DAVLAT XIZMATIDA HALOLLIK VA ADOLATNI TAʼMINLAŞGA DOIR ŞARQ VA ĞARB MUTAFAKKIRLARI TAʼLIMOTLARINING NAZARIY TAHLILI

##article.authors##

  • Qosimov Vohid

##article.subject##:

davlat xizmati, davlat boşqaruvi, halollik, adolat, korrupsiya, Şarq mutafakkirlari, Ğarb mutafakkirlari, sotsiologik yondaşuv, antikorrupsion madaniyat, ijtimoiy şartnoma, adolatli davlat, huquqiy ong

##article.abstract##

Maqolada halollik va adolat sözlarining etimologik kelib çiqişi hamda davlat va jamiyat boşqaruvida halollik va adolatning ijtimoiy, siyosiy va huquqiy ahamiyati oçib beriladi. Tarixiy-qiyosiy, germenevtik va sotsiologik yondaşuvlar asosida Şarq mutafakkirlaridan Abu Nasr Forobiy, Nizomulmulk, Sohibqiron Amir Temur va Alişer Navoiyning taʼlimotlarida davlat xizmatida halollik va adolatning ustuvorligi nazariy tahlil qilinadi. Şuningdek, Ğarb mutafakkirlaridan Foma Akvinskiy, Rojer Bekon, Nikkolo Makiavelli, Tomas Gobbs va Şarl Lui Monteskyoning davlat boşqaruvida halollik va adolatni örnatişga doir yondaşuvlari tahlil qilinib, ikki anʼananing umumiy va farqli jihatlari aniqlanadi hamda ularning bugungi davlat xizmatidagi ahamiyati körsatib beriladi.

Библиографические ссылки

Özbekiston Respublikasining “Korrupsiyaga qarşi kuraşiş töğrisida”gi Qonuni. 2017-yil 3-yanvar, ÖRQ-419-son. URL: https://lex.uz/docs/3088008; Özbekiston Respublikasi Prezidentining “Özbekiston Respublikasida korrupsiyaga qarşi kuraşiş tizimini takomillaştiriş böyiça qöşimça çora-tadbirlar töğrisida”gi PF-6013-son Farmoni. 2020-yil 29-iyun. URL: https://lex.uz/docs/4875784 (Law of the Republic of Uzbekistan “On Combating Corruption” No. ZRU-419 of January 3, 2017; Decree of the President of the Republic of Uzbekistan No. UP-6013 of June 29, 2020 “On additional measures to improve the anti-corruption system in the Republic of Uzbekistan”)

Özbekiston Milliy ensiklopediyasi. “H” harfi. – Toşkent: “Özbekiston milliy ensiklopediyasi” Davlat ilmiy naşriyoti, 2000. – B. 632. (National Encyclopedia of Uzbekistan. Letter “H”. – Taşkent, 2000. – P. 632)

Avesto. Tarixiy-adabiy yodgorlik / Asqar Mahkam tarjimasi. – Toşkent: “Şarq”, 2001. – B. 26–28. (Avesta. A historical and literary monument / Translated by Askar Makhkam. – Taşkent: Şarq, 2001. – P. 26-28)

Abdullayev A.G. Şarq davlat boşqaruviga doir sotsiologik taʼlimotlarning Ğarb sivilizatsion jarayonlariga metodologik taʼsiri: monografiya. – Toşkent: “ZEBO PRINT”, 2024. – B. 75. (Abdullayev A.G. The methodological influence of Eastern sociological teaçings on public administration on Western civilizational processes: monograph. – Taşkent: ZEBO PRINT, 2024. – P. 75)

Boboyev H., Döstjonov T., Hasanov S., Ollamov Ya. “Avesto” va uning insoniyat taraqqiyotidagi örni. – Urganç: “Xorazm” naşriyoti, 2002. – B. 310. (Boboyev H., Dustjonov T., Khasanov S., Ollamov Ya. The Avesta and its place in human development. Urgenç: Khorezm, 2002. P. 310)

Rahmatullayev Ş. Özbek tilining etimologik luğati (arab sözlari va ular bilan hosilalar). – Toşkent: Universitet naşriyoti, 2003. – B. 15. (Rakhmatullayev Ş. Etymological dictionary of the Uzbek language (Arabic words and their derivatives). – Taşkent: University Press, 2003. – P. 15)

Abu Nasr Forobiy. Fozil odamlar şahri. – Toşkent: A.Qodiriy nomidagi xalq merosi naşriyoti, 1993. – B. 190. (Abu Nasr al-Farabi. The virtuous city. Taşkent: A. Qodiriy Publişing House, 1993. – P. 190)

Abu Nasr Forobiy. Fozil odamlar şahri / Tarjimonlar: A.Irisov, M.Mahmudov, U.Otajon; masʼul muharrirlar: M.Xayrullayev, M.Jakbarov. – Toşkent: Yangi asr avlodi, 2016. – B. 244–245. (Abu Nasr al-Farabi. The virtuous city / Translated by A. Irisov, M. Makhmudov, U. Otajon. – Taşkent: Yangi asr avlodi, 2016. – P. 244-245)

Nizomulmulk. Siyosatnoma (Siyar ul-muluk). Ikkinçi töldirilgan, qayta işlangan naşri. – Toşkent: “Yangi asr avlodi”, 2017. – B. 98-100. (Nizam al-Mulk. Siyasatnama (The Book of Government). 2nd revised ed. Taşkent: Yangi asr avlodi, 2017. P. 98-100)

Amir Temur. Temur tuzuklari. – Toşkent: Özbekiston, 2014. – B. 105. (Amir Timur. The Institutes of Timur. – Taşkent: Uzbekistan, 2014. – P. 105)

Alişer Navoiy. Tanlangan asarlar. 13-tom. – Toşkent, 1981. – B. 115. (Alişer Navoi. Selected works. Vol. 13. – Taşkent, 1981. – P. 115)

Mirziyoyev Ş.M. Inson qadri, uning huquq va erkinliklari, qonuniy manfaatlari uçun. – Toşkent: “Özbekiston” naşriyoti, 2022. – B. 145. (Mirziyoyev Ş.M. For human dignity, rights, freedoms and legitimate interests. – Taşkent: Uzbekistan, 2022. – P. 145)

Bekmurodov M.B. Ijtimoiy taraqqiyot va jamoatçilik fikri: monografiya. – Toşkent: “Xalq taʼlimi”, 1997. – B. 33. (Bekmurodov M.B. Social progress and public opinion: monograph. – Taşkent: Khalq talimi, 1997. – P. 33)

Akvinskiy F. Summa teologii. Ç. I / Per. S.I. Yeremeyeva, A.A. Yudina. – Kiyev: Nika-Tsentr, 2002. – S. 9–10. (Thomas Aquinas. Summa Theologiae. Part I / Transl. by S.I. Eremeev, A.A. Yudin. Kyiv: Nika-Center, 2002. – P. 9-10)

Lindberg D.C. Roger Bacon’s Philosophy of Nature. A Critical Edition, with Engliş Translation, Introduction, and Notes, of De multiplicatione specierum and De speculis comburentibus. – Oxford: Clarendon Press, 1983. – P. 178.

Bekon R. Bolşoye soçineniye // Antologiya mirovoy filosofii: v 4-kh tomakh. T. 1, ç. 2. – Moskva: Mysl, 1969. – S. 862–877. (Bacon R. Opus Majus // Anthology of world philosophy in 4 volumes. Vol. 1, part 2. – Moscow: Mysl, 1969. P. 862–877)

Jilson E. Filosofiya v Sredniye veka. Ot istokov patristiki do kontsa XIV veka. – Moskva: Respublika, 2004. – S. 364. (Gilson E. Philosophy in the Middle Ages. From the origins of patristics to the end of the 14th century. Moscow: Respublika, 2004. P. 364)

Makiavelli N. Gosudar / Per. G.Muravyevoy. – Moskva: Khudozhestvennaya literatura, 1982. – S. 28, 38, 95. (Maçiavelli N. The Prince / Transl. by G. Muravyeva. – Moscow: Khudozhestvennaya literatura, 1982. – P. 28, 38, 95)

Gobbs T. Leviafan / Per. A. Gutermana. – Moskva: AST, 2021. – S. 505. (Hobbes T. Leviathan / Transl. by A. Guterman. – Moscow: AST, 2021. – P. 505)

Aron R. Etapy razvitiya sotsiologiçeskoy mysli / Obşç. red. i predisl. P.S.Gureviça. – Moskva: Progress; Politika, 1992. – S. 288. (Aron R. Main Currents in Sociological Thought / Ed. by P.S. Gureviç. – Moscow: Progress; Politika, 1992. –P. 288)

Загрузки

##submissions.published##

2026-11-11