ЎЗГАЛАР МУЛКИНИ ТОВЛАМАЧИЛИК ЙЎЛИ БИЛАН ТАЛОН-ТОРОЖ ҚИЛИШНИНГ СУБЪЕКТИВ БЕЛГИЛАРИ

##article.authors##

  • Эргашев Илёс Ўрол ўғли

##article.subject##:

мулк, мулкий ҳуқуқ, товламачилик, оғирлаштирувчи ҳолат, етказилган зарар, бир гуруҳ шахслар томонидан олдиндан тил бириктириб, кўп миқдорда, жуда кўп миқдорда, жавобгарликни дифференциация қилиш

##article.abstract##

Мақолада муаллиф томонидан ўзгалар мулкини товламачилик йўли билан талон-торож қилишнинг субъектив белгилари, мазкур жиноятнинг объекти ва объектив томонига оид айрим мулоҳазалар баён қилинган. Шунингдек, муаллифнинг қайд этишича жиноят қонунининг асосий вазифаларидан бири эса бу – мулк ҳуқуқининг дахлсизлигини таъминлаш ҳисобланади. Айтиш мумкинки, аксарият жиноятлар мўмай даромад орттириш, мулкни ёки мулкка бўлган ҳуқуқларни осон қўлга киритишга қаратилган бўлади. Бундай жиноятлар, асосан иқтисодиёт соҳасидаги жиноятлар бўлиб, булар орасида энг кенг тарқалгани ўғирлик ва фирибгарлик жиноятларидир. Бироқ мазкур турдаги жиноятлар орасида товламачилик жинояти юқори келтирилган ҳар икки жиноятдан жабрланувчига нафақат моддий балки сезиларли даражада маънавий зарар етказиши билан ҳам ажралиб туради. Бундан ташқари мазкур жиноятни содир этишда жабрланувчи ўзига ёки унинг яқин кишиларига зўрлик ишлатиш, мулкка шикаст етказиш ёки уни нобуд қилиш ёхуд жабрланувчи учун сир сақланиши лозим бўлган маълумотларни ошкор қилиш билан қўрқитилганлиги учун ҳам бу ҳақда ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга хабар бермайди. Бу эса мазкур турдаги жиноятларнинг латентлигини оширади ҳамда жиноят содир этган шахсни келгусида бошқа жиноят содир этишга рағбатлантиради. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг
53-моддасида бозор муносабатларини ривожлантиришга қаратилган Ўзбекистон иқтисодиётининг негизини халма-хил шакллардаги мулк ташкил этиши, давлат барча мулк шаклларининг тенг ҳуқуқлилигини ва ҳуқуқий жиҳатдан баб-баравар муҳофаза этилишини кафолатлаши белгилаб қўйилган. Глобаллашув шароитида мамлакатимизда ижтимоий муносабатларнинг кескин ривожланиши ўзгалар мулкини талон-торож жиноятларининг шакли ва турларининг кенгайишига сабаб бўлмоқда. Шунингдек, муаллиф товламачилик учун жиноий жавобгарлик белгиланган нормада жиноят субъектига кўра оғирлаштирувчи белги, яъни “қилмишни илгари босқинчилик жиноятини содир этган шахс томонидан содир этилганлиги” белгиси билан тўлдириш таклиф этилган.

Библиографические ссылки

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 7 февралдаги ПФ-4947-сон “Ўзбекистон Республикасини янада ривожлантириш бўйича Ҳаракатлар стратегияси тўғрисида”ги Фармони. Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2017 й., 6-сон, 70-модда. (Decree of the President of the Republic of Uzbekistan dated February 7, 2017 No. PF-4947 "On the Strategy of Actions for the Further Development of the Republic of Uzbekistan". Collection of legal documents of the Republic of Uzbekistan, 2017, No. 6, Article 70.)

Ўзбекистон Республикаси Президентининг “2022 – 2026 йилларга мўлжалланган Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стратегияси тўғрисида”ги фармони. https://lex.uz/docs/5841063 (Decree of the President of the Republic of Uzbekistan "On the development strategy of New Uzbekistan for 2022-2026".)

Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси. https://lex.uz/docs/20596 (Constitution of the Republic of Uzbekistan)

Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2004 й., 37-сон, 408-модда; 2015 й., 23-сон, 301-модда, 32-сон, 425-модда, 33-сон, 439-модда, 52-сон, 645-модда (Collection of legal documents of the Republic of Uzbekistan, 2004, No. 37, Article 408; 2015, No. 23, Article 301, No. 32, Article 425, No. 33, Article 439, No. 52, Article 645)

Ўзбекистон ССРнинг Жиноят кодекси. Т.: Ўзбекистон, 1971. 10-б. (Criminal Code of the Uzbek SSR. T.: Uzbekistan, 1971. 10 p)

Рустамбоев М.Х. Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексига шарҳлар. Махсус қисм. – Тошкент: ИИВ Академия, 2016. – Б. 209. (Rustamboev M.Kh. Comments on the Criminal Code of the Republic of Uzbekistan. Special part. - Tashkent: MIA Academy, 2016. - B. 209.)

Кочои С.М. Ответственность за корыстные преступления против собственности по законодательству России: Автореф. дис. докт. юрид. наук. – М, 2009. – С. 23. (Kochoi S.M. Responsibility for mercenary crimes against property under Russian law: Abstract of the thesis. dis. doc. legal Sciences. - M, 2009. - S. 23.)

Жиноят ишлари бўйича Тошкент шаҳар Олмазор туман суди архивидан. (From the archives of the Almazor district court of Tashkent city on criminal cases.)

Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг “Ўзгалар мулкини ўғрилик, талончилик ва босқинчилик билан талон-торож қилиш жиноят ишлари бўйича суд амалиёти тўғрисида”ги 1999 йил 30 апрелдаги 6-сон Қарори, 4-банд. (Resolution No. 6 of April 30, 1999 of the Plenum of the Supreme Court of the Republic of Uzbekistan "On judicial practice in the criminal cases of theft, robbery and robbery of other people's property by invasion", paragraph 4.аа)

Демидов, Ю.А. Социальная ценность и оценка в уголовном праве/ Ю.А.Демидов.- М.: Юридическая литература, 1975. – С. 11. (Demidov Yu.A. Social value and assessment in criminal law / Yu.A. Demidov.- M .: Legal literature, 1975. - P. 11)

Ворошилин Е.В., Кригер Г.А. Кўрсатилган асар. – Б. 23.( Voroshilin E.V., Krieger G.A. Featured work. - B. 23.)

Rustamboyev M.H. Jinoyat huquqi (umumiy qism). Oliy o’quv yurtlari uchun darslik. – Toshkent: TDYI, 2006. – B. 170. (Rustamboyev M.H. Criminal law (general part). Textbook for higher educational institutions. - Tashkent: TDYI, 2006. - P. 170.)

Дагель П.С, Котов Д.П. Субъективная сторона преступления и ее установление. – Воронеж: ВГУ, 1974. – С. 23-24; Филановский И.Г. Социально-психологическое отношение субъекта к преступлению. – Л.: ЛГУ, 1970. – С. 159. (Dagel P.S., Kotov D.P. The subjective side of the crime and its establishment. - Voronezh: VGU, 1974. - S. 23-24; Filanovsky I.G. Socio-psychological attitude of the subject to the crime. - L .: LSU, 1970. - P. 159.)

Мирзаев У.М. Ўзлаштириш ёки растрата йўли билан талон-торож қилиш учун жавобгарлик. Монография //Масъул муҳаррир: ю.ф.д., проф. Б.Ж.Ахраров. – Т.: ТДЮИ нашриёти, 2011. – 275 бет. (Mirzaev U.M. Liability for embezzlement or plunder by way of rastrata. Monograph //Responsible editor: Ph.D., prof. B.J. Akhrarov. - T.: TDYuI publishing house, 2011. - 275 pages.)

Усмоналиев М. Жиноят ҳуқуқи. Умумий қисм. Олий ўқув юртлари учун дарслик. – Тошкент: Янги аср авлоди, 2005. – Б. 218. (Usmonaliev M. Criminal law. General part. Textbook for higher educational institutions. - Tashkent: New age generation, 2005. - B. 218.)

Абдуллаев И. Ғаразнинг жиноий-ҳуқуқий баҳоланиши // Ҳаёт ва қонун. – Тошкент, 2004. - № 5. – Б. 11-13. (Abdullaev I. Criminological assessment of malice // Life and law. - Tashkent, 2004. - No. 5. - P. 11-13.)

К.Ҳакимов ВОПРОСЫ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ ОТДЕЛЬНЫХ СТАТЕЙ УГОЛОВНОГО КОДЕКСА В ПРОЦЕССЕ ДАЛЬНЕЙШЕГО УГЛУБЛЕНИЯ ДЕМОКРАТИЧЕСКИХ РЕФОРМ (СТАТЬИ 98,106 УК) // Review of law sciences. 2017. №1. URL (K.hakimov ISSUES OF IMPROVING INDIVIDUAL ARTICLES OF THE CRIMINAL CODE IN THE PROCESS OF FURTHER DEMOCRATIC REFORMS (ARTICLES 98,106 of the Criminal Code) // Review of law sciences. 2017. No. 1. URL)

Ҳакимов К. ОСОБЕННОСТИ ЮРИДИЧЕСКОЙ КОНСТРУКЦИИ АФФЕКТА (СОСТОЯНИЕ СИЛЬНОГО ДУШЕВНОГО РАССТРОЙСТВА) КАК ОБЛЕГЧАЮЩЕГО ОБСТОЯТЕЛЬСТВА ОТВЕТСТВЕННОСТИ И НАКАЗАНИЯ //Review of law sciences. – 2018. – №. 4. (Hakimov K. FEATURES OF THE LEGAL STRUCTURE OF AFFECT (STATE OF STRONG MENTAL DISORDER) AS A FACILITATION OF RESPONSIBILITY AND PUNISHMENT //Review of law sciences. – 2018. – no. four.)

Загрузки

##submissions.published##

2023-01-28