ШАРҚ МИНИАТЮРА САНЪАТИДА ПОРТРЕТ ЖАНРИ
##article.subject##:
Ўрта Осиё, Ҳирот, Самарқанд, Бухоро, миниатюра, миниатюра рантасвири, темурийлар, Камолиддин Беҳзод, портрет жанри, маиший жанр##article.abstract##
Ушбу Мақолада Ўрта Осиё миниатюра марказлари ва уларнинг ривожига таъсир кўрсатган сиёсий ижтимоий ва бадиий жараёнлар ҳусусида фикр юритилган. Ўрта асрларда миниатюра санъати марказларидан Хирот, Самарқанд, Бухоро, Шохруҳия китобхоналарининг ривожи, миниатюра мактабининг шаклланиши, ўша даврда ижод этган рассомлар ўрганилган. ХV асрда Хирот миниатюра мактаби йирик вакилларидан Камолиддин Беҳзод ижодий даҳоси, унинг асарлари, миниатюра санъатига киритган янгиликлари тахлил этилган. Камолиддин Беҳзод асарларининг аҳамияти, композицион ечими, портрет жанри ва нафислиги, кейинги авлод миниатюра мусаввирлар ижодига катта таъсир кўрсатди. Рассом ҳақидаги ўз замондошлари ва кейинги даврларда яшаб ўтган буюк шахслар фикрлари келтириб ўтилган. Камолиддин Беҳзоднинг миниатюра санъатида маиший ва портрет жанрларида яратган “Зикр тушаётган дарвешлар” ва “Рассом портрети” номли асарлари репродукциялари ва катталаштирилган лавҳалари асосида унинг бетакрор истеъдоди ўрганиб тахлил этилган. Буюк мусаввирнинг бой ижодий меъросини ўрганиш орқали ёшларнинг маъанавий дунёқарашини шакллантиришда миниатюра санъатининг фундаментал асосларни ўрганишнинг бугунги кундаги аҳамияти ёритилади.
Библиографические ссылки
EBADOLLAH BAHARI. Bihzad, Master of Persian Painting. – NEW YORK.1996. – p. 272.
ПУГАЧЕНКОВА Г. А. Среднеазиатские миниатюры (XVI—XVIII веков в избранных образцах). –Ташкент, 1980. – с. 142.
ПУГАЧЕНКОВА Г.А., ГАЛЕРКИНА О.И. Миниатюры Средней Азии. В избранных образцах. Из советских и зарубежных собраний. – Москва, 1979. – с. 228.
РАХИМОВА З.И. Монийни ҳижолатда қолдирган Камолиддин Беҳзод. –Тошкент, 2021. – б. 328.
РАХМОВА З. ХV аср биринчи ярмида илк Хирот миниатюраси. // San’at. № 4. – Тошкент, 2010.
ПУГАЧЕНКОВА Г. Беҳзод ва Ўрта Шарқ миниатюрасида портрет жанри. // San’at. № 2. – Тошкент, 2000.
ИСМОИЛОВА Э. Бехзод ва Шарқ миниатюра санъати. // San’at. № 1-3. – Тошкент, 1998.
ХАКИМОВ А. Бехзод Ғарб-Шарқ мулоқоти(тарихий ҳодисалар талқини). // San’at. № 4. – Тошкент, 2000.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Тасвирий ва амалий санъат соҳаси самарадорлигини янада оширишга доир чора-тадбирлар тўғрисида” Қарори. 2020, 21 апрель, ПҚ-4688-сон.
Мақоладаги суратларни танлашда АҚШдаги Метрополитен музейи сайти ҳаволаларидан фойдаланилди. https://www.metmuseum.org/