RATSIONAL TAFAKKUR: ISLOMIY AN’ANA VA SOTSIOLOGIK NAZARIYALAR KONTEKSTIDA TAHLIL
##article.subject##:
ratsionalizm, tafakkur, hadis, maqsadli-ratsional harakat, M.Veber, Ibn Xaldun, Forobiy, islom tafakkuri, sotsiologiya.##article.abstract##
Insoniyat tafakkur tarixida aql-idrok markaziy o‘ringa ega bo‘lib kelgan. Har qanday ilmiy yondashuv, ijtimoiy tizimlar tahlili va diniy qarashlarning rivojida aql me’yori muhim metodologik vosita sifatida namoyon bo‘lgan. Ayniqsa, islomiy tafakkurda aqlga asoslangan yondashuv – ratsionalizm – Qur’on, hadis va mutafakkirlar qarashlarida chuqur ildiz otgan. Mazkur maqolada islom tafakkurida ratsionalizm tushunchasining shakllanishi va sotsiologik tafakkurdagi ifodasi yoritilgan. Payg‘ambarimiz Muhammad (s.a.v.), Abu Nasr Forobiy va Ibn Xaldunlarning hayotidagi ratsional tafakkur namunalari tahlil qilingan. Shuningdek, Maks Veberning maqsadli-ratsional harakat nazariyasi orqali hadislar asosida zamonaviy ijtimoiy tafakkur bilan uzviy bog‘liqlik ochib berilgan.
Библиографические ссылки
Qur’on. Quran_uzbek_translation_Abdulaziz_Mansur.pdf. www.ziyouz. com
Nasr S.H. Science and Civilization in Islam. (Harvard University Press, 1968).
Forobiy A.N. Fozil shahar ahli (O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi nashri, Toshkent, 2006).
Ibn Xaldun. Muqaddima. (I, II, III, IV qism) Arabcha matn va tarjima. (Bayrut: Dar al-Fikr, 2002).
Frank R.M. Philosophy, Theology and Mysticism in Medieval Islam. (Ashgate, 2005).
Asad M. The Message of the Qur’an. (Gibraltar: Dar al-Andalus, 1980).
As-Sirat an-Nabawiyya, Ibn Hishom. https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Sirah_al-Nabawiyyah_(Ibn_Hisham)?ysclid=mbp1s2062y124930560
Hamidullah M. Muhammad Rasulullah. (Idara-e Islamiat, Lahore, 1980).
Muhammad (s.a.v.) hadislaridan: Imom Buxoriy, Sahih al-Buxoriy;
Muhammad (s.a.v.) hadislaridan: Imom Muslim, Sahih Muslim;
Muhammad (s.a.v.) hadislaridan: Ibn Moja, Sunan Ibn Majah.
Giddens A., Sociology, 1989
Gellner E. Muslim Society. (Cambridge University Press, 1981).
Weber M. Economy and Society. Ed. Guenther Roth and Claus Wittich. (University of California Press, 1978).
Weber M. The Protestant Ethic and the Spirit of Capitalism. Tr. Talcott Parsons. (Routledge, 2001 [1905]).
Weber M., Collected Methodological Writings, 2012
Ibn Ishoq, Sirat Rasulillah. https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Sirah_al-Nabawiyyah_(Ibn_Ishaq)?ysclid=mbp2wqeu3p262496998