ЮРАК-ҚОН ТОМИР СИНДРОМИ БИЛАН БОҒЛИҚ COVID-19 НИНГ ЛАБОРАТОР ҚОН ТАҲЛИЛИ ХУСУСИЯТЛАРИ
##article.subject##:
COVID-19, SARS-CoV-2, cardiovascular system, laboratory markers, comparative analysis##article.abstract##
Ушбу мақола COVID-19 инфекцияси фонида юрак-қон томир асоратлари бўлган беморларда лаборатория топилмаларининг хусусиятларини ўрганишга қаратилган. Истиқболли тадқиқот ўтказилди. Асосий гуруҳ (n=150) COVID-19 билан боғлиқ юрак-қон томир тизими ўзгаришлари бор беморлардан иборат, яъни, юрак-қон томир патологияси илк маротаба аниқланган, ёки COVID-19 фонида илгари мавжуд булган юрак патологияси кучайгани холат билан беморлар. Таққослаш гуруҳига (n=154) COVID-19 билан оғриган, аммо сезиларли юрак патологияси бўлмаган беморлар киритилган. Асосий гуруҳдаги беморларнинг ўртача ёши 67,7 ёшни (47-дан 86 ёшгача), таққослаш гуруҳида – 66,1 ёшни (48-дан 88 ёшгача) ташкил этди. Тадқиқот гуруҳлари вакили бўлган ва COVID-19 белгиларининг табиати ва ўпканинг шикастланиш даражаси бўйича статистик жиҳатдан фарқ қилмаган. COVID-19 инфекцияси юрак-қон томир тизими патологияси билан бирга кечиши дастлабки босқичларида ва кейинчалик D-dimer (p<0.001) динамикаси, ферритин (р<0.001), С-реактив оқсил (р<0.05), эритроцитлар чўкиши тезлиги (р<0.05), прокальцитонин (р<0.001), лейкоцитлар индекслари (нейтрофил-лейкоцит индекси (р<0.001), нейтрофил ядро силжиш индекси (р<0.01) ва лейкоцитлар силжиши (р<0.001)) динамикаси статистик жихатдан сезиларли фарқ килган. Юрак-қон томир синдроми билан боғлиқ COVID-19 инфекцияси гиперкоагуляция синдроми, яллиғланиш ва тўқималарининг шикастланиши, ва ўзига хос иммун-яллиғланиш реакцияси белгилари бўлган лейкоцитар индексларида статистик жиҳатдан сезиларли фарқ билан тавсифланади.
Библиографические ссылки
Roth GA, Vaduganathan M, Mensah GA. Impact of the COVID-19 Pandemic on Cardiovascular Health in 2020: JACC State-of-the-Art Review. J Am Coll Cardiol. 2022 Aug 9;80(6):631-640. doi: 10.1016/j.jacc.2022.06.008.
Zheng Y-Y, Ma Y-T, Zhang J-Y, Xie X. COVID-19 and the cardiovascular system. Nature Reviews Cardiology. 2020;17(5):259–60. DOI: 10.1038/s41569-020-0360-5
Kingah PL, Luu HN, Volcik KA, Morrison AC, Nettleton JA, Boerwinkle E. Association of NOS3 Glu298Asp SNP with hypertension and possible effect modification of dietary fat intake in the ARIC study. Hypertens Res. 2010;33(2):165-9. doi: 10.1038/hr.2009.198.
Farshidfar F., Koleini N., Ardehali H. Cardiovascular complications of COVID-19. JCI Insight. 2021 Jul 8; 6(13): e148980. Published online 2021 Jul 8. doi: 10.1172/jci.insight.148980.
Han H, Xie L, Liu R, Yang J, Liu F, Wu K, Chen L, Hou W, Feng Y, Zhu C. Analysis of heart injury laboratory parameters in 273 COVID-19 patients in one hospital in Wuhan, China. J Med Virol. 2020 Jul;92(7):819-823.
Kaur G, Sandeep F, Olayinka O, Gupta G. Morphologic Changes in Circulating Blood Cells of COVID-19 Patients. Cureus. 2021 Feb 18;13(2):e13416. doi: 10.7759/cureus.13416.
Al-Samkari, H. et al. COVID-19 and coagulation: bleeding and thrombotic manifestations of SARS-CoV-2 infection. Blood 136, 489–500 (2020).
Levi M., Thachil J., Iba T., Levy J. H. Coagulation abnormalities and thrombosis in patients with COVID-19. Lancet Haematol. 2020; doi: 10.1016/S2352–3026 (20) 30145
Fan Q, Zhu H, Zhao J, Zhuang L, et al. Risk factors for myocardial injury in patients with coronavirus disease 2019 in China. ESC Heart Fail. 2020 Dec;7(6):4108-4117. doi: 10.1002/ehf2.13022.
Xu Z, Shi L, Wang Y, Zhang J, et al. Pathological findings of COVID-19 associated with acute respiratory distress syndrome. Lancet Respir Med. 2020 Apr;8(4):420-422. doi: 10.1016/S2213-2600(20)30076-X.
Bhatla A, Mayer MM, Adusumalli S, Hyman MC, et al. COVID-19 and cardiac arrhythmias. Heart Rhythm. 2020 Sep;17(9):1439-1444. doi: 10.1016/j.hrthm.2020.06.016.
Chen Q, Xu L, Dai Y, Ling Y, Mao J, Qian J, Zhu W, Di W, Ge J. Cardiovascular manifestations in severe and critical patients with COVID-19. Clin Cardiol. 2020 Jul;43(7):796-802. doi: 10.1002/clc.23384.
Hendren NS, Drazner MH, Bozkurt B, Cooper LT Jr. Description and Proposed Management of the Acute COVID-19 Cardiovascular Syndrome. Circulation. 2020 Jun 9;141(23):1903- 1914. doi: 10.1161/CIRCULATIONAHA.120.047349.
Weckbach LT, Curta A, Bieber S, Kraechan A, et al. Myocardial Inflammation and Dysfunction in COVID-19-Associated Myocardial Injury. Circ Cardiovasc Imaging. 2021 Jan;14(1):e012220. doi: 10.1161/CIRCIMAGING.120.011713.
