TILNING INQIROZI: BERNARD-ANRI LÉVYNING LE DIABLE EN TÊTE ASARI ASOSIDA AXLOQIY INQIROSNI ESTETIKALASHTIRISH
##article.subject##:
tilning qulash jarayoni, fragmentatsiya, ekzistensial nihilizm, uslubiy strategiyalar, Le Diable en Tête, Bernard-Anri Lévy (BHL)##article.abstract##
1968-yil may oyidagi inqilobiy voqealardan so‘ng fransuz intellektual hayotida inqilobiy g‘oyalar va ularning illuziyalari bilan chuqur falsafiy hisob-kitob boshlandi. Bu esa norozilik va umidsizlikni adabiyot va hayotda ifodalashning ritorik hamda uslubiy shakllarida sezilarli o‘zgarishlarga olib keldi. Bernard-Anri Lévining Le Diable en Tête (“Jin boshda”) asari ushbu turkumga kiruvchi adabiy matnlardan biridir. Shu sababli, ushbu maqolada roman poststrukturalistik adabiyot nazariyasi, Nitsshe falsafasi hamda Jak Derridaning différance nazariyasini birlashtirgan ko‘p fanli nazariy asos orqali tahlil qilinadi. Maqolada asarda tilning qulashini va axloqiy inqirozni qanday ifodalagani o‘rganiladi.Maqolada qahramonning axloqiy va psixologik tanazzulini til vositasida qanday estetik shaklda qurish va ifodalash uslublarini tahlil qiladi. Shuningdek, matn qanday qilib vayronagarchilik va yemirilishni estetik jozibadorlik bilan hikoya shakliga aylantirayotganini baholaydi. Matn tahlili shuni ko‘rsatadiki, Lévy lirik lug‘at boyligi, sintaktik parchalanganlik, falsafiy mavhumlik, aforistik gaplar bilan boyitilgan ichki monologga asoslangan hikoya uslubi, keskin ohang o‘zgarishlari va murakkab gap tuzilmalari orqali bosh qahramonning ichki iztiroblari va axloqiy ikkiyoqlamaliligini ifodalaydi. Lévining til orqali estetik ifodasi uslubi bilan axloq o‘rtasidagi bog‘liqlikni muhokama qilishga undaydi — go‘zallik qanday qilib yovuzlik va halokat tasvirlarini yashirishi, kuchaytirishi yoki murakkablashtirishi mumkinligini o‘ylashga chorlaydi. Maqolada Lévy halokatni oddiy tushkunlik yoki dahshat bilan emas, balki tilning yemirilishini mafkuraviy yopilishga qarshi til isyoni sifatida va zamonaviy ekzistensial bezovtalikning performativ ifodasi sifatida talqin qilishi ochib berilgan. Bu esa o‘quvchini vayrona ichidagi go‘zallik paradoksi bilan yuzlashtirib, axloqiy yemirilishning murakkab va jozibali jarayon sifatida anglanishiga sabab bo‘ladi.
Библиографические ссылки
Austin, J. L. (1975). How to Do Things with Words. Edited by J. O. Urmson and Marina Sbisà, 2nd ed., Harvard University Press,
Bradbury, Malcolm. (1991). Modernism: A Guide to European Literature 1890–1930. Edited by Malcolm Bradbury and James McFarlane, Penguin Books,
Childs, Peter.(2008). Modernism. 2nd ed., Routledge,
Derrida, Jacques (1976). Of Grammatology. Translated by Gayatri Chakravorty Spivak, Johns Hopkins University Press,
Derrida, Jacques. (1982). Margins of Philosophy. Translated by Alan Bass, University of Chicago Press,
Faulkner, William. (1990). The Sound and the Fury. Vintage International,
Foucault, Michel. (1972). The Archaeology of Knowledge and The Discourse on Language. Translated by A.M. Sheridan Smith, Pantheon Books,
Heidegger, Martin. (1962). Being and Time. Translated by John Macquarrie and Edward Robinson, Harper & Row,
Hutcheon, Linda. (1988). The Poetics of Postmodernism: History, Theory, Fiction. Routledge,
Hutcheon, Linda. (2002). The Politics of Postmodernism. 2nd ed., Routledge,
Joyce, James.(2000). Ulysses. Modern Library,
Leech, Geoffrey N., and Mick Short. (2007). Style in Fiction: A Linguistic Introduction to English Fictional Prose. 2nd ed., Routledge,
Lévy, Bernard-Henri. (1978). Le Diable en Tête. Éditions Grasset,
Lyotard, Jean-François. (1984). The Postmodern Condition: A Report on Knowledge. Translated by Geoff Bennington and Brian Massumi, University of Minnesota Press,
McHale, Brian. (1987). Postmodernist Fiction. Routledge,
Nietzsche, Friedrich. (1999). The Birth of Tragedy and Other Writings. Edited and translated by Raymond Guess, Cambridge University Press,
Nietzsche, Friedrich. (2008). Beyond Good and Evil: Prelude to a Philosophy of the Future. Translated by Marion Faber and Judith Norman, Oxford University Press,
Norris, Christopher (2002). Deconstruction: Theory and Practice. 3rd ed., Routledge,
Rabaté, Jean-Michel. (2005). 1913: The Cradle of Modernism. Blackwell Publishing,
Rabaté, Jean-Michel. (2008). Derrida's Writing and Difference: A Reader's Guide. Continuum,
Saussure, Ferdinand de, (1983). Course in General Linguistics. Edited by Charles Bally and Albert Sechehayetranslated by Roy Harris, Open Court,
Sontag, Susan. (1987). Against Interpretation and Other Essays. Farrar, Straus and Giroux, 1966.
Spivak, Gayatri Chakravorty. (2009). In Other Worlds: Essays in Cultural Politics. Routledge, Wittgenstein, Ludwig. Philosophical Investigations. Translated by G. E. M. Anscombe, P. M. S. Hacker, and Joachim Schulte, 4th ed., Wiley-Blackwell,