NAVA'I’S TRADITIONS IN JADID POETRY
Keywords:
classical literature, Jadidism, the Age of Enlightenment, national awakening, Uzbek poetry of the new period, diwan, literary continuitAbstract
The period of national revival at the end of the 19th and the first quarter of the 20th century was similar to the enlightenment movement that flourished in Europe in the 18th century. Despite this, we cannot say that it arose directly under the influence of various political changes in Europe. This period was formed under the influence of Enlightenment literature, Tatar, Turkish, Azerbaijani literature in the spirit of national awakening, which was associated with classical literature and traditions of Nava'i. In this respect, Jadidism had its own spiritual roots.
In the article, the author answers the factors of the formation of the literature of the Uzbek national revival, internal periodical divisions, the chain of generations, comparing lithographs and printed publications published in Tashkent in 1914-1922. The course of continuation of Diwan traditions in the age of Enlightenment, the period of development and Uzbek poetry of the new period, the problem of following Navoi, the attitude of critics of that period to the heritage of Nava'i are analyzed. The author concludes that the main idea of the organization "Chigatai Gurungi", founded by Fitrat, was to restore the image of Temur and Nava'i.
References
Муҳаййир. Танланган шеърлар. – Тошкент: Фан, 1967.
Пўлотжон Домулла Қайюмов. Тазкираи Қайюмий. III китоб. – Тошкент, 1998.
Болтабоев Ҳ. ХХ аср бошлари ўзбек адабиётшунослиги ва Фитратнинг илмий мероси. Филология фанлари доктори илмий даражасини олиш учун тайёрланган диссертация. – Тошкент, 1996.
Миллий ашъори Таржимон. Мажмуа. Ношир ва муҳаррир: Баҳромбек Давлатшоев. – Тошкент: Вақт типографияси, 1910. Алишер Навоий номидаги давлат адабиёт музейи. Нодир қўлёзма, тошбосма ва босма асарлар. Инв №766/IV. Ўлчами 14,5х22. Муқоваси сариқ тусли қалин картондан.
Миллий шеърлар мажмуаси ёхуд адаби дин. Мажмуа. Мусаҳҳиҳ ва ношир: Ҳусайнхўжа бин Хонхўжа Мунавварқори бин Абдурашидхон. – Тошкент, 1912. Алишер Навоий номидаги давлат адабиёт музейи. Нодир қўлёзма, тошбосма ва босма асарлар. Инв №453/II. Ўлчами 17х25,5. Муқоваси жимжимадор рангдаги қалин картондан.
Алишер Навоий номидаги давлат адабиёт музейида сақланаётган тошбосма асарлар каталоги [Матн]. С.Ҳасанов, Ш.Ҳасанова, Ж.Жўраев [ва бошқ.]. – Тошкент: Фан, 2020.
Сабзазор. Баёз. Тўпловчи ва нашрга тайёрловчи: Мунавварқори. – Тошкент: Ильин босмахонаси, 1914. ЎзР ФА Абу Райҳон Беруний номидаги Шарқшунослик институти. Шарқ қўлёзмалари хазинаси, асосий фонд, тошбосма. Инв №12891. Ўлчами 21х13,5. Матн ўлчами 11х18. Муқоваси оч яшил тусли картондан.
Ўзбек ёш шоирлари. Шеърлар тўплами. – Тошкент: Туркистон давлат нашриёти, 1922.
Mirzayev S. XX asr o’zbek adabiyoti. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2005..
Қуронов Д. Чўлпон насри поэтикаси. – Тошкент: Шарқ, 2004.
Болтабоев Ҳ. Фитрат ва жадидчилик. – Тошкент: Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхонаси нашриёти, 2007.
Каримов Н. ва б. ХХ аср ўзбек адабиёти тарихи. – Тошкент: Ўқитувчи, 1999.
Йўлдошев Қ. Ёниқ сўз. – Тошкент: Янги аср авлоди, 2006.
Quronov D. Adabiyot nazariyasi asoslari. – Toshkent: Navoiy universiteti, 2018.
Афоқова Н. Жадид шеърияти поэтикаси. – Тошкент: Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси “Фан” нашриёти, 2005.
Маҳмуд Вадуд. Танланган асарлар. – Тошкент: Маънавият, 2007.
Фитрат А. Танланган асарлар. – Тошкент: Маънавият, 2009.
Афоқова Н. Жадид ғазалиёти. – Тошкент: Фан, 2005.
