EKOLOGIK YO‘NALTIRILGAN XULQ-ATVORNI SHAKLLANTIRISHDAGI IJTIMOIY-DEMOGRAFIK OMILLAR VA TO‘SIQLAR

##article.authors##

  • Abduvalieva Mumtozxon

##article.subject##:

atrof-muhit xulq-atvori, elektron chiqindilarni qayta ishlash, ijtimoiy determinantlar, barqaror isteʼmol, ekologik xabardorlik, motivatsion omillar, shahar aholisi, xatti-harakatlardagi toʻsiqlar, ijtimoiy masʼuliyat

##article.abstract##

Maqolada Toshkent shahrida o‘tkazilgan sotsiologik tadqiqot natijalari taqdim etiladi. Tadqiqot fuqarolarning ekologik yo‘naltirilgan xulq-atvorini shakllantirishga ta’sir qiluvchi ijtimoiy-demografik va motivatsion omillarni o‘rganishga qaratilgan. Elektron chiqindilarni qayta ishlash va barqaror iste’molni qo‘llab-quvvatlashga bo‘lgan tayyorgarlik alohida e’tiborga olingan. Ma’lumotlar tahlili “qiymat-harakat tafovuti” (value-action gap) mavjudligini ko‘rsatdi, bu holat infratuzilma, xabardorlik va kundalik qulayliklar yetishmasligi bilan izohlanadi. Ta’lim darajasi va ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash daromad yoki farzandlar mavjudligiga qaraganda kuchliroq ta’sir ko‘rsatishi aniqlangan. Gender farqlari statistik jihatdan muhim bo‘lmagan, bu esa mahalliy kontekstda axborot-ma’rifiy va infratuzilmaviy choralarni ishlab chiqishda muhim ahamiyat kasb etadi. Maqola yakunida ekologik xatti-harakatni ommalashtirishga qaratilgan amaliy tavsiyalar berilgan.

Библиографические ссылки

United Nations Environment Programme (UNEP). (2019). A New Circular Vision for Electronics: Time for a Global Reboot. World Economic Forum, UNEP, ITU. https://www3.weforum.org/docs/WEF_A_New_Circular_Vision_for_ Electronics.pdf

Преобразуем наш мир: Повестка дня в области устойчивого развития на период до 2030 года. Цель 12: Обеспечение перехода к рациональным моделям потребления и производства. https://sdgs.un.org/goals/goal12

Преобразуем наш мир: Повестка дня в области устойчивого развития на период до 2030 года. Цель 13: Принятие срочных мер по борьбе с изменением климата и его последствиями. https://sdgs.un.org/goals/goal13

Закон Республики Узбекистан. «Об охране природы» от 9 декабря 1992 года № 754-XII. https://lex.uz/docs/7065

Постановление Президента Республики Узбекистан «Об утверждении Стратегии по переходу республики Узбекистан на «зеленую» экономику на период 2019-2030 годов» от 4 ноября 2019 года. https://www.lex.uz/uz/docs/ 4539506

Постановление Кабинета Министров Республики Узбекистан

«Об утверждении нормативно-правовых актов в области обращения с отходами от 6 февраля 2019 года. https://lex.uz/ru/docs/4191469?ONDATE=10.04.2025& ONDATE2=07.02.2019&action=compare

Указ Президента Республики Узбекистан «Об утверждении Концепции охраны окружающей среды Республики Узбекистан до 20230 года» от 30 ноября 2019 года. https://lex.uz/docs/4574010

Постановление Президента Республики Узбекистан «Об утверждении Стратегии по обращению с твердыми бытовыми отходами в Республике Узбекистан на период 2019-2028 годов от 17 апреля 2019 года. https://lex.uz/ru/docs/4291733

Конституция Республики Узбекистан от 1 мая 2023 года. https://lex.uz/docs/6445147

Указ Президента Республики Узбекистан «О создании климатического совета при Президенте. Республики Узбекистан» от 23 июля 2024 года. https://www.lex.uz/uz/docs/7044892

Saphores, J.-D. M., Nixon, H., Ogunseitan, O. A., & Shapiro, A. A. (2012). How much e-waste is there in US basements and attics? Results from a national survey. Resources, Conservation and Recycling, 67, 32–41. https://www.sciencedirect.com/ science/article/pii/S0921344911002503

Lee, E. (2013). Gender differences in environmental attitudes and behaviors in urban China. Journal of Environmental Psychology, 36, 142–152.

Best, H., & Kneip, T. (2011). The impact of attitudes and behavioral costs on environmental behavior: A natural experiment on household waste recycling. Social Science Research, 40(3), 917-930. https://www.sciencedirect.com/science/article /pii/S0049089X10002802

Zhang, D., Huang, G., Yin, X., & Gong, Q. (2019). Behavioral factors affecting residents’ intentions of e-waste recycling. Resources, Conservation and Recycling, 140, 264-272. https://www.sciencedirect.com/science/article /pii/S0921344919300059

Claudy, M. C., Peterson, M., & O’Driscoll, A. (2013). Understanding the attitudinal and behavioral drivers of green consumption: A case of the value-attitude-behavior hierarchy. Journal of Strategic Marketing, 21(7), 558-586. https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0276146713481605

Poortinga, W., Steg, L., & Vlek, C. (2004). Values, environmental concern, and environmental behavior: A study into household energy use. Environment and Behavior, 36(1), 70-93. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/001391650325 1466

Song, Q., Wang, Z., & Li, J. (2012). Residents’ behaviors, attitudes, and willingness to pay for recycling e-waste in Macau. Journal of Cleaner Production, 29-30, 113–121. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0301479712001557

Wang, Z., Zhang, B., & Li, G. (2016). Determinants of energy-saving behavioral intention among residents in Beijing: Extending the theory of planned behavior. Journal of Cleaner Production, 127, 220-229. https://www.sciencedir

Загрузки

##submissions.published##

2026-06-14