O'ZBEK MENTALITETI SHAKLLANISHINING IJTIMOIY-IQTISODIY VA ETNIK JIHATLARI
##article.subject##:
etnogenez, etnik tarix, xalq, millat, milliy mentalitet, geografik omillar, diniy-mafkuraviy jarayonlar, istiqlol yillari, mentalitetdagi o'zgarishlar##article.abstract##
Xalqlar mentalitetining shakllanishi uzoq davom etadigan ijtimoiy-psixologik jarayon bo'lib, u jamiyatdagi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy o'zgarishlar, o'zaro etnomadaniy aloqalar, diniy mansubliklar asosida tarkib topadi. O'zbek xalqi etnogenezining ilk bosqichlaridan to xalq sifatida shakllanib bo'lguniga qadar uning asosiy tarkibini tashkil etgan avtoxton sug'du-xorazmiy va qadimgi turkiy zabon etnik qatlamlardan tashqari o'ziga turli davrlarda har xil miqdorda mahalliy va tevarak-atroflardan kelib qo'shilgan etnik guruhlarni singdirib borgan va har ikkala asosiy ildizlarning birikishi – o'zbek elatini va keyinchalik o'zbek millatini tashkil etgan. Mentalitet etnosning xalq darajasida emas, balki millat darajasiga yetganida shakllanadi. O'zbek mentaliteti o'z shakllanish jarayonida xalqimizning etnik jihatdan ko'p tarmoqli ekanligi, barcha urug' va ijtimoiy qatlamlar uchun umumiy jihatlar va jamoa manfaatlarini himoya qiluvchi fazilatning rivoj topishini taqozo etib kelgan. Shu tariqa xalqimiz fe'lidagi bag'rikenglik, mehmondo'stlik, o'zaro hamjihatlik, qiynalgan paytlarida nochor kimsalarga hamdardlik, yelkadoshlik fazilatlari shu jamoaviy yakdillikni ta'minlash, til va dil, fikr birligini saqlash ehtiyojlaridan kelib chiqqan va sayqal topgan.
Библиографические ссылки
Мирзиёев Ш.М. (2018) Миллий тараққиёт йўлимизни қатъият билан давом эттириб, янги босқичга кўтарамиз. Жилд.1. - Тошкент: “Ўзбекистон”, - Б.295.
Мирзиёев Ш.М. (2018) Халқимизнинг розилиги бизнинг фаолиятимизга берилган энг олий баҳодир. Жилд.2. -Тошкент: “Ўзбекистон”, - Б. 225.
Мирзиёев Ш.М. (2021) Янги Ўзбекистон стратегияси. - Тошкент: “Ўзбекистон”, - Б. 32, 93.
Каримов И.А. (1996) Бунёдкорлик йўлидан. -Тошкент: “Ўзбекистон”, - Б. 332.
Асқаров А. (2007) Ўзбек халқининг этногенези ва этник тарихи. -Тошкент: Университет, - Б. 316-317, 319.
Асқаров А. (2002) Ўзбек халқи этногенез ва этник тарихининг баъзи бир назарий ва илмий методологик асослари. // “Ўзбекистон тарихи” журнали. № 4. - Б. 55.
Асқаров А. (1996) Мустақиллик йилларида тарих, археология ва этнология. // Ўзбекистонда ижтимоий фанлар журнали. № 6. - Б.71.
Жобборов И. (1994) Ўзбек халқи этнографияси. -Тошкент: “Ўқитувчи”, - Б.9.
Шониёзов К. (2001) Ўзбек халқининг шаклланиш жараёни. -Тошкент, Шарқ, - Б. 12-13, 93, 325.
Аширов А. ( 2004) Ўзбек миллий менталитети ҳақида баъзи мулоҳазалар. //“Ўзбек халқининг келиб чиқиши: илмий-методологик ёндашувлар, этногенетик ва этник тарих” мавзусидаги Республика илмий-назарий семинар материаллари. –Тошкент, - Б.54-56.
Халимбетов Ю.М. (2004) Миллий менталитетимиз – истиқболимиз таянчи. “Ўзбек халқининг келиб чиқиши: илмий-методологик ёндашувлар, этногенетик ва этник тарих” мавзусидаги Республика илмий-назарий семинар материаллари. Тошкент, - Б. 57.
Бекмурадов М. (1998) Ўзбек менталитети хусусиятлари. // Ижтимоий фикр. №1. - Б. 98.
Бекмурадов М. (2011) Ўзбек менталитети. –Тошкент, - Б. 17, 71, 73-74.
Волкова Е.А. (2015) Национальный менталитет как фактор межкультурной коммуникации. // Вестник МГИМО- Университета. № 1 (40). - С. 250-251.
Ўзбекистон Миллий энциклопедияси. (2006) Жилд. 12. - Тошкент: Давлат илмий нашриёти, - Б. 10; 20; 43.
