FATOU FANNY-CISSÉ’NING “MADAME LA PRÉSIDENTE” ASARIDA MISTITSIZM, GENDER ASOSIDAGI KUCH VA YETAKCHILIKNING ETNOLINGVISTIK TASVIRI
##article.subject##:
Afrika sehr-jodusi, mistitsizm, xurofot, afrikalik e’tiqod, madaniyat, Madame la Présidente.##article.abstract##
Afrika adabiyotining sotsiologiyasi san’atning inson hayoti va mavjudligini ifoda etuvchi amaliy funksiyasini ta’kidlaydi. Shu bois, adabiyotda inson mavjudligini ifodalash individualizm va jamoaviy ongni o‘z ichiga oladi; bu esa madaniy e’tiqodlar, kosmos va an’analar tasvirida aks etadi. Fatou Fanny-Cissé — frankofon afrikalik yozuvchilardan biri bo‘lib, u o‘z asarlarida Afrika madaniy
e’tiqodlari va an’analarini, xususan mistitsizm va gender asosida shakllangan ijtimoiy kuch munosabatlari doirasida yoritgan. Ushbu maqolada sifatli matn tahlili va adabiyot sharhi metodlariga tayanilgan bo‘lib, Fanny-Cissé’ning afrikalik
xayoliy jamiyatda mistitsizm, gender kuchi va yetakchilik naqshlarini qanday aks ettirganini Skinnerning behaviorizm nazariyasi orqali tahlil qilinadi. Roman diqqat bilan o‘qib chiqilib, syujet, til ishlatilishi, obraz yaratish va asosiy mavzu orqali
ma’lumotlar ajratib olindi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatadiki, afrikalik yozuvchilar ko‘pincha o‘zlarining mahalliy madaniy amaliyotlarida mujassam bo‘lgan jamoaviy ongdan ilhomlanadilar. Ushbu mahalliy amaliyotlar gender, irq va ijtimoiy tabaqa yo‘nalishidagi ijtimoiy-madaniy munosabatlarga ham ta’sir qiladi. Roman bosh qahramoni afrikalik sehr-jodu vositalaridan foydalanib, xayoliy afrikalik jamiyatda Prezident lavozimiga erishadi, uni saqlab qoladi va mustahkamlaydi. Shu tariqa,
adabiyotda Afrika sehrining hegemonik tasviri Afrika madaniyatining qanday qabul qilinishi va Afrika adabiyotining qanday iste’mol qilinishiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Maqola xulosa qilib aytadiki, Afrika sehrining adabiyotdagi tasviri nafaqat sir-sinoat va kuch manbai, balki chuqur bog‘liqlik haqidagi xabarni yetkazish vositasi va zamonaviy dunyoda Afrika madaniyatining o‘rnini yaxshiroqtushunishga xizmat qiluvchi quroldir.
Библиографические ссылки
Akporobaro, F.B.O. (2006). Introduction to African Oral literature. – Lagos: Princeton publishing company, p.67
Akwanya, A.N. (2005). Language and Habits of Thought. – Enugu: New generation Books, p.78
Bourdieu, P. (1991). Language and Symbolic Power, trans. – Gino Raymond and Matthew Adamson.Cambridge: Polity Press, p.87
De Beauvoir, S. (1976). The Second Sex. – France: Librarie Gallimard, p.90
Eagleton T. (1976). Literature and history: A critical study. – London: Routledge, p.23-67
Eco, U. (1995). The Search for the Perfect Language, trans. James Fentress. – Oxford: Blackwell Publishers, p.86
Fanny-Cissé F. (2015). Madame la Présidente. – Abidjan: NEI-CEDA, p.54.
Ives, P. (2004). Language and hegemony in Gramsci. – London: Pluto Press, p.60
Kövecses, Zoltán. (2010). Culture and Language. – Studia Slavica, p.339-345.
Mahadi, T.S. and Jafari, S. M. (2012). Language and Culture. International Journal of Humanities and Social Science 2 (17): 230 – 235.
Ogundipe, M. (2000). Indigenous and contemporary gender concepts and issues in Africa: implications for Nigeria's development. – Lagos: Malthouse Press, p.78
Sesan, A. A. and Oluremi, T. A. (2019). Language and Radical Aesthetics in Olu Obafemi’s Suicide Syndrome. Islamic University
Multidisciplinary Journal, 6 (3), 74-83.
Styne U. (1990). Africa traditional religious system as basis of understanding. – Lausanne Movement, p.56
