ANALYSIS OF ABU MANSUR MOTURIDI'S LIFE ANDACTIVITY
Keywords:
Moturidi, Samarkand, Ahl al-Sunnah, kalam, aqeedah, tafsir, moturidi, hanafi.Abstract
This article compares the available information about the life and work of Abu Mansur Moturidi, the founder of the doctrine of Moturidi, the great scholar of Ahl as-Sunnah, and clarifies many contradictions in this regard. In particular, various information about the birth and death of the scholar, his teacher and students, as well as his works were compared, and on the basis of evidence, an attempt was made to reveal the real truth.
The sources do not specify the date of Abu Mansur Moturidi's birth. Other information about scholar does not allow to determine this. That is why there are only assumptions in this regard. Information about other aspects of a scientist's life and work also differs in the sources. This is because most of the information about the scientist's identity dates back to a long time after the scientist's death.
Although it is not mentioned that Moturidi traveled in search of knowledge like most other scholars, he became a mature scholar of his time.This can be explained by the fact that at that time Samarkand was one of the centers of Islamic science, which gathered many mature scholars of their time. For this reason, there was no need for Moturidi to travel in search of knowledge.
Abu Mansur Moturidi based his doctrine on the works narrated from Abu Hanifa and developed new issues based on them. During his research on these issues, the scientist sought to prove them with convincing evidence beyond doubt.
The disciples and followers of the scholar played a major role in the development of the teachings of Moturidi. They brought the scholar's works into book form, commented on them, and wrote new works based on Moturidi's teachings.
References
Муҳиддин Абу Муҳаммад ибн Абилвафо. Ал-Жавоҳир ал-мудийя фи табақоти ал-ҳанафия. – Мадина: Дор ал-ҳижр, 1993. – Ж. III.– Б. 360. (Muhiddin Abu Muhammad ibn Abilvafo. Al-Jawahir al-mudiyya fi tabaqoti al-hanafiya. – Madina: Dor al-hijr, 1993. – Vol. III. –P. 360.)
Рудольф У. Ал-Мотуридий ва Самарқанд суннийлик илоҳиёти. –Тошкент: Имом ал-Бухорий халқаро жамғармаси, 2001. – Б. 115. (Rudolf U. Al-Moturidi and Samarkand Sunni theology. –Tashkent: Imam al-Bukhari International Foundation, 2001. –P. 115.)
Абул Муъин Насафий. Табсират ул-адилла. – Қоҳира: Ал-Мактаба ал-азҳария лит-турос, 2011. – Ж. I. – Б. 557. (Abul Mu'in Nasafi. Tabsirat ul-adilla. – Cairo: Al-Maktaba al-azhariya lit-turos, 2011. –Vol. I.–P. 557.)
Абулқосим ибн Асокир Димашқий. Табйийн ал-кизб ал-муфтаро фий ма нусиба илал-имам Абилҳасан ал-Ашъарий. – Дамашқ: Дор ал-фикр, 1979. – Б. 146-147. (Abulqasim ibn Asakir Damasci. Tabyiyn al-kizb al-muftaro fiy ma nusiba ilal-imam Abilhasan al-Ash'ariy. – Damascus: Dor al-fikr, 1979. – P.146-147.)
Рудольф У. Ал-Мотуридий ва Самарқанд суннийлик илоҳиёти. –Тошкент: Имом ал-Бухорий халқаро жамғармаси, 2001. – Б. 116-119. (Rudolf U. Al-Moturidi and Samarkand Sunni theology. – Tashkent: Imam al-Bukhari International Foundation, 2001. – P. 116-119.)
Муҳаммад Абу Заҳра. Тарих ал-мазаҳиб ал-исламийя. – Қоҳира: Дор ал-фикр. – Б. 164. (Muhammad Abu Zahra. Tarix al-mazahib al-islamiyya. – Cairo: Dor al-fikr. –P. 164.)
С.Оқилов. Мовароуннаҳрда мотурудия таълимотининг шаклланиш тарихи / Монография. – Тошкент: Мовароуннаҳр, 2012. – Б. 57-58. (S.Akilov. History of the formation of the doctrine of moturudiya in Movarounnahr / Monograph. – Tashkent: Movarounnahr, 2012. – P. 57-58.)
Ўша асар: – Б. 58 (That book: – P. 58.)
Рудольф У. Ал-Мотуридий ва Самарқанд суннийлик илоҳиёти. –Тошкент: Имом ал-Бухорий халқаро жамғармаси, 2001. – Б. 117. (Rudolf U. Al-Moturidi and Samarkand Sunni theology. – Tashkent: Imam al-Bukhari International Foundation, 2001. – P. 117.)
С.Оқилов. Мовароуннаҳрда мотурудия таълимотининг шаклланиш тарихи / Монография. – Тошкент: Мовароуннаҳр, 2012. – Б. 58-59. (S.Akilov. History of the formation of the doctrine of moturudiya in Movarounnahr / Monograph. – Tashkent: Movarounnahr, 2012. – P. 58-59.)
Аhmet АК. Büyük türk âlimi Maturidi ve Maturidilik. – Истанбул: Байрак, 2008. – Б. 36. (Ahmet AK. The great Turkish scholar Maturidi and Maturidism. – Istanbul: Bayrak, 2008. –P. 36.)
Мотуридий. Таъвилот аҳли-с-сунна / Фотима Юсуф Хаймий таҳрири остида. – Байрут: Муассасат ар-Рисала ан-Наширун, 2004. – Ж. V. – Б. 535. (Moturidi. Ta’wilat аhl as-sunnah. Edited by Fatima Yusuf Khaymi. – Beirut: Muassasat ar-Risala an-Nashirun, 2004. –Vol. V. – P. 535.)
Мониъ ибн Ҳаммод Жуҳаний. Мавсуот ал-муяссара. – Ар-Риёд: Дор ан-надва, 1997. – Ж. I. – Б. 96-97. (Mani' ibn Hammad Juhani. Mavsuot al-muyassara. – Riyadh: Dorun-nadva, 1997. –Vol. I. – P. 96-97.)
Муҳиддин Абу Муҳаммад ибн Абилвафо. Ал-Жавоҳир ал-мудийя фи табақоти ал-ҳанафия. – Мадина: Дор ал-ҳижр, 1993. – Ж. III. – Б. 359. (Muhiddin Abu Muhammad ibn Abilvafo. Al-Jawahir al-mudiyya fi tabaqoti al-hanafiya. – Madina: Dor al-hijr, 1993. – Vol. III. – P. 359.)
Муҳаммад ибн Ҳасан Ҳажавий. Ал-Фикр ас-сомий. – Работ: Матбаъа ал-маориф, 1340 ҳ. – Ж. III. – Б. 93. (Muhammad ibn Hasan Hajavi. Al-Fikr as-somiy. –Rabat: Matba'a al-maorif, 1340 h. –Vol. III. – P. 93.)
Абул-Юср Паздавий. Усул ад-дин. – Қоҳира: ал-Мактаба ал-азҳария ли-т-турос, 2003. – Б. 14. (Abul-Yusr Pazdavi. Usul ad-din. – Cairo: al-Maktaba al-azhariya li-t-turos, 2003. – P. 14. )
Абдулҳай Лакнавий. Ал-фавоид ал-баҳийя фий тарожим ал-ҳанафийя. – Миср: Матбаъа ас-саъада, 1324 ҳ. – Б. 195. (Abdulhay Laknaviy. Al-favoid al-bahiyya fiy tarojim al-hanafiyya. – Egypt: Matba'a as-sa'ada, 1324 h. – P. 195.)
Муҳаммад ибн Муҳаммад Зубайдий. Итҳоф ас-саъада ал-муттақин. – Байрут: Муассасат ат-таърих ал-арабий,1993. – Ж. II. – Б. 5. (Muhammad ibn Muhammad Zubaydi. Ithof as-sa'ada al-muttaqin. – Beirut: Muassasat at-Tarikh al-Arabi, 1993. – Vol. II. – P. 5.)
Аҳмад ибн Авадуллоҳ Ҳарбий. Ал-Мотуридия. – Ар-Риёд: Дор ал-асима, 1992. – Б. 83-84. (Ahmad ibn Awadullah Harbiy. Al-Moturidiya. – Riyadh: Dor al-asima, 1992. – P. 83-84.)
Аҳмад Саъд Даманҳурий. Садд ас-суғур би сийрати алам ал-ҳуда Аби Мансур ал-Матуридий. – Аммон: Дор ан-нур ал-мубийн, 2018. – Б. 85-87. (Ahmad Sa'd Damanhuri. Sadd as-sugur bi siyrati alam al-huda Abi Mansur al-Maturidi. – Ammon: Dor an-nur al-mubiyn, 2018. – P. 85-87.)
Муҳаммад Абу Заҳра. Тарих ал-мазаҳиб ал-исламийя. – Қоҳира: Дор ал-фикр. – Б. 165-166. (Muhammad Abu Zahra. Tarix al-mazahib al-islamiyya. – Cairo: Dor al-fikr. – P. 165-166.)
Муҳиддин Абу Муҳаммад ибн Абилвафо. Ал-Жавоҳир ал-мудийя фи табақоти ал-ҳанафия. – Мадина: Дор ал-ҳижр, 1993. – Ж. III. – Б. 360. (Muhiddin Abu Muhammad ibn Abilvafo. Al-Jawahir al-mudiyya fi tabaqoti al-hanafiya. – Madina: Dor al-hijr, 1993. – Vol. III. – P. 360.)
Рудольф У. Ал-Мотуридий ва Самарқанд суннийлик илоҳиёти. –Тошкент: Имом ал-Бухорий халқаро жамғармаси, 2001. – Б. 117-118. (Rudolf U. Al-Moturidi and Samarkand Sunni theology. – Tashkent: Imam al-Bukhari International Foundation, 2001. – P. 117-118.)
Аҳмад ибн Авадуллоҳ Ҳарбий. Ал-Мотуридия. – Ар-Риёд: Дор ал-асима, 1992. – Б. 100-103. (Ahmad ibn Awadullah Harbiy. Al-Moturidiya. – Riyadh: Dor al-asima, 1992. – P. 100-103.)
Адил Бебек. The problem of sin in Moturidi. – Истанбул: Байрак, 1998. – Б. 21-22. (Adil Bebek. Matürldîde sin problem. – Istanbul: Bayrak, 1998. –P. 21-22.)
Аhmet АК. Büyük türk âlimi Maturidi ve Maturidilik. – Истанбул: Байрак, 2008. – Б. 44. (Ahmet AK. The great Turkish scholar Maturidi and Maturidism. – Istanbul: Bayrak, 2008. – P. 44.);С.Оқилов. Мовароуннаҳрда мотурудия таълимотининг шаклланиш тарихи / Монография. – Тошкент: Мовароуннаҳр, 2012. – Б. 77. (S.Akilov. History of the formation of the doctrine of moturudiya in Movarounnahr / Monograph. – Tashkent: Movarounnahr, 2012. – P. 77.)
Аҳмад ибн Авадуллоҳ Ҳарбий. Ал-Мотуридия. – Ар-Риёд: Дор ал-асима, 1992. – Б. 104-108. (Ahmad ibn Awadullah Harbiy. Al-Moturidiya. – Riyadh: Dor al-asima, 1992. – P. 104-108.); Аhmet АК. Büyük türk âlimi Maturidi ve Maturidilik. – Истанбул: Байрак, 2008. – Б. 47-48. (Ahmet AK. The great Turkish scholar Maturidi and Maturidism. – Istanbul: Bayrak, 2008. – P. 47-48.);С.Оқилов. Мовароуннаҳрда мотурудия таълимотининг шаклланиш тарихи / Монография. – Тошкент: Мовароуннаҳр, 2012. – Б. 82-85. (S.Akilov. History of the formation of the doctrine of moturudiya in Movarounnahr / Monograph. – Tashkent: Movarounnahr, 2012. – P. 82-85.); Рудольф У. Ал-Мотуридий ва Самарқанд суннийлик илоҳиёти. –Тошкент: Имом ал-Бухорий халқаро жамғармаси, 2001. – Б. 138. (Rudolf U. Al-Moturidi and Samarkand Sunni theology. – Tashkent: Imam al-Bukhari International Foundation, 2001. – P. 138.)
Камолиддин Баёзий. Ишорот ал-маром мин ибарот ал-имом. – Миср: Мустафо ас-Соний, 1949. – Б. 6. (Kamoliddin Bayozi. Ishorot al-marom min ibarot al-imam. – Egypt: Mustafa as-Soniy, 1949. – P. 6.)
Абул Муъин Насафий. Табсират ул-адилла. – Қоҳира: Ал-Мактаба ал-азҳария лит-турос, 2011. – Ж. I. – Б. 556. (Abul Mu'in Nasafi. Tabsirat ul-adilla. – Cairo: Al-Maktaba al-azhariya lit-turos, 2011. – Vol. I. – P. 556.)
Муҳиддин Абу Муҳаммад ибн Абилвафо. Ал-Жавоҳир ал-мудийя фи табақоти ал-ҳанафия. – Мадина: Дор ал-ҳижр, 1993. – Ж. III. – Б. 360. (Muhiddin Abu Muhammad ibn Abilvafo. Al-Jawahir al-mudiyya fi tabaqoti al-hanafiya. – Madina: Dor al-hijr, 1993. – Vol. III. – P. 360.)
Карл Броккелман. Тарих ат-турас ал-арабий. – Қоҳира: Дор ал-маориф, 1959. – Ж. IV. – Б. 42-43. (Karl Brokkelman. Tarix at-turas al-arabi. – Cairo: Dor al-maorif, 1959. –Vol. IV. – P. 42-43.)
Фуад Сезгин. Geschichte des arabischen schrifttums. – Лейден: Е.Ж.Брилл, 1967. – Б. 605-606. (Fuad Sezgin. Geschichte des arabischen schrifttums. – Leiden: E.J.Brill, 1967. – P. 605-606.)
Зиёдов Ш. Абу Мансур ал-Мотуридий ёзма мероси ва унинг “Китоб ат-Таъвилот” асари / Тарих фанлари номзоди илмий даражасини олиш учун тайёрланган номзодлик диссертация иши. – Тошкент: Ўз.Р.ФАШИ, 2003. – Б. 49-53. (Ziyodov Sh. The written legacy of Abu Mansur al-Moturidi and his work “Kitab at-Tawilat” / Candidate's dissertation for the degree of Candidate of Historical Sciences. – Tashkent: O'z.R.FASHI, 2003. –P. 49-53.)
Муҳаммад Абу Заҳра. Тарих ал-мазаҳиб ал-исламийя. – Қоҳира: Дор ал-фикр. – Б. 166. (Muhammad Abu Zahra. Tarix al-mazahib al-islamiyya. – Cairo: Dor al-fikr. – P. 166.)
Аҳмад ибн Авадуллоҳ Ҳарбий. Ал-Мотуридия. – Ар-Риёд: Дор ал-асима, 1992. – Б. 109-114. (Ahmad ibn Awadullah Harbiy. Al-Moturidiya. – Riyadh: Dor al-asima, 1992. – P. 109-114.)
Аhmet АК. Büyük türk âlimi Maturidi ve Maturidilik. – Истанбул: Байрак, 2008. – Б. 53. (Ahmet AK. The great Turkish scholar Maturidi and Maturidism. – Istanbul: Bayrak, 2008. – P. 53.)
Рудольф У. Ал-Мотуридий ва Самарқанд суннийлик илоҳиёти. – Тошкент: Имом ал-Бухорий халқаро жамғармаси, 2001. – Б. 139-142. (Rudolf U. Al-Moturidi and Samarkand Sunni theology. – Tashkent: Imam al-Bukhari International Foundation, 2001. – P. 139-142.)
Абул Муъин Насафий. Табсират ул-адилла. – Қоҳира: Ал-Мактаба ал-азҳария лит-турос, 2011. – Ж. I. – Б. 556. (Abul Mu'in Nasafi. Tabsirat ul-adilla. – Cairo: Al-Maktaba al-azhariya lit-turos, 2011. – Vol. I. – P. 556.)
