XORAZM XALQ QO‘SHIQLARI LEKSIKASIDAGI AYRIM SO‘ZLARNING ETIMOLOGIYASI XUSUSIDA
##article.subject##:
Xorazm xalq qo‘shiqlari, yap so‘zi, etimologiya, umumturkiy ildiz, Xorazmiy til, dialektologiya, lingvomadaniyat, xalq og‘zaki ijodi, suv atamalari, tarixiy til qatlamlari##article.abstract##
Mazkur maqolada Xorazm xalq qo‘shiqlarida tez-tez uchraydigan yap so‘zining etimologiyasi tahlil qilinadi. Muallif ushbu leksemaning tilshunoslikdagi turli qarashlarini bayon etib, uning qadimgi Xorazmiy tilga oid yoki umumturkiy yap- fe’l o‘zagidan kelib chiqqanligiga oid ilmiy yondashuvlarni taqqoslab ko‘rsatadi. Shu bilan birga, xalq og‘zaki ijodida til va madaniyat munosabatlari, lingvomadaniy qatlamlar, shevalar va dialektlar orqali xalqning tarixiy-madaniy tafakkuri ifodalanganini ilmiy asosda yoritadi. Maqola xalq qo‘shiqlari leksikasidagi tarixiylik, etimologik qatlamlar va madaniy merosning til vositasida saqlanishi jarayoniga ilmiy yondashuvni taklif qiladi.
Библиографические ссылки
Alaviya M. O‘zbek xalq qo‘shiqlari.- Toshkent: O‘zFan, 1959; Жуманазаров У. Узбекские народные исторические песни: автореф.дис…канд.филол.наук.- Ташкент, 1982; Ro‘zimboyev S. Xorazm vohasi o‘zbek xalq qo‘shiqlarining g‘oyaviy-badiiy xususiyatlari: Filol.fan.nomz. …dis.avtoref. – Toshkent, 1971; Xaitova F.B. Nikoh to‘yi qo‘shiqlarining lisoniy talqini: Filol.fan.nomz. …dis.avtoref. – Tashkent, 1998. – 24 b.; Jumaniyozova M.X. Xorazm xalq qo‘shiqlari leksikasi: Filol.fan.nomz. …dis.avtoref. – Toshkent, 1999. – 24 b.; Yoqubbekova M. O‘zbek xalq qo‘shiqlarining lingvopoetik xususiyatlari: Fil. fan. d-ri ...dis. – Toshkent, 2005.
Xorazm og‘zaki ijodi durdonalari.- Urgach, 1993.
Фрейман A.A. Артикль в хорезмийском языке. — Советское востоковедение. 1948, № 5.
Abdurahmonov G‘., Rustamov A. Navoiy tilining grammatik xususiyatlari. – Toshkent: O‘qituvchi, 1984.
Abdullayev F.A. O‘zbek tilining Xorazm shevalari – Tashkent: Fan, 1961.
Benzing J. Chwaresmischer Wortindex. – Wiesbaden: Otto Harrassowitz, 1983.
Расторгуева В.С., Эдельман Д.И. Этимологический словарь иранских языков. – М.: Восточная литература, 2000. – Том I. – С. 311.
Oʻzbek tilining izohli lugʻati. Oltinchi jild. ‒ Toshkent: Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi. 2022. ‒ B. 222.
Лившиц В.А. Иранские языки народов Средней Азии // Народы Средней Азии и Казахстана. – Том. I / С.П. Толстов. – М.: Издательство Академии Наук СССР, 1962. – С. 140.
Clauson, G. An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish. Oxford, 1972.
Räsänen, M. Versuch eines etymologischen Wörterbuchs der Türksprachen. Helsinki, 1969.
Севортян Э. В. Этимологический словарь тюркских языков.- Москва, 1974-2003.
