SOME REFLECTIONS ON THE ROLE OF THE PHILOSOPHY OF WAHDAT AL-WUJUD IN NAVOI'S CREATIVE THINKING
Keywords:
Sufism, wahdat ul-wujud, monotheism, pantheism, Alisher Navoi, artistic creation, methodological frameworkAbstract
In this article, the significance of the doctrine of unity, which is considered one of the core issues of Eastern Islamic mysticism, in the study of Alisher Navoi's work, and its role as a methodological basis are researched. Before entering the main topic of the article, the history, essence, and place of the philosophy of wahdat ul-wujud, its place in Islamic thought, are covered based on historical and scientific sources. It has been suggested that most orientalists and philosophers view unity and pantheism as essentially a phenomenon. The attitude of the Naqshbandi sect to the philosophy of wahdat ul-wujud is highlighted. After that, Alisher Navoi's approach to this philosophy, his unique views and interpretations were analyzed through his own works. The main conclusion drawn from the article is that one of the foundations of Navoi's creative-philosophical thinking is not pantheism, but the doctrine of wahdat ul-vujud reworked on the basis of the views of the Naqshbandi sect, and this doctrine has a great place as a methodological basis for understanding the essence of the poet's mystical views and images.
References
Абдураҳмон Ҷомӣ. Осор: Иборат аз 8 ҷилд. Ҷилд 8. – Душанбе: Адиб, 1990.
Abdurahmon Jomiy. Lavoyeh. – Haydarobod – Dekkan: Matbaayi nomiyi Qosim, 1331.
Алишер Навоий. Тўла асарлар тўплами. 10 жилдлик: 1-жилд. – Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги НМИУ, 2011.
Алишер Навоий Навоий. Тўла асарлар тўплами. 10 жилдлик: 2-жилд. – Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги НМИУ, 2011.
Алишер. Тўла асарлар тўплами. 10 жилдлик: 3-жилд. – Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги НМИУ, 2011.
Алишер Навоий. Тўла асарлар тўплами. 10 жилдлик: 7-жилд. – Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги НМИУ, 2011.
Алишер Навоий. Тўла асарлар тўплами. 10 жилдлик: 9-жилд. – Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги НМИУ, 2011.
Алишер Навоий. Тўла асарлар тўплами. 10 жилдлик: 10-жилд. – Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги НМИУ, 2011.
Ahmed b. Süleyman el-Ervadi. Risale-i Ahadiyye Şerhi. – İstanbul: Büyüyenay Yayınları, 2022.
Algar H. Nakşibendilik. – İstanbul: İnsan Yayınları, 2019.
Chittick W. İbnü’l-Arabi. Giriş Kitabı. – İstanbul: Nefes Yayınları, 2023.
Davud Kayseri. Vahdet-i Vücud Felsefesi. – Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2023.
Ismail Hakki Bursevi. Ruhul-beyan tefsiri. Cild: 5. – İstanbul: Damla Yayinevi, 2012.
Kılıç M. E. Şeyh-i Ekber: İbn Arabı Düşüncesine Giriş. – İstanbul: Sufi Kitap, 2022.
Levend A. S. Ali Şir Nevaı. I.Cild. Hayatı, sanatı va kişiligi. – Ankara: Türk tarıh kurumu basimevi, 1965.
Xoжa Убaйдуллoҳ Aҳрoр. Тaбaррук рисoлaлaр. – Тoшкeнт: Aдoлaт, 2004.
Yılmaz H. K. Tasavvuf ve Tarikatlar. – İstanbul: Ensar, 2004.
Давлатов О. Ибн ал-Арабий ва унинг ваҳдат ул-вужуд фалсафаси. – Тошкент: Фан, 2008.
Имом Муҳаммад Ғаззолий. Аллоҳнинг гўзал исмлари. Таржимон: М.Исмоилов. – Самарқанд: Имом Бухорий халқаро маркази нашриёти, 2017.
Имомназаров М. XXI аср навоийшунослиги: методология муаммолари /Алишер Навоий ва XXI аср. Халқаро илмий-назарий анжуман материаллари. – Тошкент, 2019. Б: 13 – 19.
Жабборов Н. Маоний аҳлининг соҳибқирони. – Тошкент: Adabiyot, 2021.
Умар Форуқ Сайдо ал-Жазарий. Тасаввуф сирлари. – Тошкент: Мовароуннаҳр, 2004.
Холмўминов Ж. Ваҳдат ул-вужуд фалсафаси ва Нақшбандия таълимоти. – Тошкент: Tafakkur, 2020.
Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф. Тафсири Ҳилол. 4-жуз. – Тошкент: Hilol-Nashr, 2019.
Эшонбобоев А. Ваҳдат ул-вужуд ва Навоий дунёқараши // Ўзбек тили ва адабиёти. 2014 йил, 1-сон. Б: 45 – 49.
