TASHQI MIGRATSIYA JARAYONLARINI YUQUMLI FUNKSIYALARI: IJTIMOIY-STRAUKTURAVIY TAHLIL
##article.subject##:
oila, mahalla, jamiyat, sotsial, omil, migratsiya, jarayon, yuqumli, funksiya, mehnat bozori##article.abstract##
Jahonda o‘z yechimini kutayotgan masalalarga jamiyat sotsial birliklari muayyan mezon sifatida rivojlanish strategiyasini ishlab chiqishda aholining ijtimoiy malakasini, mehnat resurslarini harakatlantiruvchi motiv mexanizmlari, diffrensial va subordinatsion yondashuv tarixiy davrlar uchun xos bo‘lgan ijtimoiy mobillik jarayoni darajasini belgilashda jamiyatning turli ehtiyojlari, subyektiv omillari va potensial imkoniyatlari sifatida qaraldi. Biroq, migratsiya jarayonlarini tahlil qilishda zamonaviy sotsiologiya va migratsiya tadqiqotlarida uning iqtisodiy sabablari bilan bir qatorda ijtimoiy-reproduktiv va yuqumli funksiyalariga alohida e’tibor qaratish lozim. Yuqumli funksiya tashqi migratsiyani yakka shaxsiy qaror darajasidan chiqarib, uni ijtimoiy strukturalar bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgan tizimli jarayon sifatida namoyon qiladi. Aynan shu jihatdan tashqi migratsiya ijtimoiy mobillikning transformatsiyasiga ta’sir etuvchi muhim omil hisoblanadi. Bunday ijtimoiy yondashuvlar dalillarning tizimli sotsiologik tahlillari, muayyan davrda jamiyat demografik manzarasining aniq illyustrasiyasi va funksional ahamiyatini yaxlit anglash imkonini yaratadi hamda tarixiy rivojlanish genezisining retrospektiv asoslari va bosqichlari, tajribasini umumlashtirgan tarzda oydinlashtiradi.
Библиографические ссылки
Parmanov F. Migratsiya, integratsiya, transformatsiya: monografiya - Toshkent: A. Navoiy nomidagi Milliy kutubxona. O‘zbekiston nashriyoti, 2020.
Qodirov B. Oila va ijtimoiy transformatsiya. – Toshkent, 2019
Saidov A. Mehnat migratsiyasi iqtisodiy oqibatlari. – Toshkent, 2020.
Normatov U. Yoshlar va tashqi migratsiya strategiyalari. – Samarqand, 2021.
Qurbonov Sh. Ijtimoiy etalonlar va yoshlar ongi. – Toshkent, 2019.
Mo‘minov Z. Tashqi migratsiya jarayonlarida ijtimoiy mobillik transformatsiyasining evolyutsion tendensiyalari//Monografiya. «MASHRAB» nashriyoti. – Namangan, 2025.
Safarov I. O‘zbekiston mehnat resurslari transformatsiyasi. — Toshkent, 2021
Parmanov F. Migrasiya jarayonlari: transformasiyasi va integrasiyalashuv tendensiyalari: Fan doktopi (DSc) dissertasiyasi. https://oak.uz/pages/6025
«Xalq so‘zi» gazetasi, 2020-yil 30-yanvar.
«Immanent» (lotinsha immanere – ishkarida qolmoq, ishida bo‘lmoq) – bu falsafiy atama bo‘lib, ishki mohiyatga ega bo‘lgan, tashqi ta’sirlardan mustaqil holda mavjud bo‘lgan degan ma’noni anglatadi.
