FUNKTSIONAL GIPOTALAMIK AMENOREYA: PATOGENEZ, DIAGNOSTIKA VA TERAPIYA BO‘YICHA ZAMONAVIY QARASHLAR

##article.authors##

  • Axmedjanova Saodat Farhadovna

##article.subject##:

funktsional gipotalamik amenoreya, kisspeptin, GnRH, stress, energiya tanqisligi, gipooestrogeniya, fertilitet

##article.abstract##

Funktsional gipotalamik amenoreya (FGA) - reproduktiv yoshdagi ayollarda uchraydigan ikkilamchi amenoreyaning keng tarqalgan sababi bo‘lib, u stress, energiya tanqisligi va psixosotsial omillar ta’sirida gormonal (GnRH) sekretsiyasining pasayishi natijasida yuzaga keladi. Ushbu maqolada FGA patogenezi, kisspeptin va metabolik gormonlarning gipotalamo-gipofizar-gonadal o‘qdagi roli, klinik belgilar, diagnostika mezonlari hamda zamonaviy davolash yondashuvlari ko‘rib chiqiladi. Energiya balansini tiklash, stressni kamaytirish va psixoterapiyani o‘z ichiga olgan ko‘p yo‘nalishli yondashuvlar samarali deb topilgan. Kisspeptin retseptorlari agonistlari va leptin asosidagi terapiyalar ovulyatsiyani qayta tiklashda istiqbolli yo‘nalish sifatida baholanmoqda.

Библиографические ссылки

Shufelt C. L. et al. Functional hypothalamic amenorrhea and preclinical cardiovascular disease //The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. – 2024. – Т. 109. – №. 1. – С. e51-e57.

Behary P., Comninos A. N. Bone perspectives in functional hypothalamic amenorrhoea: an update and future avenues //Frontiers in Endocrinology. – 2022. – Т. 13. – С. 923791.

Meczekalski B. et al. Stress, kisspeptin, and functional hypothalamic amenorrhea //Current Opinion in Pharmacology. – 2022. – Т. 67. – С. 102288.

Męczekalski B. et al. Neuroendocrine disturbances in women with functional hypothalamic amenorrhea: an update and future directions //Endocrine. – 2024. – Т. 84. – №. 3. – С. 769-785.

Podfigurna A. et al. Kisspeptin and LH pulsatility in patients with functional hypothalamic amenorrhea //Endocrine. – 2020. – Т. 70. – №. 3. – С. 635-643.

Podfigurna A., Szeliga A., Meczekalski B. Serum kisspeptin and corticotropin-releasing hormone levels in patients with functional hypothalamic amenorrhea //Gynecol Reprod Endocrinol Metab. – 2020. – Т. 1. – №. 1. – С. 37-42.

Bonazza F. et al. Psychological factors in functional hypothalamic amenorrhea: A systematic review and meta-analysis //Frontiers in endocrinology. – 2023. – Т. 14. – С. 981491.

Пуршаева Э. Ш. и др. Дефицит массы тела и гинекологические заболевания молодых женщин //Вестник Российского университета дружбы народов. Серия: Медицина. – 2013. – №. 5. – С. 120-129.

Кузнецова И. В. и др. Психогенные стресс-зависимые нарушения менструального цикла: роль негормональной коррекции //Медицинский алфавит. – 2017. – Т. 2. – №. 10. – С. 54-61.

Marshall L. A. Clinical evaluation of amenorrhea in active and athletic women //Clinics in sports medicine. – 1994. – Т. 13. – №. 2. – С. 371-387.

Gordon C. M. et al. Functional hypothalamic amenorrhea: an endocrine society clinical practice guideline //The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. – 2017. – Т. 102. – №. 5. – С. 1413-1439.

Smetnik A. A. et al. Non-instrumental screening for low bone mineral density in women with secondary amenorrhea //Akusherstvo i Ginekologiya/Obstetrics and Gynecology. – 2014. – Т. 8. – С. 59-64.

Загрузки

##submissions.published##

2026-01-21