SURXONDARYODA MADANIY MEROS YODGORLIKLARINI ILMIY TADQIQ ETISHNING ASOSIY YO‘NALISHLARI: TARIXIY TAHLIL (XIX asrning ikkinchi yarmidan - hozirgi kungacha)

##article.authors##

  • Azamat Ostanaqulovich Abduraxmonov

##article.subject##:

Surxondaryo, Termiz, yodgorlik, arxeologiya, tarixiylik, ekspeditsiya, Teshiktosh, Zarautsoy, MAFOuz, merosni muhofaza qilish

##article.abstract##

Ushbu maqolada Surxondaryo viloyati hududidagi madaniy yodgorliklarni ilmiy o‘rganish jarayonining shakllanishi va bosqichma-bosqich rivoji tarixiylik yondashuvida tahlil qilindi. Surxondaryoda yodgorliklarni qayd etishdan boshlab ekspeditsion qazishmalar, ilmiy maktablar va xalqaro hamkorlikka o‘tish dinamikasini davrlashtirish hamda asosiy ilmiy yo‘nalishlarni ajratib ko‘rsatishdir. Metodologiya sifatida manbalar tahlili, tarixiy-taqqoslash, xronologik davrlashtirish va tematik tasnifdan foydalanildi. Natijada yodgorliklar tadqiqoti besh bosqichga ajratilib, Termiz arxeologik kompleks ekspeditsiyasi hamda Teshiktosh g‘ori qazishmalari kabi ilmiy burilish nuqtalari, 1979-1990 yillarda tizimli ishlar va 1993-yildan bugungi kungacha MAFOuz-Baqtriya missiyasi va boshqa xalqaro dasturlar Surxondaryo arxeologiyasi va merosni boshqarishning zamonaviy bosqichi belgilab berganligi bilan asoslandi.

Библиографические ссылки

https://www.ub.edu/ERAAUB/index.php/research-lines/asia/archaeological-research-in-ancient-termez-uzbekistan (https://www.ub.edu/ERAAUB/index. php/research-lines/asia/archaeological-research-in-ancient-termez-uzbekistan)

Meуendorff, G. Voyage d’ Orenbourg a Boukhara fait en 1820. Paris, 1826. (Meuendorff, G. Voyage d' Orenbourg a Boukhara fait en 1820. Paris, 1826.)

Тизенгаузен. В. Г. О монетах саманидов. ЗАО, т. VI, отд. I. СПб. 1853. (Tizenhausen. V. G. O monetax samanidov. ZAO, t. VI, otd. I. SPb. 1853.)

Юль, Генри. Очерк географии и истории верховьев Аму-Дарьи. Перевод с англ. О. А. Федченко с дополнениями и примеч. А. П. Федченко, Н. В. Ханыкова и Г. Юля. Прилож. к т. IX Известий Русск. геогр. о-ва 1873. Спб., 1873. (Yule, Henry. An Outline of the Geography and History of the Upper Amu Darya. Translated from English by O. A. Fedchenko with additions and notes by A. P. Fedchenko, N. V. Khanykov, and G. Yule. Appendix to Volume IX of the News of the Russian Geographical Islands, 1873. St. Petersburg, 1873)

Н.А. Маев. Очерки Бухарскаго ханства. Материалы для статистики Туркестанского края. Вып. V. СПб, 1879. (N.A. Maev. Essays on the Bukhara Khanate. Materials for statistics of the Turkestan region. Issue V. St. Petersburg, 1879.)

Логофет Д. Н. В горах и на равнинах Бухары. – СПб., 1913. (Logofet D. N. In the mountains and on the plains of Bukhara. – St. Petersburg, 1913.)

Гейер, Иван Иванович (1907). Путеводитель по Туркестану // И.И. Гейер. -1-е изд. -Ташкент : В.М. Ильин, 1901. (Geyer, Ivan Ivanovich (1907). Guide to Turkestan // I.I. Geyer. - 1st ed. - Tashkent: V.M. Ilyin, 1901)

Грулев, М. В, Некоторые географико-статистические данные, относящиеся к участку Аму-Дарьи между Чарджуем н Патта-Гиссаром. ИТОРГО, т. II. в I. T. 1900. (8. Grulev, M. V., Some geographical and statistical data related to the section of the Amu Darya between Chardzhuy and Patta-Gissar. ITORGO, vol. II. in I. T. 1900)

Протокол заседания Русского комитета для изучения Средней и Восточной Азии от 24 марта 1914. (Minutes of the meeting of the Russian Committee for the Study of Central and East Asia, March 24, 1914.)

Ставиский Б. Четверть века на Кара-Тепе (Записки начальника археологической экспедиции). Ташкент, 1986. (10. Stavisky B. A Quarter of a Century at Kara-Tepe (Notes of the Head of the Archaeological Expedition). Tashkent, 1986.)

М.Е. Массон. Термезская археологическая комплексная экспедиция 1936 г. // Труды Узбекского филиала Академии наук СССР. Сер. I: История, археология. – Ташкент: Изд-во УзФАН, 1941. – Вып. 2. (M.E. Masson. Termez Archaeological Complex Expedition of 1936 // Transactions of the Uzbek Branch of the USSR Academy of Sciences. Series I: History, Archaeology. – Tashkent: Publishing House of UzFAN, 1941. – Issue 2.)

Аскаров А.А., Абдуллаев Б.Н. Джаркутан (к проблеме протогородской цивилизации на юге Узбекистана). Ташкент, 1983. (Askarov A.A., Abdullaev B.N. Jarkutan (on the problem of proto-urban civilization in the south of Uzbekistan). Tashkent, 1983.)

Археологические исследования в Узбекистане – 2000.- Самарканд, 2001. (13. Archaeological research in Uzbekistan – 2000. - Samarkand, 2001.)

Agnese Fusaro, Josep Maria Gurt Esparraguera, Enrique Ariño Gil, Paula Uribe Agudo, Jorge Angás Pajas, Shakir R. Pidaev, Islamic ancient Termez: An active and long-established ceramic manufacturing centre along the silk road. Archaeological Research in Asia, Volume 31, 2022, ,ISSN 2352-2267, https://doi.org/10.1016/j.ara.2022.100375.

https://sites.harvard.edu/aspr/2025/10/03/teshik-tash-cave-uzbekistan-middle-paleolithic-cccupation-and-burials-1938-39/

https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5299/

Загрузки

##submissions.published##

2026-04-30

##issue.issue##

##section.section##

Статьи