SURUNKALI ANEMIYADA “ONA–YO‘LDOSh-HOMILA” TIZIMINING MAKRO VA MIKROELEMENT TARKIBINING XUSUSIYATLARI
##article.subject##:
: homiladorlik, temir tanqisligi anemiyasi, plasenta, kindik ichakchasi, mikroelementlar, morfologiya##article.abstract##
Kirish. Temir tanqisligi anemiyasi (TTA) ayollar reproduktiv salomatligiga, ayniqsa homiladorlik davrida, sezilarli ta’sir ko‘rsatuvchi patologiyalar qatorida muhim o‘rin egallaydi. Inson organizmidagi makro va mikroelement muvozanatining buzilishi ko‘plab kasalliklar etiologiyasida muhim ahamiyat kasb etadi. “Elementozlar” atamasi ushbu moddalarning yetishmovchiligi, ortiqligi yoki disbalansi bilan bog‘liq bo‘lgan barcha kasallik va simptomlarni qamrab oladi.
Maqsad. Homilador ayollarda turli darajadagi temir tanqisligi anemiyasi (TTA) sharoitida plasenta va kindik ichakchasining makro va mikroelement tarkibi xususiyatlarini baholash.
Materiallar va metodlar. Tadqiqot 400 nafar homilador ayol ishtirokida prospektiv tarzda o‘tkazildi. Asosiy guruhga 300 nafar ko‘p hayz qon ketishlari tarixi va laboratoriya yo‘li bilan tasdiqlangan TTA (Hb <110 g/l, ferritin <30 ng/ml) bo‘lgan bemorlar kiritildi. Nazorat guruhi 100 nafar shartli sog‘lom homilador ayollardan iborat bo‘ldi. Plasenta va kindik ichakchasi eritrotsitlarining makro- va mikroelement tarkibi energodispersiv rentgen mikroanalizi (EDS) usuli yordamida o‘rganildi. Quyidagi elementlar aniqlanib baholandi: C, O, N, Na, Mg, P, S, K, Ca, Si, Cl, Fe, Al.
Natijalar. TTA bo‘lgan bemorlarda kindik arteriyalari va venalari eritrotsitlarida, shuningdek xorion tuksalari tomirlarida hamda plasentaning intervorsiyal makonida kislorod miqdorining sezilarli kamayishi aniqlandi.
Xulosa. Homilador ayollarda kuzatilgan anemiya fetoplasentar kompleksda yaqqol morfologik va biokimyoviy o‘zgarishlar bilan bog‘liq. Plasenta va kindik ichakchasi element tarkibidagi o‘zgarishlar makro va mikroelement disbalansini aks ettirib, plasentar yetishmovchilik hamda homilaning gipoksik-ishemik shikastlanishlari uchun morfologik asos yaratadi.
Библиографические ссылки
Воронцова, З. А. Морфофункциональные особенности плаценты при акушерской и соматической патологии (обзор литературы) / О.Д. Жиляева, А.С. Гуреев // Вестник новых медицинских технологий. Том 25 - №3. Изд-во: ТолГУ. 2018. С. 34-43.
Жиляева О. Д., Воронцова З. А., Золотарева С. Н. Гистологические особенности плаценты при железодефицитной анемии. – 2021.
Луцай Е. Д. и др. К вопросу о морфологии плаценты человека //Оренбургский медицинский вестник. – 2021. – Т. 9. – №. 1 (33). – С. 10-17.
Омонбоева О. Б., Турсунметов И. Р. Гистологическое строение плаценты как временного органа //Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi. – 2025. – Т. 45. – №. 1. – С. 198-199.
Султонова Н. А., Негматуллаева М. Н. Морфометрические изменения в плаценте с угрозой выкидыша в первом триместре беременности //Oriental Journal of Medicine and Natural sciences. – 2024. – Т. 1. – №. 1. – С. 55-58.
Утекеева С. С. Гистологические изменения плацент у беременных женщин с анемией //FORCIPE. – 2022. – Т. 5. – №. S2. – С. 513.
Шнип А. Е. и др. Особенности макроскопического строения плаценты человека в конце беременности. – 2024.
Baptista L. C. et al. Different morphological and gene expression profile in placentas of the same sickle cell anemia patient in pregnancies of opposite outcomes //Experimental biology and medicine. – 2019. – Т. 244. – №. 5. – С. 395-403.
Ivanov A., Petrova L., Sokolova E. Placental Insufficiency and Perinatal Complications. Reproductive Science. 2022
Kozuma S., et al. Influence of maternal anemia during pregnancy on placenta and umbilical cord // J Obstetric Gynecology Res. – 2014. – Vol. 40, No. 4. – P. 1004–1009
Kumar A., et al. Maternal anemia and fetal oxygenation: impact on umbilical cord blood parameters // Am J Obstet Gynecol. – 2021. – Vol. 224, Suppl. 1. – P. S1–S9
Kurbanova N. K. Histological features of the placenta in iron deficiency anemia //ИКРО журнал. – 2025. – Т. 15. – №. 01. – С. 699-701.
Kugananthan M. et al. The Study of Morphology of Placenta in Anaemic Subjects in South Indians //International journal of health sciences. – Т. 6. – №. S7. – С. 1994-2001.
Krause A. et al. LEAP-1, a novel highly disulfide-bonded human peptide, exhibits antimicrobial activity //FEBS letters. – 2000. – Т. 480. – №. 2-3. – С. 147-150.
Perera C.O., et al. Mild anemia during pregnancy upregulates placental vascularity and VEGF expression // Med Hypotheses. – 2016. – Vol. 91. – P. 1–4; Jain V., et al. Angiogenesis in abnormal uterine bleeding: a narrative review // Int J Mol Sci. – 2022. – Vol. 23, No. 13. – Article 7189