THE SOURCE VALUE OF HISTORICAL TREATISES AND PRESS MATERIALS IN THE DEVELOPMENT OF THE GUIDE SERVICE IN BUKHARA

Authors

  • Durdona Jamolova

Keywords:

unique architectural monument, guide service, practical guides, “first editor”, shaded lines, “revolutionary period”, single manuscript copy, restoration process

Abstract

This article discusses the development of guide and tourism services in Bukhara, as well as the source value of historical treatises and press materials that play a crucial role in presenting the history of Bukhara to tourists. It also provides reflections on the importance of the article “The Mausoleum of Ismail Samani (10th-century monument)” written by Mahmud Said Ahroriy-known in history as the “first editor” and one of the prominent figures of the press during the Bukhara People’s Soviet Republic (1920-1924) and the work “Research on the Ark of Bukhara” by Sayyid Muhammad Nasir, for practical guides.

References

Hayitov va b. Buxoro va buxoriylarning jahoniy shuhrati. Monografiya. –Toshkent. “Navro‘z” nashriyoti, 2020. -B.86.

Mahmud Said Ahroriy -1895 yilda Arabistonda tug‘ilgan. 1920 yilning kuzida Buxoroga keladi va Yosh buxoroliklar partiyasiga a’zo bo‘lib kiradi. Shu vaqtdan boshlab, BXSRning yagona matbuot organi “Buxoro axbori” gazetasida muharrir vazifasida xizmat qiladi. 1921 yil iyunidan BXSRning Ozarbayjondagi konsuli bo‘lib ishladi. Buxoroga qaytgach, 1923-1924 yillar davomida “Ozod Buxoro” gazetasida muharrir o‘rinbosari va davlat nashriyoti rahbari lavozimlarida faoliyat yuritdi. 1925 yildan Said Ahroriy Samarqandda moliya-iqtisod texnikumida o‘qituvchilik qilgan. 1930 yil 12 noyabrda aynan shu yerda hibsga olingan. 1931 yil 23 mayda Moskva shahrida RSFSR jinoyat majmuasining 58-moddasi 4-bandi bilan otuvga hukm etilgan. O‘limidan so‘ng oqlangan.

Said Ahroriy. Ismoil Somoniyning sag‘anasi (X asr yodgorligi) // “Ozod Buxoro”. 146-son. 1924 yil 27 sentabr.

O‘zbekiston tarixi (1917 – 1991 yillar). Ikkita kitob. Birinchi kitob. 1917 – 1939 yillar. Mas’ul muxarrir: Q.K. Rajabov. – Toshkent: “O’zbekiston”, 2019. – B.163-164.

Hayitov Sh.A., Badriddinov S., Raxmonov K.J. Buxoro Xalq Sovet Respublikasi: iqtisodiyoti, ijtimoiy siyosat, madaniy hayot. – Buxoro: “Buxoro” nashriyoti, 2005. – B.83.

Sayyid Muhammad Nosir ibn Muzaffarning shaxsiyati, nasl-nasabi va ijodiy faoliyati haqida M.S. Andreev va O.D. Chexovich o‘zlarining arkka bag‘ishlangan maxsus tadqiqotlarida ba’zi ma’lumotlarni bayon qiladilar. Ularga ko‘ra Nosir ibn Muzaffar amirlik davrida doimiy ravishda arkdan tashqari chiqmay hayot kechirgan va bu yerda uning hovlisi hamda shaxsiy kutubxonasi bo‘lgan. Muallifning Arabxon ismli o‘g‘li Amir Olimxonning qiziga uylangan, lekin u ham otasi singari arkdan tashqari chiqish huquqiga ega bo‘lmagan. Nosiriddin to‘raning laqabi “To‘rayi jilov” bo‘lib, bu uning amirga yaqinligidan dalolat beradi.

Sayyid Muhammad Nosir ibn Muzaffarning “Buxoro arki haqida tadqiqot” (“Taxkikoti arki Buxoro”). -Toshkent: “Tafakkur” nashriyoti, 2009. 153 bet.

Published

2025-07-27