HISTORICAL MEMORY AND THE MUSEUM: THE SOCIO-CULTURAL FUNCTIONS OF HISTORICAL AND LOCAL LORE MUSEUMS IN THE SAMARKAND REGION

Authors

  • Abdullayev Shaxobiddin Norqo‘zi o‘g‘li

Keywords:

historical memory; museum; local lore studies; Samarkand; exhibition; cultural heritage; museum pedagogy; Afrasiab; Jadidism

Abstract

The article examines the role of the historical and local lore museums of the Samarkand region in shaping and transmitting historical memory. The aim is to classify, on the basis of concrete historical facts, the socio-cultural functions of the museums that form part of the Samarkand State Museum-Reserve and to show their present-day significance. The study employs historical-comparative analysis, content analysis of exhibitions, and a systemic-functional approach. The findings show that the institution, opened in 1896 as the museum of the Samarkand Statistical Committee, was transformed into a museum-reserve in 1982 and now holds more than 235,000 items. Six principal functions are identified: preservation and documentation of memory, shaping of the historical narrative through exhibitions, educational, scholarly-research, commemoration of enlighteners and prominent figures, and international cultural exchange. The article concludes with practical implications for applying museum pedagogy in history teaching.

References

O‘zbekiston Respublikasining “Muzeylar to‘g‘risida”gi Qonuni (O‘RQ-177-son, 2008-yil 12-sentabr). – URL: https://lex.uz/docs/-1391728

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2008-yil 31-oktabrdagi 237-son qarori “Muzeylar faoliyatiga taalluqli me’yoriy hujjatlar to‘g‘risida”. https://lex.uz/ru/docs/-1405685

Ismailova D. O‘zbekistonda muzey ta’limining paydo bo‘lishi va rivojlanish tendensiyalari // “Maktabgacha va maktab ta’limi” jurnali. 2026. 4(5). B. 10–13. DOI: 10.5281/zenodo.20093288.

Sodiqova N.S. Madaniy yodgorliklar xazinasi. Toshkent, 1981.

Sadykova N.S. Muzeynoe delo v Uzbekistane. Tashkent, 1975. (rus tilida)

Sadykov Kh., Glase Yu.I., Soy E. Muzei Uzbekistana. Tashkent, 1978. (rus tilida)

Assmann J. Cultural Memory and Early Civilization: Writing, Remembrance, and Political Imagination. Cambridge: Cambridge University Press, 2011.

Halbwachs M. On Collective Memory / ed. and transl. by L.A. Coser. Chicago: University of Chicago Press, 1992.

Nora P. Between Memory and History: Les Lieux de Mémoire // Representations. 1989. No. 26. P. 7–24.

Hooper-Greenhill E. Museums and the Interpretation of Visual Culture. London: Routledge, 2000.

Adams L.L. The Spectacular State: Culture and National Identity in Uzbekistan. Durham: Duke University Press, 2010.

ICOM. Museum Definition (adopted at the Extraordinary General Assembly, Prague, 24 August 2022). URL: https://icom.museum/en/resources/standards-guidelines/museum-definition/

Rante R., Lintz Y. (dir.). Splendeurs des oasis d’Ouzbékistan: Sur les routes caravanières d’Asie centrale. – Paris: Musée du Louvre; Madrid: El Viso, 2022. 356 p.

Samarqand davlat muzey-qo‘riqxonasi // Vikipediya. – URL: https://uz.wikipedia.org/wiki/Samarqand_davlat_muzey-qo‘riqxonasi

Samarqand badiiy muzey-qo‘riqxonasi // Vikipediya. – URL: https://uz.wikipedia.org/wiki/Samarqand_badiiy_muzey-qo‘riqxonasi

O‘zbekiston madaniyati va san’ati tarixi davlat muzeyi // Vikipediya. – URL: https://uz.wikipedia.org/wiki/O‘zbekiston_madaniyati_va_san’ati_tarixi_davlat_muzeyi

Afrosiyob muzeyi // Vikipediya. – URL: https://uz.wikipedia.org/wiki/Afrosiyob_muzeyi

Mirzo Ulug‘bek muzey-majmuasi // Vikipediya. – URL: https://uz.wikipedia.org/wiki/Mirzo_Ulug‘bek_muzey-majmuasi

Sadriddin Ayniy uy-muzeyi (Samarqand) // Vikipediya. – URL: https://uz.wikipedia.org/wiki/Sadriddin_Ayniy_uy-muzeyi_(Samarqand)

Samarqand viloyat o‘lkashunoslik muzeyi // Vikipediya. – URL: https://uz.wikipedia.org/wiki/Samarqand_viloyat_o‘lkashunoslik_muzeyi

Ishtixon tumani // Vikipediya. – URL: https://uz.wikipedia.org/wiki/Ishtixon_tumani

Muzeyshunoslik // Vikipediya. – URL: https://uz.wikipedia.org/wiki/Muzeyshunoslik

Mirzo Ulug‘bek memorial muzeyi va rasavatoriyasi // “Samarqand” davlat muzey-qo‘riqxonasi rasmiy sayti. – URL: https://samarkandmuseum.uz/uz/muzei-dlya-menyu/mirzo-ulugbek-memorial-muzeyi-va-rasavatoriyasi

Samarqand va Afrosiob shahar tarix muzeyi (O‘zbekiston madaniyati tarixi davlat muzeyi) // “Samarqand” davlat muzey-qo‘riqxonasi rasmiy sayti. – URL: https://samarkandmuseum.uz/uz/muzei-dlya-menyu/samarqand-va-afrosiob-shahar-tarix-muzeyi

Mahmudxo‘ja Behbudiy uy-muzeyi // “Samarqand” davlat muzey-qo‘riqxonasi rasmiy sayti. – URL: https://samarkandmuseum.uz/uz/muzei-dlya-menyu/mahmudxoja-behbudiy-uy-muzeyi

O‘zbekiston madaniyati tarixi davlat muzeyi // Meros.uz. – URL: https://meros.uz/object/gosudarstwenni-muzyei-istorii-kultur-uzbekistana

O‘lkashunoslik muzeyi (Samarqand viloyati) // Meros.uz. – URL: https://meros.uz/object/olkashunoslik-muzeyi-samarkand-viloyati

Afrosiyob Samarqand muzeyi tarixi va rasmlari. Samarqand tarixiy obidalari // Ilmlar.uz, 2022. URL: https://ilmlar.uz/afrosiyob-samarqand-muzeyi-tarixi-va-rasmlari/

Mahmudxo‘ja Behbudiy uy-muzeyida qanday ashyolar saqlanadi? // Zarnews.uz, 2025-yil 17-yanvar. URL: https://www.zarnews.uz/uz/post/mahmudxoja-behbudiy-uy-muzeyida-qanday-ashyolar-saqlanadi

Published

2026-10-24