THE INFLUENCE OF ZULLISANAYN (BILINGUALISM IN WORKS) TRADITIONS IN THE WORK OF HAJI MUHAMMAD SHAHDI
Keywords:
Lutfi, Shahdi, devon (collection of works), nusha, munojat, na't, hamd, tashbehi musalsal (giving numerous comparisons in a line of poem), ayat (Quranian term), orifona (about Qur'an and the hadith), ashiqona (romantic, love for the God)Abstract
One of the great bilingual poets, Haji Muhammad Shahdi, wrote in two languages in the literary environment of Kokand in the early 18th century. In addition to being the owner of the devon in the Persian-Tajik language, he wrote a number of ghazals rich in mystical meanings in the Uzbek language.The article describes the poet's attitude to the work of representatives of Uzbek classical literature, his creative approach and the epistemological analysis of his poems. In addition, the specific style and meaning of the poet's poems were studied in comparison with the verses of the Qur'an. Samples of meaningful ghazals such as munojotnoma (the servant's appeal to God expressing his repentance and supplication), hamdnoma (a letter of praise and thanks), nattnoma were given and briefly commented on. Along with the personal copies of the poet's divan (collection of works), the Uzbek ghazals in the manuscript fund №1275 of the Institute of Oriental Studies of the Academy of Sciences of Tajikistan have been largely studied by comparative source studies.The spiritual connection between Mawlana Lutfi and Shahdi's poems was explained on the example of some of his poems.
References
Азиз Қаюмов. Қўқон адабий муҳити. – Т.: Ўзбекистон, 1961.
Бобоев Т. Адабиётшунослик асослари. – Т.: Ўзбекистон, 2002.
Валиюддин Муҳаммад ибни Абдуллоҳ Хатиб Табрезий. Таржима ва шарҳи Мишкот ул-мисбоҳ. 1-жилд – Теҳрон: Ансорий, 1438.
Дилшод Барно. Танланган асарлар. – Тошкент, 1972.
Зеҳний Т. Санъати Сухан. – Душанбе: Маориф, 1992.
Исҳоқов Ё. Сўз санъатининг санъатлиги. – Т.: O‘zbekiston, 2014.
Комилов Н. Маънолар оламига сафар. – Т.: Tamaddun, 2012.
Комилов Н. Тасаввуф. – Т.: Movarounnahr, 2009.
Мавлоно Лутфий. Шеъриятидан намуналар. Сенсан севарим. – Т.: Ӯзбекистон, 1995.
Маводи конференсияи байналмилалии илмий-амалии “Ҳамкории иқтисодий-ижтимоий-ижтимоий ва фарҳангии Тожикистону Ўзбекистон”. – Хужанд: Нури маърифат, 2019.
Маъсумий Н. Адабиёти тожик дар асри XVIII ва нимаи аввали асри XX нашриёти таълимии педагогии вазорати маорифи халқи Тожикистон. – Душанбе: Маориф, 1962.
Саид Бурҳониддин Муҳаққиқ Термизий. Маъориф. – Теҳрон: Теҳрон университети, 1967.
Саъдиев С. Нақшбандия ва таъсири он ба адабиёт. – Самарқанд: СамДУ, 2001.
Сирожиддинов Ш., Юсупова Д., Давлатов О. Навоийшунослик. – Т.: Тамаддун, 2018.
Султонов С. Тазкираи суханварони Истаравшан. – Душанбе: Адиб, 2012.
Султонов С. Рўзгор ва осори Шаҳдий. – Душанбе: Сурушан, 1998.
Султонов С. Таърихи доираи адабии Истаравшан дар нимаи дуввуми асри XVIII ва аввали асри XIX. – Душанбе: Сурушан, 2002.
Фазлий Намангоний. Мажмуат уш-шуаро. – Т.: 1967.
Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф. Тасаввуф ҳақида тасаввур. – Т.: Sharq нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси бош таҳририяти, 2010.
Шайх Муҳамммад Содиқ Муҳаммад Юсуф. Тафсири Ҳилол. – Т.: Hilol-Nashr, 2016.
Юсуф Ҳамадоний. Мақомоти Юсуф Ҳамадоний. – Тошкент: Янги аср, 2003.
Ҳожи Муҳаммад Шаҳдий. Девон (шахсий кутубхонамиздаги қўлёзма нусхаси).
Ҳожи Муҳаммад Шаҳдий. Девони Шаҳдий. – ТожР ФА ШИ, № 1275 рақамли қўлёзма нусхаси.
