TARQALGAN PERITONITNING YUQORI IMMUNOLOGIK XAVFLI BEMORLARIDA SHAXSIYLASHTIRILGAN IMMUNOKORREKSIYA ALGORITMI
##article.subject##:
tarqalgan peritonit, immunologik xavf, shaxsiylashtirilgan immunokorreksiya, sitokin profili, klinik algoritm##article.abstract##
Dolzarblik. Tarqalgan peritonit yuqori noxush natijalar bilan kechadi; xavf stratifikatsiyasiz o‘tkaziladigan empirik immunokorrektsiya klinik samaradorlikni cheklaydi. Klinik-immunologik profilni immunomodulyatsiya intensivligi bilan bog‘laydigan, takror qo‘llanishi mumkin bo‘lgan algoritm zarur. Maqsad. Tarqalgan peritonitning yuqori yoki kritik immunologik xavfli bemorlarida shaxsiylashtirilgan immunokorrektsiya algoritmini klinik jihatdan asoslab berish. Materiallar va usullar. Bitta markazda o‘tkazilgan prospektiv tadqiqot (n = 60). Operatsiyadan keyingi 1-kuni immunologik stratifikatsiya (CD4⁺, NK, IgM, aylanma immun komplekslar [AIK], IL-6/IL-10) o‘tkazilib, bemorlar past, yuqori yoki kritik xavf toifalariga ajratildi; ushbu ishda tahlil yuqori va kritik xavf guruhlariga qaratildi. Algoritm 3- va 7-kunlarda nazorat nuqtalari bilan bazaviy yoki kengaytirilgan immunokorrektsiyani nazarda tutdi hamda terapiyani eskalatsiya/deeskalatsiya qilish imkonini berdi. Statistik tahlilda noparametrik testlar va tavsifiy analitika qo‘llanildi. Natijalar. Stratifikatsiya quyidagi taqsimotni berdi: past — 18 (30,0%), yuqori — 26 (43,3%), kritik — 16 (26,7%). Terapevtik marshrut klinik-immunologik ko‘rsatkichlarga asoslandi va boshlang‘ich klinik bosqich bilan mos keldi: kritik xavf guruhida terminal bosqich ustun bo‘ldi, reaktiv bosqich kuzatilmadi; yuqori xavf guruhida toksik bosqich ustunlik qildi. Oldindan belgilangan nazorat nuqtalari va eskalatsiya mezonlari hisobiga algoritm amaliy jihatdan boshqariladiganligini ko‘rsatdi. Xulosa. Shaxsiylashtirilgan algoritm immunokorrektsiya bo‘yicha qaror qabulini standartlashtiradi va uni immun profili hamda klinik bosqich bilan uyg‘unlashtiradi, bu esa davolash jarayonining boshqariluvchanligini oshiradi. Klinik protokollarga kiritishdan oldin ko‘p markazli validatsiya, eskalatsiya/deeskalatsiya chegaralarini yagona qilish va xavf toifasini hisoblash qoidalarini rasmiylashtirish talab etiladi.
Библиографические ссылки
Дадаев Ш.А., Хасанов С.М., Исаков Ш.Ш. Забрюшинная лимфотропная медикаментозно-квантовая терапия в комплексном лечении острого панкреатита. // Материалы конференции лимфология: от фундаментальных исследований к медицинским технологиям. – 2021. С. 100-103;
Мельник И.В., Дадаев Ш.А., Хасанов С.М. Актуальные вопросы лечения больных с ущемленными послеоперационными грыжами. // IV Всероссийская научная конференция молодых специалистов, аспирантов, ординаторов с международным участием. ББК. – 2018. С. 130-132;
Мельник И.В., Дадаев Ш.А., Хасанов С.М. Аспекты хирургического лечения острых окклюзионных нарушений брыжеечного кровообращения. // IV Всероссийская научная конференция молодых специалистов, аспирантов, ординаторов с международным участием. ББК. – 2018. С. 133-134;
Рахимов О.У., Турсуметов А.А., Жамалов Ж.Б. - Внутрибрюшные кровотечения после различных вариантов холецистэктомии. // Евразийский вестник педиатрии – 2019. Том 3, № 3. С. 224-229;
Сабирматов А.А., Турсуметов А.А. Морфологическое обоснование эффективности фотодинамической терапии при распространённом перитоните в эксперименте. // Science and Innovation 1 (D3). – 2022г. С. 156-166;
Сабирматов А.А., Турсуметов А.А. Способ фотодинамической санации брюшной полости с использованием фотосенсибилизатора «метиленовая синь» при распространенном перитоните. // Archive of Conferences 25 (1), – 2021 г. С. 43-44;
Сабирматов А.А., Турсуметов А.А. Экспериментальные обоснование эффективности фотодинамической терапии при распространенном перитоните. // Журнал Биомедицины и практики – 2021 г. № 1., С. 206 -215;
Худайбергенов Ш.А., Ураков Ш.Т., Хайдаров А.А., Абидов У.У., Аюбов Б.М. Эндоскопический гемостаз при гастродуоденальных язвенных кровотечениях. // Журнал медицинские науки – 2012. № 4. С. 11-16;
Ярашев Т.Я. Дифференцированный подход к лечению послеоперационных вентральных и рецидивных грыж передней брюшной стенки. // Материалы VII научно-практической конференции молодых ученых Сибирского и дальневосточных федеральных округов. – 2020. - С. 279-288;
Oxunov, A. O., Sapayev, A. D., & Sapayev, D. A. (2025). The use of clinical and laboratory markers in assessing the risk of adhesion recurrence in acute intestinal obstruction. American Journal of Medicine and Medical Sciences, 15(6), 1679–1682. https://doi.org/10.5923/j.ajmms.20251506.10
SA Khudaybergenov, BU Abruev. Risk factors affecting the early postoperative period depending on the body weight of patients with calculous cholecystitis. Literature review. // Academia Science Repository – 2023. Том № 4. № 7. С. 79-92;
Sabirmatov A.A., Tursumetov A.A., Sadykov R.A., Rakhimov O.U. Experimental models for the study of peritonitis. // Central Asian Journal of Medicine. – 2018. № 1. С. 54-60;