СОВЕТ ТУЗУМИ ДАВРИДА САЙРАМДАГИ МИЛЛАТЛАРАРО МУНОСАБАТЛАР
##article.subject##:
Сайрам, Манкент, Совет, коллективлаштириш, ислохатлар, репрессии, Туркистон ўлкаси, Ўрта Осиё, колхоз, райисполком##article.abstract##
Совет ҳукуматининг сув ва ер ислоҳоти ниқоби остидаги мустамлакачилик сиёсати билан бир қаторда мажбурий коллективлаштириш миллатларо тўқнашувларга сабаб бўлди. Бу тўқнашув махаллий деҳқонлар билан Туркистон ўлкасининг Сайрам ўлкасида Россия империяси томонидан, сўнгра ўз ўрнида жойлашган рус дехқонлари ўртасида бўлди. Советлар томонидан, сўнгра ўз ўрнида жойлашган рус дехқонлари ўртасида бўлди. Ушбу мақолада колхозларни коллективлаштириш даври, шунингдек, Сайрам зодагонлари ва руҳонийларининг қатағонлари батафсил кўриб чиқилади. Архив хужжатларини таҳлил қилгандан сўнг, ушбу хужжатлар асосидаги кўчирма нусхаларида сув ва ер ислохотлари ёритилган. Бунинг натижаси бир вақтлар ўзбек ахолисига тегишли бўлган Беловодск волостидаги Подгорний қишлоғини зўрлик билан ўрнашиб олган рус дехқонларининг кўчирилиши эди. Шунингдек, Совет ҳокимияти ва Калининнинг Марказий ижроия органлари устидаги шикоятлари ҳам сабаб бўлди. 1930-йил 1 майда Сайрам туманининг Манкент қишлоғи дехонлари тирикчилик солиғини, жамоа мулкини, омборлардаги ғаллани, яйлов ва базалардаги молларни талон-тарож қилиб, колхоздан чиқиб кетди. Қўзғолончи дехонларни колхозга қайтариш учун туман партия қўмитаси ва туман ижроия қўмитаси ходимларидан, туман ва Манкент қишлоғи фаолларидан катта куч талаб этилди. Қолаверса, уларнинг кўпчилигининг нони охиригача тозалангани деҳқонларнинг норозилигига сабаб бўлди.
Библиографические ссылки
Центральный Государственный Архив Россиской Федерации Ф1405, Оп 16, Д 10, Лл1-2 (Central State Archive of the Russian Federation F1405, Op 16, D 10, Ll1-2)
Там же. Ф1405, Оп 16, Д 10, Л7 (Ibid. F1405, Op 16, D 10, L7)
Туркестанскии Областной Государственный Архив Ф29, ОП 1, Д295 Л 1 (Turkestan Regional State Archive F29, OP 1, D295 L 1)
ТОГА Ф29, ОП 1, Д295, Л 4 (TOGA F29, OP 1, D295, L 4)
Бабенко С.М. На земле Ахмеда Яссави /С.М Бабенко — с.Белые Воды:Сайрамская районная типография, 1994. - 44 с. (Babenko S.M. On the land of Ahmed Yassawi / S.M. Babenko - village of Belye Vody: Sairam district printing house, 1994. - 44 p.)
ТОГА Ф29, ОП1, Д295, Л 6 (TOGA F29, OP1, D295, L 6)
Туркестанскии Областной Государственный Общественно- Политическии Архив Ф1, ОП 2, Д 51, Л 2 (Turkestan Regional State Socio-Political Archive F1, OP 2, D 51, L 2)
Там же Ф1, Оп2, Д 51, Л 3 (Ibid F1, Op2, D 51, L 3)
Там же Ф1, Оп2, Д 51, Л 4 (Ibid F1, Op2, D 51, L 4)
Абдрахманов Ю.Избранные труды. – Бишкек, 2001. – С.196-197 (Abdrakhmanov Yu. Selected works. – Bishkek, 2001. – P.196-197)
ЦГА РК, Фонд 1000, Оп 1, Дело-17, 160л (CSA RK, Fund 1000, Op 1, Delo-17, 160 l)
Центральный Государственный Архив Россиской Федерации Ф1405, Оп 16, Д 9, Лл4-7 (Central State Archive of the Russian Federation F1405, Op 16, D 9, Ll4-7)
Там же Ф 1405, ОП16, Д9 л14 (Ibid F 1405, OP16, D9 l14)
Там же Ф 1405, ОП16, Д9 л18 (Ibid F 1405, OP16, D9 l18)