БОЛАЛАРДА ЦЕРВИКАЛ ТИКЛАРНИНГ КЛИНИК-ДИАГНОСТИК ХУСУСИЯТЛАРИ ВА PANS/PANDAS ДИФФЕРЕНЦИАЛ ДИАГНОСТИКАСИДА НЕЙРОНАЛ-ГЛИАЛ ҲАМДА ИММУН-ЯЛЛИҒЛАНИШ МАРКЕРЛАРИНИНГ ЭҲТИМОЛИЙ РОЛИ
##article.subject##:
болалар, цервикал тиклар, тикоз бузилишлар, мотор тиклар, Туретт синдроми, NSE, S100B, нейронал-глиал маркерлар, PANS, PANDAS, антистрептолизин-О, С-реактив оқсил, иммун-яллиғланиш маркерлари##article.abstract##
Долзарблиги. Цервикал тиклар болалик даврида учрайдиган мотор тикоз бузилишларнинг клиник жиҳатдан аҳамиятли варианти ҳисобланади. Касалликнинг оғир кечишида улар бош ва бўйиннинг такрорий ҳаракатлари, мушакларнинг зўриқиши, оғриқ синдроми ва функционал чекланишлар билан намоён бўлиши мумкин.
Тикоз бузилишлар патогенези ҳақидаги замонавий тасаввурларга кўра, уларнинг ривожланишида, аввало, кортико-стриато-таламо-кортикал тармоқлар фаолиятининг бузилиши ва нейромедиаторлар регуляциясининг ўзгариши муҳим аҳамиятга эга. Шу билан бирга, нейронал-глиал ҳамда иммун-яллиғланиш механизмларининг эҳтимолий иштирокига тобора кўпроқ эътибор қаратилмоқда. Шу муносабат билан периферик биомаркерларни ўрганиш касалликнинг биологик гетерогенлигини тавсифловчи қўшимча кўрсаткичларни аниқлаш нуқтаи назаридан илмий қизиқиш уйғотади.
Тадқиқот мақсади: болаларда цервикал тикларнинг клиник-диагностик хусусиятларини ўрганиш, нейронал-глиал ва иммун-яллиғланиш кўрсаткичларини баҳолаш ҳамда уларнинг PANS/PANDAS билан дифференциал диагностикадаги эҳтимолий аҳамиятини аниқлаш.
Библиографические ссылки
Pringsheim T, Okun MS, Müller-Vahl K, et al. Practice guideline recommendations summary: Treatment of tics in people with Tourette syndrome and chronic tic disorders. Neurology. 2019;92(19):896–906.
Jiang Y, Li Y, Chen X, et al. Biomarkers and Tourette syndrome: a systematic review and meta-analysis. Front Neurol. 2024;15:1262057. doi:10.3389/fneur.2024.1262057.
van Passel R, Schlooz WA, Lamers KJ, Lemmens WA, Rotteveel JJ. S100 protein, glia and Gilles de la Tourette syndrome. Eur J Paediatr Neurol. 2001;5(1):15–19. doi:10.1053/ejpn.2001.0399.
American Academy of Pediatrics. Pediatric Acute-Onset Neuropsychiatric Syndrome (PANS): Clinical Report. Pediatrics. 2025;155(3):e2024070334. doi:10.1542/peds.2024-070334.
DT Hodzhieva, SS Pulatov, DK Hajdarova Vse o gemorragicheskom insulte lic pozhilogo i starcheskogo vozrasta.[All about hemorrhagic stroke of elderly and elderly people] Nauka molodyh-Young Science. 2015. 87-96.
Therkildsen JR, Knudsen CS, Parkner T. Serum neuron-specific enolase — reference interval in Danish children and the impact of preanalytical factors. Clin Chem Lab Med. 2026;64(2):460–468. doi:10.1515/cclm-2025-0582.