IKKINCHI JAHON URUSHI YILLARIDA DEPORTATSIYA QILINGAN XALQLAR TAQDIRI
##article.subject##:
Ikkinchi jahon urushi, deportatsiya, etnik siyosat, Sovet Ittifoqi, qrim tatarlar, chechenlar, koreyslar, reabilitatsiya, tarixiy adolat, etnik repressiyalar, inson huquqlari, surgun, totalitar tuzum, milliy siyosat, arxiv manbalari##article.abstract##
Ushbu maqolada Ikkinchi jahon urushi yillarida Sovet Ittifoqi tomonidan amalga oshirilgan etnik deportatsiyalar jarayoni, uning sabablari, siyosiy-ma’naviy mohiyati va tarixiy oqibatlari tahlil qilinadi. Maqola doirasida qrim tatarlari, chechenlar, koreyslar, qalmoqlar, mesxeti turklari va boshqa xalqlarning boshidan kechirgan surgun hayoti, ularning ijtimoiy-ma’naviy muammolari hamda deportatsiya natijasida yuzaga kelgan demografik, madaniy va psixologik oqibatlar batafsil ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, deportatsiya qilingan xalqlarning yangi hududlardagi hayoti, ijtimoiy moslashuvi va keyingi reabilitatsiya jarayonlari ilmiy asosda yoritilgan. Maqola tarixiy manbalar, arxiv hujjatlari va zamonaviy tadqiqotlar asosida yozilgan bo‘lib, bugungi avlod uchun tarixiy saboq va xotira vazifasini bajaradi.
Библиографические ссылки
Bugai N.F., Iosif Stalin. Deportatsiya i repressii. Narody, narodnosti, etnicheskiye gruppi, Drujba narodov, Moskva, 1995, 327 bet.
Nekrich A.L., The Punished Peoples: The Deportation and Fate of Soviet Minorities at the End of the Second World War, W.W. Norton & Company, New York, 1978, 272 bet.
Williams B., The Crimean Tatars: The Diaspora Experience and the Forging of a Nation, Brill Academic Publishers, Leiden–Boston, 2001, 340 bet.
Polian P., Against Their Will: The History and Geography of Forced Migrations in the USSR, Central European University Press, Budapest, 2004, 425 bet.
Sultonov A., Sovet davrida O‘zbekiston: deportatsiya siyosati va uning oqibatlari, Fan nashriyoti, Toshkent, 2012, 218 bet.
Karimov B., XX asrda Markaziy Osiyodagi etnik siyosatning ba’zi jihatlari, O‘zRFA Tarix instituti, Toshkent, 2016, 145 bet.
Gofurova Z., Qrim tatarlarining deportatsiya tarixidan, O‘zbekiston tarixi, 2019, №3, 45–52-betlar.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy Davlat arxivi fondlari, F. R-836, ro‘yxat 5, ish 147, 1944-yilgi hujjatlar.
Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi, BMT Bosh Assambleyasi, 10-dekabr 1948-yil.
Yevropa inson huquqlari konvensiyasi, Yevropa Kengashi, Rim, 1950-yil.
