ОТРАЖЕНИЕ МЕТОДОВ НАЦИОНАЛЬНОГО И РЕЛИГИОЗНОГО ОБРАЗОВАНИЯ УЗБЕКИСТАНА В ЦЕРЕМОНИЯХ

Авторы

  • Акчаев Фаррух Шавкатович

Ключевые слова:

национальное воспитание, религиозное воспитание, обряды, традиции, духовные ценности, обычаи, воспитательный процесс, национальная идентичность, глобализация, социальное поведение

Аннотация

В данной статье с научной точки зрения проанализированы особенности проявления узбекских национальных и религиозных методов воспитания в обрядах. В частности, раскрыта воспитательная значимость национальных ценностей, традиций и религиозных норм в свадебных, траурных и других общественных обрядах. Также в статье рассматриваются процессы формирования духовно-нравственных ценностей у молодого поколения, развития национальной идентичности и социального поведения посредством обрядов, а также уделено особое внимание изменениям традиционных методов воспитания в условиях глобализации и вопросам их сохранения.

Библиографические ссылки

Абдурауф Фитрат. Оила ёки оилани бошқариш тартиблари. – Тошкент: Маънавият, 2000. 8-бет. (Fitrat, Abdurauf. Family or Rules of Family Management. – Tashkent: Ma’naviyat, 2000. – p. 8.)

Асланов Д., Маназаров С. Глобаллашув жараёнининг мазмуни ва кўлами // Academic research in educational sciences. – 2020. – № 1. – Б.453 (Aslanov, D., Manazarov, S. The essence and scope of globalization processes // Academic Research in Educational Sciences. – 2020. – No. 1. – p. 453.)

Аширов А. Ўзбек халқининг қадимий эътиқод ва маросимлари. Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхонаси нашриёти. Тошкент: 2007,73-б. (Ashirov, A. Ancient Beliefs and Rituals of the Uzbek People. – Tashkent: National Library of Uzbekistan named after Alisher Navoi, 2007. – p. 73.)

Аширов А. Ўзбек халқининг турар жойлар билан боғлиқ урф одатларида диний эътиқодлар симбиози // O’zbekiston tarixi. – Тошкент, 2007. – № 3. – Б. 56-65.; Давлатова С. Қашақадарё воҳаси ўзбеклари анъанавий кийимларининг трансформацияси: т.ф.н. учун ёзилган дисс. – Тошкент, 2006. – 264-бет.; Ибрагимова М. Сурхондарё воҳаси аҳолисининг анъанавий кийимлари ва тақинчоқлари: т.ф.н. учун ёзилган дисс. – Тошкент, 2004. – 147-бет.; Қурбонов А. Шимолий сурхон воҳаси аҳолиси анъанавий маданиятининг этник ва локал хусусиятлари (XIX аср охири – XX асрнинг биринчи ярми): т.ф.н. учун ёзилган дисс. – Тошкент, 2009. – 200-бет.; Хўжахонова И. Фарғона водийси қишлоқ аҳолиси анъанавий турар жойларининг этноҳудудий хусусиятлари (XIX аср охири – ХХ аср бошлари): т.ф.н. учун ёзилган дисс. – Тошкент, 2007. – 182-бет.; Аширов А. Ўзбек маданиятида сув. – Т.: Akademnashr, 2020. - Б 187; Буриев О., Холиқов Д. Оилада дафн ва таъзия билан боғлиқ урф-одатлар ва маросимлар. Т. 2002. (Ashirov, A. The symbiosis of religious beliefs in traditional housing-related customs of the Uzbek people // History of Uzbekistan. – Tashkent, 2007. – No. 3. – pp. 56–65; Davlatova, S. Transformation of traditional clothing of Uzbeks in Kashkadarya oasis: PhD dissertation. – Tashkent, 2006. – 264 p.; Ibragimova, M. Traditional clothing and jewelry of the population of Surkhandarya oasis: PhD dissertation. – Tashkent, 2004. – 147 p.; Qurbonov, A. Ethnic and local features of traditional culture of the population of Northern Surkhandarya oasis (late 19th – early 20th century): PhD dissertation. – Tashkent, 2009. – 200 p.; Khojakhonova, I. Ethno-territorial features of traditional dwellings of rural population of the Fergana Valley (late 19th – early 20th century): PhD dissertation. – Tashkent, 2007. – 182 p.; Ashirov, A. Water in Uzbek Culture. – Tashkent: Akademnashr, 2020. – p. 187; Buriev, O., Kholiqov, D. Customs and rituals related to burial and mourning in the family. – Tashkent, 2002)

Ашулин А. Хотин-кизлар уртасида динга карши ташвикот. - Самарканд-Тошкент, 1929; Жураев Ё. Ислом, хотин-қизлар, фольклор. – Тошкент: Фан, 1962. –27-бет; Пулатов F. Эътиқодлар кураши. – Тошкент, 1964; Насриддинова Ё. Ўзбек хотин қизлари. – Тошкент: Ўзбекистон.1965. 204-бет; Жабборова М, Омуродова Т. Исломнинг ва совет ҳуқуқининг оила, никоҳ масалаларига муносабати. – Т., 1977.; Нуруллаева М. Совет Шарқи хотин қизларини озод қилиш тарихидан. – Тошкент: Ўзбекистон, 1978.– 39-бет.; Ҳасанов А. Янги урф-одатлар ва атеистик тарбия. – Т.: Ўзбекистон, 1984. – Б. 104; Абдурасулева Т. Ислом дини ва ўзбек хотин қизлари. – Тошкент: Ўзбекистон, 1986. – 24-бет. (Ashulin, A. Anti-religious propaganda among women. – Samarkand–Tashkent, 1929; Juraev, Yo. Islam, women, folklore. – Tashkent: Fan, 1962. – p. 27; Pulatov, F. Struggle of beliefs. – Tashkent, 1964; Nasriddinova, Yo. Uzbek women. – Tashkent: Uzbekistan, 1965. – 204 p.; Jabborova, M., Omurodova, T. The attitude of Islam and Soviet law to family and marriage issues. – Tashkent, 1977; Nurullaeva, M. From the history of emancipation of women in Soviet East. – Tashkent: Uzbekistan, 1978. – p. 39; Hasanov, A. New customs and atheist education. – Tashkent: Uzbekistan, 1984. – p. 104; Abdurasuleva, T. Islam and Uzbek women. – Tashkent: Uzbekistan, 1986. – p. 24.)

Аъзамов А. Тарбия ва миллий тарбия тушунчаларининг мазмун-моҳияти // Central Asian journal of multidisciplinary research and management studies. – 2024. – № 2. –Б. 223 (A’zamov, A. The essence of the concepts of upbringing and national upbringing // Central Asian Journal of Multidisciplinary Research and Management Studies. – 2024. – No. 2. – p. 223.)

Бўриев О., Шоймардонов И., Насриддинов Қ. Ўзбек оиласи тарихидан. – Тошкент: Ўқитувчи, 1995. 97-бет. (Buriev, O., Shoimardonov, I., Nasriddinov, Q. From the History of the Uzbek Family. – Tashkent: O‘qituvchi, 1995. – p. 97.)

Воронина В. Узбекское народное жилище // Советская этнография. 1949, № 2. – 59-85 стр.; Снесарев Г. Семья и семейный обряды у народов Средней Азии И Казахстана. – Москва: Наука, 1978. – 215-стр.; Жабборов И.М. Турмуш тарзи, урф-одат ва одоб. – Тошкент: Ўзбекистон, 1983. – 112 б. (Voronina, V. Uzbek traditional dwelling // Soviet Ethnography. – 1949. – No. 2. – pp. 59–85;

Snesarev, G. Family and family rituals among the peoples of Central Asia and Kazakhstan. – Moscow: Nauka, 1978. – 215 p.; Jabborov, I. Lifestyle, customs and etiquette. – Tashkent: Uzbekistan, 1983. – 112 p.)

Дала тадқиқотлари. Жиззах ва Самарқанд вилоятлари.2021 йил. (Field research. Jizzakh and Samarkand regions. – 2021.)

Дала тадқиқотлари. Жиззах вилояти туманлари.2023-2025 йиллар. (Field research. Districts of Jizzakh region. – 2023–2025.)

Дала тадқиқотлари. Самарқанд вилояти Тайлоқ ва Ургут туманлари. 2023-2025 йиллар. (Field research. Tayloq and Urgut districts of Samarkand region. – 2023–2025.)

Дала тадқиқотлари. Самарқанд вилояти Ургут тумани. 2021 йил. (Field research. Urgut district of Samarkand region. – 2021.)

Дала тадқиқотлари.Жиззах ва Самарқанд вилоятлари. 2023-2025 йиллар. (Field research. Jizzakh and Samarkand regions. – 2023–2025.)

Дала тадқиқотлари. Ш.Рашидов тумани Қулписар ота, Фориш тумани Ҳазрати Эшону Халифа ва Ҳазрати Зайнулобиддин, Бахмал тумани Моргузар ота зиёратгоҳлари. 2021–2022 йиллар. (Field research. Pilgrimage sites: Qulpisar ota (Sh. Rashidov district), Hazrati Eshon Khalifa and Hazrati Zaynulobiddin (Forish district), Morguzar ota (Bakhmal district). – 2021–2022.)

Жабборов И. Ўзбеклар: турмуш тарзи ва маданияти. – Тошкент: Ўқитувчи, 2003. – 210-бет.; Зунунова Г. Материальная культура узбеков Ташкента: трансформация традиций (XX - начало XXI в.). – Тошкент: Extremum-press, 2013. – 320-бет.; Насриддинов Қ. Ўзбек дафн ва таъзия маросимлари. – Тошкент, 1996. – 143 б.; Худойшукуров О. ва бошқ. Ўзбек миллий таомлари. – Тошкент, 1995. – 95 бет.; Қорабоев У. Ўзбек халқ байрамлари. – Тошкент: Шарқ, 2002. – 240 бет.; Исмоилов Ҳ. Ўзбек тўйлари. – Тошкент: Ўзбекистон, 1992. – 189 б.; Жовлиев А. Анъаналар хаёт сабоғи. – Тошкент: Ўзбекистон, 1992. –95-бет.; Махмуд Саттор. Ўзбек удумлари. – Тошкент: Адолат, 2004. – 209-бет. (Jabborov, I. Uzbeks: Lifestyle and Culture. – Tashkent: O‘qituvchi, 2003. – 210 p.; Zununova, G. Material Culture of Uzbeks in Tashkent: Transformation of Traditions (20th – early 21st century). – Tashkent: Extremum-press, 2013. – 320 p.; Nasriddinov, Q. Uzbek funeral and mourning rituals. – Tashkent, 1996. – 143 p.; Khudoyshukurov, O. et al. Uzbek national cuisine. – Tashkent, 1995. – 95 p.; Qoraboev, U. Uzbek folk festivals. – Tashkent: Sharq, 2002. – 240 p.; Ismoilov, H. Uzbek weddings. – Tashkent: Uzbekistan, 1992. – 189 p.; Jovliev, A. Traditions as life lessons. – Tashkent: Uzbekistan, 1992. – 95 p.; Mahmud Sattor. Uzbek customs. – Tashkent: Adolat, 2004. – 209 p.)

Қуронов М. Миллий тарбия. – Тошкент, 2004. –15-бет. (Quronov, M. National Upbringing. – Tashkent, 2004. – p. 15.)

Наркулов Д. ва бошқ. Глобаллашув шароитида тарихий-маданий меросни асраш масалалари // Central Asian journal of education and innovation. 2024. – № 3. – Б. 77 (Narkulov, D. et al. Issues of preserving historical and cultural heritage in the context of globalization // Central Asian Journal of Education and Innovation. – 2024. – No. 3. – p. 77.)

Отамуродов С. Тажовуздан сақланиш йўли // Тафаккур. – 2006. – №2. – Б. 14. (Otamurodov, S. Ways of protection from aggression // Tafakkur. – 2006. – No. 2. – p. 14.)

Убайдуллаева Б. Ўзбекларнинг бола тарбиясига доир анъаналари ва инновацион жараёнлар (xx асрнинг иккинчи ярми – XXI аср бошлари): т.ф.д. учун дисс. ... – Тошкент, 2018. – Б. 56. (Ubaydullaeva, B. Traditions and innovative processes in child upbringing among Uzbeks (second half of the 20th century – early 21st century): Doctoral dissertation. – Tashkent, 2018. – p. 56.)

Загрузки

Опубликован

2026-04-30

Выпуск

Раздел

Статьи