TOTALITAR TUZUM VA TA’LIM TIZIMIDAGI HOLAT (1925–1941 yillar)
##article.subject##:
Sovet hokimiyati, kommunistik mafkura, “madaniy inqilob”, sovet tartibidagi ta’lim tizimi, kadrlar muammosi, ziddiyatlar, qatag’on siyosati##article.abstract##
Ushbu maqolada 1925-1941 yillar davrida O’zbekistonda sovet ta'lim tizimining shakllanishi va uning butun sovet miqyosidagi siyosiy–mafkuraviy jarayonlar bilan uzviy bog’liq holda rivojlanishi tahlil etilgan. Tadqiqotda totalitar tuzumning ta’lim sohasida namoyon bo’lishi, o’quv jarayonining mafkura ostiga olinishi hamda sovetcha kadrlar tizimining shakllanishi masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Arxiv va tarixshunoslik manbalari asosida an’anaviy, eski usuldagi maktablarning transformasiya jarayonlari, ularning sovet ta’lim tizimiga integrasiya qilinishi yoritilgan. Shu bilan birga, xalq ta’limi tizimini kadrlar bilan ta’minlashdagi muammolar va ularning oqibatlari tahlil etilgan, maktab, o’rta maxsus hamda oliy ta’lim tizimlarining moddiy–texnika bazasi holati ko’rsatib berilgan. Ta’lim dasturlari, o’quv rejalari va darsliklar kommunistik partiyaning qat’iy ko’rsatmalari asosida, mafkuraviy yo’nalishda ishlab chiqilgani ta’kidlangan. Shuningdek, sovet hokimiyatining qatag’on siyosati natijasida ta’lim tizimi xodimlariga nisbatan amalga oshirilgan ta’qiblar va ularning fojiali taqdiri yoritib berilgan. Olib borilgan tahlillar natijasida sovet davrida totalitar ta’lim modeli shakllanishining ayrim qonuniyatlari va uning O’zbekistondagi ta’lim tizimiga ta’siri aniqlangan. Bundan tashqari sovet hokimiyati tomonidan amalga oshirilgan qatag’onlik siyosati vaqtida barcha sohalar qatori ta’lim tizimi xodimlarining ham qatag’onga uchrashi hamda ularning ayanchli taqdirlari yoritib berilgan.
Библиографические ссылки
,2]. Абдурахмонова Ж.Н. Совет ҳокимиятининг Ўзбекистонда таълим соҳасидаги қатағонлик сиёсати (Самарқанд, Сурхондарё ва Қашқадарё вилоятлари мисолида. 1925–1940 йй). Тарих фанлари илмий даражасини олиш учун ёзилган диссертация. – Т.: 2002. 22–23 бетlar.
. Жуммагул Номазовна Абдурахманова. XX аср 20–йилларида эски усул мактабларига бўлган муносабат. // Academic research in educational sciences. Volume 1, issue 3, 2020, 1167–bet.
. O’zbekiston Respublikasi Markaziy Davlat arxivi. 89–jamg’arma, 1–ro’yxat, 4773–yig’ma jild, 15, 61–varaqlar.
. Народное образование в Узбекистане. Тошкент.: 1947, стр. 18–19.
. Народное хозяйство УзССР за 50 лет. Тошкент.: 1974, стр. 256.
. Samarqand viloyat davlat arxivi, 521–jamg’arma, 1–ro’yxat, 101–ish, 66–varaq.
. Абдурахманова Жуммагул Номазовна XX аср 20–30 йилларида Ўзбекистоннинг жанубий вилоятлари таълим тизимидаги ҳолат. // Маданият чорраҳалари. 2020. № 4 (2). 38–bet.
,10]. Абдурахмонова Ж.Н. Совет ҳокимиятининг Ўзбекистонда таълим соҳасидаги қатағонлик сиёсати (Самарқанд, Сурхондарё ва Қашқадарё вилоятлари мисолида. 1925–1940 йй). Тарих фанлари илмий даражасини олиш учун ёзилган диссертация. – Т.: 2002. 76–77 бетлар.
