КУНДАЛИК ҲАЁТДА МАРКАЗИЙ ОСИЁ ХАЛҚЛАРИ ҚАДИМГИ МЕТРОЛОГИЯСИ ВА ХРОНОЛОГИЯСИНИНГ ҚЎЛЛАНИЛИШИ

##article.authors##

  • Zaynura G’aybullaevna Xayitmuratova

##article.subject##:

метрология, хронология, эталон, стандарт, метрик давр, ўлчов, ўлчов тизимлари, ўлчов бирликлари, ҳижрий календар, қамарий календар

##article.abstract##

Кейинги пайтларда Марказий Осиё халқлари тарихини ўрганишга қизиқиш кучайди. Илмий адабиётларда халқ тарихи, унинг сиёсий, иқтисодий ва ижтимоий ҳаёти, жумладан, фан ва маданиятнинг турли жабҳаларига оид нашрлар пайдо бўла бошлади. Фан ва техника тарихини ўрганиш, тарихий метрология ва хронология фанларига ҳам қизиқиш уйғотди. Мақолада ўтган асрларда халқ ҳаётидаги сиёсий, иқтисодий ва ижтимоий ўзгаришлар туфайли халқ метрологияси ва хронологияси аста-секин талаб қилинмай қолсада, аммо унинг баъзи бирликлари ва ўлчовлари шу вақтга қадар халқ ҳаёти ва маданиятида сақланиб қолингани ва баъзида улар сўзлашув нутқида ҳамда ушбу ҳудудларнинг маҳаллий аҳолисининг кундалик ҳаётида қўлланилиши баён этилган, шунингдек таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқилган.

Библиографические ссылки

Абессаламов И. О весах и мерах, употребляемых в Закавказском крае в сравнении их с русскими. // Кавказский календарь на 1846 год – СПб, 1846. (Abessalamov I. On the weights and measures used in the Transcaucasian region in comparison with the Russians. // Caucasian calendar for 1846 - St. Petersburg, 1846.)

Андреев М.С. Вахиё. // Туркистанские ведомости, 1899, № 93.(Andreev M.S. Wahiyo. // Turkistanskiye Vedomosti, 1899, No. 93.)

Андреев М.С, Половцев А.А. Материалы по этнографии иранских народов Средней Азии. Ишкашим и Вахан//Сборник Музея антропологии и этнографии. Т. IX. СПб, 1911 г. (Andreev M.S., Polovtsev A.A. Materials on the ethnography of the Iranian peoples of Central Asia. Ishkashim and Vakhan // Collection of the Museum of Anthropology and Ethnography. T. IX. St. Petersbur g, 1911).

Быструшкин К.К. Феномен Аркаима. Космологическая архитектура и историческая геодезия. – М.: Белые альвы, 2003. – 272 с.(Bystrushkin K.K. The phenomenon of Arkaim. Cosmological architecture and historical geodesy. - M.: White Alvy, 2003. - 272 p.)

Воронкевич-Бассанц К. Описание мер, весов и монет Закавказского края, с переводом их к русским и французским мерам и разными примечаниями о местном их употреблении и взаимных отношениях. // Журнал Министерства внутренных дел – ч. 37, № 9, 1840 – С. 379–415.( 5. Voronkevich-Bassants K. Description of measures, weights and coins of the Transcaucasian region, with their translation to Russian and French measures and various notes on their local use and mutual relations. // Journal of the Ministry of Internal Affairs - part 37, no. 9, 1840 - pp. 379-415.)

Давидович Е.А. История монетного дела Средней Азии VII–VIII вв. (Золотые и серебряные монеты Джанидов). – Душанбе, 1964. – 317 с. (Davidovich E.A. The history of the monetary business of Central Asia in the 7th–8th centuries. (Gold and silver coins of the Janids). - Dushanbe, 1964. - 317 p.)

Джапаридзе Г.И. Очерк по истории грузинской метрологии (IХ–ХIХ вв.). – Тбилиси: Мецниереба, 1973. – 177 с. (7. Japaridze G.I. Essay on the history of Georgian metrology (IX- XIX centuries). - Tbilisi: Metsniereba, 1973. - 177 p.)

Дмитриев В.А. Традиционная метрология народов Северного Кавказа. Автореф. дисс… канд. истор. наук. М., 1987. – 24 с.( 8. Dmitriev V.A. Traditional metrology of the peoples of the North Caucasus. Abstract diss ... cand. history Sciences. M., 1987. - 24 p.)

Зарубин И.И. Шугнанские тексты и словарь. – М. – Л., 1960. – 387 с. (9. Zarubin I.I. Shugnan texts and dictionary. - M. - L., 1960. - 387 p.)

Иванов Д.Л. Шугнан. Афганистанские очерки. // Вестник Европы, № 6, 1885. (Ivanov D.L. Shugnan. Afghanistan Essays. // Bulletin of Europe, No. 6, 1885.)

Искандаров Б.И. Восточная Бухара и Памир в период присоединения Средней Азии к России – Душанбе: Таджгосиздат, 1960 – 213 с.(Iskandarov B.I. Eastern Bukhara and the Pamirs during the accession of Central Asia to Russia - Dushanbe: Tajgosizdat, 1960 - 213 p.)

Карамшоев Д. Шугнанско-русский словарь. В 3 томах, т. 1. – Москва: Наука, 1988. – 576 с. (Karamshoev D. Shugnan-Russian Dictionary. In 3 volumes, vol. 1. - Moscow: Nauka, 1988. - 576 p.)

Кисляков НА. Ишан – феодал Восточной Бухары. // Труды Института истории, языка и литературы ТФАН СССР, т. IХ. – Сталинабад, 1940. – С. 3–27. (Kislyakov ON. Ishan is a feudal lord of Eastern Bukhara. // Proceedings of the Institute of History, Language and Literature of the TFAN of the USSR, vol. IX. - Stalinabad, 1940. – Р. 3-27.)

Климишин И.А. Календарь и хронология. – М.: Наука, 1985. – 320 с. (Klimishin I.A. Calendar and chronology. – M.: Nauka, 1985. – 320 p.)

Коран. Перевод смыслов и комментарии Иман Валерии Пороховой. – 7 е изд. – М.: Рипол классик, 2003. – 800 с. (Koran. Translation of meanings and comments by Iman Valeria Porokhova. – 7th ed. – M.: Ripol classic, 2003. – 800 p.)

Мейендорф Е.К. Путешествие из Оренбурга в Бухару. – М.: Наука, 1975. (Meiendorf E.K. Journey from Orenburg to Bukhara. – M.: Nauka, 1975.)

Минаев И. Сведения о странах по верховьям Аму-Дарьи – СПб., 1879. (Minaev I. Information about the countries along the upper reaches of the Amu Darya - St. Petersburg, 1879.)

Наршахи Мухаммад. История Бухары. Перевод Н. Лыкошина – Ташкент, 1897. – 123 с. (Narshahi Muhammad. History of Bukhara. Translation by N. Lykoshin - Tashkent, 1897. - 123 p.)

Загрузки

##submissions.published##

2023-05-30

##issue.issue##

##section.section##

Статьи