ONG MASHINA SIFATIDA: ONGNING HISOBLASH NAZARIYASI USTIDA TADQIQOT
##article.subject##:
Ongning hisoblash nazariyasi, kognitiv fanlar, sun’iy intellekt, Timsolli reprezentatsiyalar (belgilar), algoritmik jarayonlar, kognitiv modellashtirish, idrok, bilish, xotira, qaror qabul qilish, kibernetika, hisoblashga asoslangan neyrofanlar.##article.abstract##
Maqolada ongning hisoblash nazariyasi (OHN) ko‘rib chiqiladi va bu nazariyaga ko‘ra ong holatlari aslida miya tomonidan amalga oshiriluvchi hisob-kitob amaliyotlari ekani ilgari suriladi. Maqolada yuqoridagi nazariya tarixi, uning asosiy tamoyillari ko‘rib chiqiladi va nazariyaning ong hamda bilish faoliyati mohiyatini tushunishdagi ahamiyati baholanadi. Dastlabki
kibernetiklar va kognitiv fanlar vakillarining asarlari bilan boshlab, biz OHNning asosiy tamoyillarini ochib beramiz va undagi ong aslida timsolli reprezentatsiyalar va algoritmik jarayonlardan iborat bo‘lgan hisoblash tizimi sifatida ishlaydi, kabi
g‘oyalarni ko‘rib chiqamiz. Psixologiya, neyrologiya, sun’iy intellekt va falsafa sohalaridagi tadqiqotlarni birlashtirish orqali OHN idrok, bilish, xotira, qaror qabul qilish va qayta ishlash kabi turli sohalarda qo‘llanilishi mumkinligini ko‘rib
chiqamiz. Biz shuningdek inson ongining murakkabligini shunchaki kompyuter modellashtirishi orqali qamrab olish qiyinchiliklariga ham to‘xtalib o‘tamiz. Qolaversa, OHN ning falsafiy oqibatlari ustida to‘xtalib, uning qanday qilib ixtiyor
erkinligi va ong-tana muammosi kabi falsafiy bahslarda o‘zgarishga sabab bo‘lishini ko‘rib chiqamiz. OHN va uning fanlararo ahamiyatini tanqidiy baholash orqali maqola ongning hisoblash nazariyasiga nisbatan o‘ziga xos tushuncha taqdim eta oladi.
Библиографические ссылки
Ackley, D. H., Hinton, G. E., & Sejnowski, T. J. (1985). A learning algorithm for Boltzmann machines. Cognitive Science, 9(1), 147-169.
Anderson, J. R., & Lebiere, C. (1998). The Atomic Components of Thought. Erlbaum.
Elman, J. L., Bates, E. A., Johnson, M. H., Karmiloff-Smith, A., Parisi, D., & Plunkett, K. (1996). Rethinking Innateness: A Connectionist Perspective on Development. MIT Press.
Fukushima, K. (1980). Neocognitron: A self-organizing neural network model for a mechanism of pattern recognition unaffected by shift in position. Biological Cybernetics, 36(4), 193-202.
Hopfield, J. J. (1982). Neural networks and physical systems with emergent collective computational abilities. Proceedings of the National Academy of Sciences, 79(8), 2554-2558.
Jurafsky, D., & Martin, J. H. (2008). Speech and Language Processing: An Introduction to Natural Language Processing, Computational Linguistics, and Speech Recognition. Prentice Hall.
Kahneman, D., & Tversky, A. (1979). Prospect theory: An analysis of decision under risk. Econometrica, 47(2), 263-291.
McClelland, J. L., & Elman, J. L. (1986). The TRACE model of speech perception. Cognitive Psychology, 18(1), 1-86.
Newell, A., & Simon, H. A. (1956). The Logic Theorist: A Case Study in Heuristic Problem Solving. Proceedings of the Western Joint Computer Conference.
Newell, A., & Simon, H. A. (1976). Computer Science as Empirical Inquiry: Symbols and Search. Communications of the ACM, 19(3), 113-126.
Rumelhart, D. E., & McClelland, J. L. (1986). Parallel Distributed Processing: Explorations in the Microstructure of Cognition. MIT Press.
Simon, H. A. (1957). Models of Man: Social and Rational. Wiley.
Sutton, R. S., & Barto, A. G. (1998). Reinforcement Learning: An Introduction. MIT Press.
Turing, A. M. (1936). On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem. Proceedings of the London Mathematical Society, 42(1), 230-265.
Von Neumann, J. (1958). The Computer and the Brain. Yale University Press.