YERGA NISBATAN XUSUSIY MULKCHILIKNING HUQUQIY MUAMMOLARI BO‘YICHA ILMIY VA USLUBIY YONDASHUVLAR

##article.authors##

  • Abdualimova Madina Shuhratovna

##article.subject##:

mulk huquqi tushunchasi, ilmiy va uslubiy yondashuv mulk huquqi, yerga egalik huquqi, yer tabiat obyekti sifatida, yerga xususiy mulkchilikning konstitutsiyaviy asoslari, fuqarolik qonunchiligi, yer qonunchiligi, yer obyekti sifatida mulk huquqi, fuqarolik qonunchiligini isloh qilish.

##article.abstract##

Ilmiy – uslubiy tahlil va shunga mos ravishda huquqiy asoslarning nazariy asoslanishi "jamiyat-davlat" tizimining o‘zaro ta’sirining turli sohalarida subyektlar o‘rtasidagi ijtimoiy munosabatlarni samarali tartibga solishning muhim tarkibiy qismidir. Ilmiy doktrinada mulk huquqining turli xil tushunchalari ishlab chiqilgan bo'lib, ularni Ugo Mattei ikkita katta guruhga ajratadi: "pozitivistik" tushuncha-mulk huquqi davlatdan kelib chiqadi, ya'ni. davlat o'z vakolatini shaxsga va "tabiiy huquq" tushunchasini-mulk huquqi davlatdan ustun turadi; bunday huquq shaxslarga berilgan davlatning vakolati emas, lekin davlat o'z qonuniyligini saqlab qolish uchun hurmat qilishi shart bo'lgan shaxslarning tabiiy huquqlariga tegishli. Bizning fikrimizcha, mulk huquqi davlat va huquqdan kelib chiqadi, chunki huquq boshqa odamlar tomonidan o'z narsalari to'g'risida davlat hokimiyati tahdidi ostida kuzatilgan munosabatlarda o'zini tutish qoidalarini belgilaydi. Olimlarining ko'plab asarlarida mulk huquqi mutlaq huquq sifatida tavsiflanadi. Biroq, yer huquqi sohasidagi bir qator olimlar ushbu mulkni rad etib, "eksklyuziv" atamasining qo'llanilishini yanada to'g'ri deb hisoblashadi va mulk huquqi nisbatan eksklyuziv ekanligi sharti bilan, boshqa shaxslarni istisno qilish huquqi cheklangan. Yer tabiiy obyekt sifatida inson hayoti va faoliyatining asosi sifatida faqat jamoat (yer yoki ekologik) huquqini huquqiy tartibga solish predmeti hisoblanadi. Va yer tabiiy resurs sifatida, ya’ni mulk sifatida u fuqarolik-huquqiy va jamoat-huquqiy tartibga solish ob'ekti bo'lib xizmat qiladi, shu bilan birga erga bo'lgan davlat huquqlari ma'lum darajada fuqarolik huquqlaridan ustun turadi, chunki erning tabiiy obyekt sifatida uning tabiiy resurs sifatida xususiy huquqiy qiymatidan umumiy konstitutsiyaviy ustuvorligi. Fuqarolik kodeksida "Yer uchastkalariga egalik huquqi va boshqa mulk huquqi" qoidalariga bag'ishlangan mustaqil bobni birlashtirish kerak, bu yerda yer uchastkasining huquqiy rejimi mulk huquqi obyekti va boshqa mulk huquqlari, er uchastkasiga egalik huquqini amalga oshirish chegaralari, mulk huquqini olish va tugatish asoslari ko'rsatilishi kerak.

Библиографические ссылки

Rousseau J. Discours sur l origine de l inegalite parmi les homes, I, 1762.P.105

Lock.G. Two treaties of government, 1724. P.25

Montesqiue. Esprit des lois, 1877.P.409-410.

Крассов О.И. Право собственности на землю в странах Европы: монография.– Москва: Норма: Инфра-М, 2022.с.20 (Krassov O.I. Ownership of land in European countries: monograph. - Moscow: Norma: Infra-M, 2022. p.20)

У.Маттеи, Е.А.Суханов «Основные положения права собственности». – М.: Юристь, 1999. с.21 (U. Mattei, E. A. Sukhanov “Basic Provisions of Property Rights”. – M.: Jurist, 1999. p. 21)

Bentham, J. Theory of legislation. Principles of the civil code (R. Hildreth, Trans.), 1864

Крассов О.И. Право собственности на землю в странах Европы: монография.– Москва: Норма: Инфра-М, 2022.с.19-20 (Krassov O.I. Ownership of land in European countries: monograph. - Moscow: Norma: Infra-M, 2022. pp. 19-20)

Кучкинов К.А. Ердан фойдаланишга оид шартномаларни ҳуқуқий тартибга солиш. Дисс. Юр.фан. ном. Тошкент, 2012, .с.22 (Kuchkinov K.A. Legal regulation of land use contracts. Diss. Yur.fan. name Tashkent, 2012, p.22)

Ябулганов А.А. Правовой статус земельного участка: комментарий законодательства Российской Федерации. Доступ из СПС Консультант плюс (Yabulganov A.A. Legal status of a land plot: commentary on the legislation of the Russian Federation. Access from the SPS Consultant Plus)

Чиниев Д.А. Гражданско-правовые аспекты осуществления и защиты права собственности. Дисс. Док. Юр. Нак – Т.2019. с.25 (Chiniev D.A. Civil law aspects of the implementation and protection of property rights. Diss. Doc. Yur. Nak - T.2019. p.25)

Германов А.В. земельный участок в системе вещных прав. – М.: Статут, 2011.с. 12. (Germanov A.V. Land plot in the system of property rights. - M.: Statut, 2011.p. 12)

Суханов Е.А. Лекции о праве собственности. М. 1991. С.10. (Sukhanov E.A. Lectures on property rights. M. 1991. P.10.)

Гражданское право. Учебник. Под ред. А.П. Сергеева, Ю.К.Толстого. Спб., 2001. Т.1.С.345-346 (Civil law. Textbook. Ed. A.P. Sergeev, Yu.K. Tolstoy. St. Petersburg, 2001. T.1.P.345-346)

Чубаров В.В. Проблемы правового регулирования недвижимости.М., 2006. Доступ Консультантплюс (Chubarov V.V. Problems of legal regulation of real estate. M., 2006. Consultantplus access)

Бринчук М.М. Гражданское право не может самостоятельно регулировать отношения в экологической сфере // Экологическое право. 2018. № 4; Тархов В.А., Рыбаков В.А. Собственность и право собственности. 3-е изд. М., 2007 ; Завьялов А.А. и Маркварт Э. Земельные отношения в системе местного самоуправления. М., 2011 (Brinchuk M. M. Civil law cannot independently regulate relations in the environmental sphere // Environmental law. 2018. No. 4; Tarkhov V. A., Rybakov V. A. Property and property rights. 3rd ed. M., 2007; Zavyalov A. A. and Markvart E. Land relations in the local government system. M., 2011)

Крассов О.И. Земельное право: учебник. 4-изд., перераб. И доп. –М.: Норма: ИНФРА-М, 2012.с.131-132 (Krassov O. I. Land law: textbook. 4th ed., revised. And add. - M .: Norma: INFRA-M, 2012. pp. 131-132)

Ожегов С.И. Словарь русского языка.М.,1963. С.225 (Ozhegov S. I. Dictionary of the Russian language. M., 1963. p. 225)

Имомов Н.Ф., Эргашев В.Ё. Кўчмас мулк объектлари.- Тошкент: Spectrum Media Group, 2015, с.35 (Imomov N.F., Ergashev V.Yo. Real estate objects.- Tashkent: Spectrum Media Group, 2015, p.35-39)

Бринчук М.М. Экологическое право: объекты экологических отношений. М., 2011. С.69 (Brinchuk M.M. Environmental law: objects of environmental relations. M., 2011. P.69)

Так, по гражданскому законодательству Швейцарии и Греции объектом права собственности признается как «земля», так и «земельный участок», то законодательством Франции,Бельгии, Голландии, Испании, Италии, Португалии – «земля». (Thus, according to the civil legislation of Switzerland and Greece, the object of property rights is recognized as both "land" and "land plot", while the legislation of France, Belgium, Holland, Spain, Italy, Portugal - "land".)

Ерофеев Б.Земельное право России: Учеб. / Отв. ред. Н.И. Краснов. — 9-е изд., перераб. — М.: Юрайт-Издат, 2004.с.171 (Erofeev B. Land Law of Russia: Textbook. / Responsible. editor N.I. Krasnov. - 9th ed., revised. - M .: Yurait-Izdat, 2004. p. 171)

Жернаков Д.В. Правовой режим земельных участков как объектов гражданского оборота: Автореф. дис. ... канд. юрид. наук. Екатеринбург, 2005. (Zhernakov D.V. Legal regime of land plots as objects of civil turnover: Abstract of Cand. Sci. (Law) Dissertation. Ekaterinburg, 2005.)

Шихалева О.В. Земельный участок как объект гражданских прав: Автореф. дисс... канд. юрид. наук. - Екатеринбург, 2006. - С.7. (Shikhaleva O.V. Land plot as an object of civil rights: Abstract of Cand. Sci. (Law) Dissertation. - Ekaterinburg, 2006. - P. 7)

Рахмонкулов Х. Фуқаролик ҳуқуқининг объектлари. Ўқув қўлланма.–Т.:ТДЮИ.2009. с.13 (Rahmonkulov Kh. Objects of civil rights. Study guide.-T.: TDYU. 2009. p. 13)

Лапач В.А. Система объектов гражданских прав. Теория и судебная практика. СПб., 2002 С.318 (Lapach V.A. The system of objects of civil rights. Theory and judicial practice. St. Petersburg, 2002 P.318)

Загрузки

##submissions.published##

2024-08-25