FIRDAVSIY FALSAFIY DUNYOQARASHINING NAZARIY VA G’OYAVIY IBTIDOSI

##article.abstract##

Ushbu maqolada Firdavsiy falsafiy dunyoqarashining nazariy-mafkuraviy kelib chiqishi tahlil qilinadi. “Shohnoma” dostonining yozilishiga qanday ijtimoiy-siyosiy voqea ta’sir ko‘rsatdi. Firdavsiy dunyoqarashining shakllanishi tahlili ham xuddi shunday, falsafiy ta’limot uning o‘z falsafasining shakllanishiga turtki bergan. Abul-Qosim Firdavsiyning “Shohnoma”si haqidagi “Shohnoma” dostonining asosiy falsafiy g‘oyasi nimadan iborat bo‘lib, bu turli asrlar va avlodlarning adabiy durdonasi bo‘lib, ko‘plab ma’lumotlar va turli manbalardan tashqari ko‘plab maqola va risolalar ham yozilgan. Turli tillar, agar ularning barchasi bir joyda to'plangan bo'lsa, kutubxona yaratiladi. . Hatto bu ulug‘ asarning o‘gitlari va parchalari ham ko‘p marta to‘planib, nashr etilgan. Taxlisi “Shohnoma” yana bir mashhur urinishdir. Uning asoschisi VI asrning mashhur shoiri Masud Sa’diy Salmondir. Shu bilan birga, Firdavsiy “Shoxonom”idagi bu barcha axloqiy masalalar chuqur va har tomonlama ko‘rib chiqilmagan, bu asarning bu nuqtai nazardan ahamiyati oydinlashmagan. Binobarin, bu muhim masalani o‘rganishga ixtisoslashgan tojik adabiyotshunosi ustoz Mirzo Mullamad ijodi munosib va ​​e’tiborga molik ishdir. Professor Mirzo Mulla Ahmad bu qimmatli asarida buyuk Firdavsiyning ma’naviy-axloqiy pand-nasihatlariga ko‘proq e’tibor berib, Shohnoma Firdavsiy qahramonlarining hatti-harakatlari va so‘zlaridan yaxshi fazilatlarni madh etish, yomon fazilatlarni tanqid qilishni, insonparvarlik fikrlarini o‘rganishga harakat qilgan. bu buyuk shoir. Chunki “Shohnoma” tadqiqotchilari bu durdonaning epik, qahramonlik, mifologik, tarixiy tomonlarini ko‘proq qadrlab, uning axloqiy-tarbiyaviy jihatlariga kam e’tibor berganlar. Ustoz Mirzo Mullamad o‘z asarlari bilan bir qatorda saltanat tarixiga oid mavzularda betakror va ta’sirli asarlar yozgan bir qancha shogirdlar tayyorlagan.