪАНАЛАРИНИНГ ТАЪСИРИ
##article.subject##:
Лутфий, Шаҳдий, девон, нусха, муножот, наът, ҳамд, ташбеҳи мусалсал, оят, орифона, ошиқона##article.abstract##
Зуллисонайн шоирлардан бири Ҳожи Муҳаммад Шаҳдий XVIII асрнинг бошларида Қўқон адабий муҳитида икки тилда ижод қилган. Форс-тожик тилида девон соҳиби бўлиши билан бирга ўзбек тилида бир қанча ирфоний маъноларга бой ғазаллар битган. Мақолада шоирнинг, ўзбек мумтоз адабиёти намояндаларининг ижодига бўлган муносабати, ижодий ёндашуви ва шеърларининг ирфоний таҳлили баён этилган. Бундан ташқари шоир ғазалларининг ўзига хос услуби ва маъно мазмуни Қуръон оятлари билан қиёслаб ўрганилди. Муножотнома, ҳамднома, наътнома мазмунли ғазалларидан намуналар келтириб, уларга мухтасар шарҳ берилди. Шоир девонининг шахсий нусхаси билан бирга Тожикистон Фанлар Академияси Шарқшунослик институтининг қўлёзмалар фондидаги №1275 рақамли нусхасида келган ўзбекча ғазаллари қиёсий манбашунослик асосида ўрганилди. Мавлоно Лутфий билан Шаҳдий шеърларидаги маънавий боғлиқлик баъзи ғазаллари мисолида таҳлил қилинди.
Библиографические ссылки
Азиз Қаюмов. Қўқон адабий муҳити. – Т.: Ўзбекистон, 1961.
Бобоев Т. Адабиётшунослик асослари. – Т.: Ўзбекистон, 2002.
Валиюддин Муҳаммад ибни Абдуллоҳ Хатиб Табрезий. Таржима ва шарҳи Мишкот ул-мисбоҳ. 1-жилд – Теҳрон: Ансорий, 1438.
Дилшод Барно. Танланган асарлар. – Тошкент, 1972.
Зеҳний Т. Санъати Сухан. – Душанбе: Маориф, 1992.
Исҳоқов Ё. Сўз санъатининг санъатлиги. – Т.: O‘zbekiston, 2014.
Комилов Н. Маънолар оламига сафар. – Т.: Tamaddun, 2012.
Комилов Н. Тасаввуф. – Т.: Movarounnahr, 2009.
Мавлоно Лутфий. Шеъриятидан намуналар. Сенсан севарим. – Т.: Ӯзбекистон, 1995.
Маводи конференсияи байналмилалии илмий-амалии “Ҳамкории иқтисодий-ижтимоий-ижтимоий ва фарҳангии Тожикистону Ўзбекистон”. – Хужанд: Нури маърифат, 2019.
Маъсумий Н. Адабиёти тожик дар асри XVIII ва нимаи аввали асри XX нашриёти таълимии педагогии вазорати маорифи халқи Тожикистон. – Душанбе: Маориф, 1962.
Саид Бурҳониддин Муҳаққиқ Термизий. Маъориф. – Теҳрон: Теҳрон университети, 1967.
Саъдиев С. Нақшбандия ва таъсири он ба адабиёт. – Самарқанд: СамДУ, 2001.
Сирожиддинов Ш., Юсупова Д., Давлатов О. Навоийшунослик. – Т.: Тамаддун, 2018.
Султонов С. Тазкираи суханварони Истаравшан. – Душанбе: Адиб, 2012.
Султонов С. Рўзгор ва осори Шаҳдий. – Душанбе: Сурушан, 1998.
Султонов С. Таърихи доираи адабии Истаравшан дар нимаи дуввуми асри XVIII ва аввали асри XIX. – Душанбе: Сурушан, 2002.
Фазлий Намангоний. Мажмуат уш-шуаро. – Т.: 1967.
Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф. Тасаввуф ҳақида тасаввур. – Т.: Sharq нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси бош таҳририяти, 2010.
Шайх Муҳамммад Содиқ Муҳаммад Юсуф. Тафсири Ҳилол. – Т.: Hilol-Nashr, 2016.
Юсуф Ҳамадоний. Мақомоти Юсуф Ҳамадоний. – Тошкент: Янги аср, 2003.
Ҳожи Муҳаммад Шаҳдий. Девон (шахсий кутубхонамиздаги қўлёзма нусхаси).
Ҳожи Муҳаммад Шаҳдий. Девони Шаҳдий. – ТожР ФА ШИ, № 1275 рақамли қўлёзма нусхаси.
