TANLANISH MEXANIZMI VA EPISTEMOLOGIK RATSIOANALLIK DIALEKTIKASI
##article.subject##:
saralash mexanizmi, epistemologik ratsionallik, evolyutsion epistemologiya, bilimning adaptivligi, falsafiy metodologiya.##article.abstract##
Saralash mexanizmi va epistemologik ratsionallik inson bilimlarining shakllanishi hamda rivojlanishida hal qiluvchi rol o‘ynaydi. Ushbu jarayon bilimning nafaqat haqiqatga mosligiga, balki uning adaptivligi (moslashuvchanligi) va samaradorligiga ham ta’sir ko‘rsatadi. Saralash mexanizmi orqali bilim va g‘oyalarning eng mahsuldor variantlari saqlanib qoladi va rivojlanadi, bu esa ilmiy hamda amaliy bilimlarni mustahkamlaydi. Bundan tashqari, saralash mexanizmi yangi kognitiv modellarni ishlab chiqish imkonini
berib, bilimlarning universalligi va moslashuvchanligini oshiradi, bu esa
evolyutsion epistemologiyaning samaradorligini namoyish etadi. Biroq, saralash
jarayonini biryoqlama qabul qilish bilimning haqiqatga muvofiqligini cheklashi va
epistemologik subyektivlikni kuchaytirishi mumkin. Shu munosabat bilan, ushbu
maqolada saralash mexanizmi va ratsionallik o‘rtasidagi dialektik bog‘liqlik ko‘rib
chiqiladi, shuningdek, evolyutsion epistemologiyaning falsafiy va metodologik
ahamiyati ko‘rsatib beriladi.
Библиографические ссылки
Dawkins, R. (1976). The Selfish Gene. Oxford: Oxford University Press, pp. 45–50.
Toulmin, S. (2003). The Uses of Argument. Cambridge: Cambridge
University Press, pp. 23–28.
Zdravomyslov, A.A. (2001). Social Evolution of Knowledge. Moscow: Nauka, pp. 78–82.
Romanovich, I.P. (2010). Evolution of Information in Society. St.
Petersburg: Piter, pp. 102–105.
Nurmukhamedov, G.Zh. (2015). Evolution of Knowledge and Adaptive Mechanisms. Almaty: Kazakh University Press, pp. 34–36.
Yildiz, O. (2018). Bilginin Evrimi ve Seçim Mekanizmaları. Ankara:
Ankara University Press, pp. 56–60.
Popper, K. (1972). Objective Knowledge: An Evolutionary Approach. Oxford: Clarendon Press, pp. 12–20.
Hull, D.L. (1988). Science as a Process: An Evolutionary Account of the Social and Conceptual Development of Science. Chicago: University of Chicago Press, pp. 77–85.
Levina, I.V. (2005). Evolution of Knowledge and Modern Scientific
Concepts. Moscow: Akademkniga, pp. 45–49.
Bakhytzhanova, S.T. (2017). Cognitive Mechanisms of Knowledge
Adaptation in Modern Society. Almaty: Kazakh University Press, pp. 22–30.