XIVA XONLIGIDAGI NEMIS MENNONITLARI

##article.authors##

  • Karimov Umrbek Davronbekovich
  • Tadjiyeva Feruza Djumabayevna

##article.subject##:

Mennonitlar, Menno Simons, Aleksandr II, Muhammad Rahimxon II, Oqmachit, dehqonchilik, chorvachilik, hunarmandchilik, Vilgelm Panner

##article.abstract##

Ushbu maqolada XIX asrning so‘nggi choragida Turkiston o‘lkasiga ko‘chib kelgan nemis-mennonitlarning turmush tarzi, xo‘jaligi va tarixiy taqdiri mavjud manbalarning qiyosiy tahlili asosida yoritilgan. XVI asrda nasroniylikning anabaptistik yo‘nalishidan ajralib chiqqan protestant oqimidagi nemislar mennonit nemislar deb atalgan. Ularning e’tiqodi itoatkorlikka asoslangan bo‘lib, diniy qarashlari tufayli qurol saqlash va urushlarda ishtirok etishni dahshatli ish va gunoh deb hisoblaganlar. Shu bois, ular o‘z vatanlarini tark etib, boshqa yurtlarda istiqomat qilishga majbur bo‘lganlar.

Bundan 140 yil oldin Xiva xonligiga nemis va golland millatiga mansub bir guruh odamlar ko‘chib kelgan. Mennonitlar nomi bilan tanilgan bu xorijliklar Xorazm tarixida o‘ziga xos iz qoldirishga erishdilar. Mehnatsevar va an’analariga sodiq mennonit jamoasi Xorazmda 50 yildan ortiq yashab, mahalliy aholining hayot tarzi va faoliyatiga sezilarli ta’sir ko‘rsatgan. Xorazm xalqi ularni mustaqilligi va intizomga qat’iy rioya qilgani uchun hurmat qilardi.

Библиографические ссылки

Хайитов Ж. Ш. Россия империясининг кўчириш сиёсати ва немис-меннонитлар тақдири. Научнй вестник. №1/2018. – Андижан, 2020.

Nurmuhammad Said. Xorazmni o‘zgartirgan nemislar – Xiva xonligida yashagan mennonitlar hayoti va og‘ir qismati. https://kun.uz/news/2021/11/17/xorazmni-ozgartirgan-nemislar-xiva-xonligida-yashagan-mennonitlar-hayoti-va-ogir-qismati?q=%2Fnews%2F2021%2F11%2F17%2Fxorazmni-ozgartirgan-nemislar-xiva-xonligida-yashagan-mennonitlar-hayoti-va-ogir-qismati

Лыкошин Н.С. Немцы в Хиве // Туркестанское слово. – 1917 от 7 окт. – № 34.

Матвеев А. М. К вопросу о выходцах из Германии в Средней Азии в конце ХIХ - начале ХХ в. // Науч. труды ТашГУ. Вып. 392. – Ташкент, 1970.

Нильсон В. А. У истоков современного градостроительства Узбекистана (ХIХ – начало ХХ в.). – Ташкент, 1988.

Справка НКВД СССР о выселении кулачества и антисоветского элемента в первой половине 1935 г. См. Сталинские депортации. 1928 – 1953 / Под общей редакцией акад. А.Н. Яковлева. – М.: МФД: Материк, 2005.

Иноятова Д. М. История немецкой диаспоры Узбекистана (вторая половина XIX – начало XXI века). Автореферат диссертации доктора исторических наук (DSc). – Ташкент, 2020.

Нур Ахмад . Хоразм немислари. – Ташкент, 2019.

Загрузки

##submissions.published##

2025-07-07

##issue.issue##

##section.section##

Articles