POSTJADIDCHILIK DAVRIDA O’ZBEK IDENTIKLIGINING SHAKLLANISHI

##article.authors##

  • Karimov Elyor Erikovich
  • Madaeva Shahnoza Amanullaevna

##article.subject##:

jadidchilik, postjadidchilik, qatag‘on, ziyolilar, madaniy kapital, identiklik, maorif, madaniyat, modernizatsiya

##article.abstract##

Maqolada 20-asrda oʻzbek identikligining shakllanish jarayoni koʻrib chiqiladi. Hozirgi vaqtda O‘zbekistonda jadidlar faoliyatini qayta ko‘rib chiqish va qaytadan anglash jarayoni davom etmoqda; jadidlardan keyingi davr madaniy kapitalning yaratilishi haqidagi yangi konsepsiya vujudga keldi. Jadidchilikdan keyingi davr o‘ziga xos tarixiy jarayon bo‘lib, bu jarayonda jadidlar faoliyatini davom ettirgan o‘zbek ziyolilari qizil imperiya tazyiqi ostida madaniyat, ijtimoiy-gumanitar fanlar sohasida intensiv ravishda madaniy kapital yaratdilar. Ushbu maqola mualliflari tomonidan ilgari surilgan kontseptsiya “postjadidchilik” deb ataladi, chunki 1937 yildan beri Markaziy Osiyoda amalga oshirilgan qatag'onlar bu davr bilan ham tugamagan. Bu qatag'onlarning qolgan to'lqinlari 1950-55 va 1983-87 yillarda sodir bo'ldi. Qolaversa, jadidchilik asoschisi Mahmudxoʻja Behbudiyning qatl etilishi 1919-yilda sodir boʻlgan va Amir Temur siymosini tiklab, uning nomini oʻzbek xalqiga qaytargan Oʻzbekiston SSR Fanlar Akademiyasi akademigi Ibrohim Moʻminovning oʻlimi mustamlakachilik siyosatida olimga ko’rsatilgan tazyiqlar natijasida yuz berdi.

Библиографические ссылки

Ф.ф.д. Ш.О.Мадаева, т.ф.д. Э.Э.Каримов, Post Jadidism /Ташкент: O‘zbekiston Milliy universiteti, 23 февраль 2024.

Каримов, Э. А. Развитие реализма в узбекской литературе / АН УзССР. Ин-т яз. и литературы им. А. С. Пушкина. - Ташкент: Фан, 1975. - 191 с.

Sigrid Kleinmichel, The Uzbek short story writer Fitrat adaptation of religious traditions // Religious Perspectives in Modern Muslim and Jewish Literatures / ed. by Glenda Abramson and Hilary Kilpatrick. London: Routledge, 2006. P. 144

Meeting with a professor from a US university at the National University of Uzbekistan https://nuu.uz/en/hofstra-universiteti/ Retrieved 22 October, 2024.

İki xalqın oğlu - Maqsud Şeyxzadə (Anadan olmasının 110 illiyi münasibətilə): Məruzələr, məqalələr və fotolar toplusu / Bakı: Elm və təhsil. 2019. 400 səhifə

Письмо директора Института востоковедения А. П. Баранникова Заместителю председателя юбилейного комитета С. Хусаинову от 8 октября 1938 г., а также ответное письмо С. Хусаинова от 23 ноября 1938 г. (Архив востоковедов ИВР РАН).

Болтабоев Ҳамидулла. Алишер Навоийнинг илк юбилейи // “Жаҳон адабиёти” журнали, 2016 йил, 2-сон.

Маҳмудий В. Алишер Навоий // Маориф ва ўқитғучи, 1925..

Фитрат А. Навоийнинг форсий шоирлиги ҳам унинг форсий девони тўғрисида //Маориф ва ўқитувчи, 1926. -№ 12, Б. 38-39.

Абдулҳамид Чўлпон. 500 йил. (Ўзбек билим ҳайъати эътиборига) // «Туркистон» газетаси 1924 йил 23 сентябрь.

Данный перечень публикаций взят из статей: Almaz Ülvi Binnatova. Klasiklərimiz Bəkir Çobanzadənin araşdirmalarinda (M.Füzuli, Ə.H.Bayqara, Ə.Ə.Nəvai və Ş.İ.Xətai) // Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi. Cilt:1, Sayı:2, Ocak 2013. Türkiye. S. 56; Х.Болтабоев, Алишер Навоийнинг илк юбилейи.

В статье Х.Болтабоева, как и в книге Türk Dünyası Dil, Kültür ve Edebiyat İncelemeleri, Türkbilim Araştırmaları Dizisi Üçüncü Kitap / Ed. Akartürk Karahan. Published 2023. 440 pages. Выходные данные указываются, как «Barı: Azərnaşr».

Kamp, M., & Karimov, E. A Fragmented Family Story: Transferring Cultural Capital in Soviet Tashkent. Central Asian Affairs. Publisher: Brill. 2023, pp. 1–33

Абдуллаева, Шарифа. Гуманистические взгляды Алишера Навои на женщину (по Хамсе). Автореферат дисс. на соискание учен, степени кандидата филол. наук. Ташкент, Изд-во Акад. наук УзССР, 1954. 16 с. 22 // Китоб летописи - Книжная летопись. Ташкент: Типография Из-ва АН УзССР, 1954,

Об этом писала в своих воспоминаниях супруга Айбека, Зарифа Саидносирова: З.Саидносирова, Ойбегим менинг: Хотиралар / Тошкент: "Шарк" нашриёт манбаа концернининг Бош тахририяти. 2005. 204-219 бет.

Maqsud Shayxzodaning adabiy merosi va zamonaviylik / Xalqaro ilmiy-amaliy anjuman maqolalari to'plami, Toshkent: 2O2O. Bet 121.

Зейналова Махфуза. Исторические связи азербайджанского и узбекского народов / Баку: Издательство Afpoliqraf. 2017. С. 106, 110.

Атаниязова, Муборак. Олим Шарафиддинов – Навоий ижодининг тадқиқотчиси / Тошкент: Bookmany print, 2022. 42-43; 67 б.

Хамид Сулейманович Сулейманов (1911—1979) // Общественные науки в Узбекистане, 1979. № 8. С. 50

Зейналова М., Исторические связи азербайджанского и узбекского народов. Баку: издательство Afpoliqraf. 2017. С 108.

Впервые об этом было заявлено на встрече в УзМУ (НУУ), организованной руководством кафедры “Falsafa va mantiq” факультета Общественных наук 23 февраля 2024 года. На данной встрече было заявлено о необходимости введения в научный оборот термина пост-джадидизм, дано обоснование термина и определён его хронологический период: ф.ф.д. Ш.О.Мадаева, т.ф.д. Э.Э.Каримов, Post-Jadidism / Ташкент: O‘zbekiston Milliy universiteti, 23 февраль 2024.

Meeting with a professor from a US university at the National University of Uzbekistan https://nuu.uz/en/hofstra-universiteti/ Retrieved 29 October, 2024

Madaeva Sh., Post-Jadidism - as the basis of modern Uzbek identity of the colonial period https://nomadit.co.uk/conference/cess2024fall/paper/87464

В информационном пространстве интернета распространяются далёкие от объективности анонимные русскоязычные материалы типа «Кампания по приданию» Низами статуса национального азербайджанского поэта, или Фирдоуси статуса национального таджикского поэта, или Навои статуса национального узбекского поэта. Эти материалы используются в политических целях и не только не соответствуют исторической действительности, но и разжигают межнациональную рознь.

Загрузки

##submissions.published##

2025-04-15