KATTA YOSHDAGI BEMORLARDA FARMAKOREZISTENT EPILEPSIYA SHAKLLANISHINING KLINIK- ANAMNESTIK PREDIKTORLARI

##article.authors##

  • Abduvoyitov Bobur Bahodirovich

##article.subject##:

epilepsiya, farmakorezistent epilepsiya, antixuruj preparatlari, klinik prediktorlar, debyut yoshi, xurujlar chastotasi, struktur epilepsiya, magnit-rezonans tomografiya, epileptiform faollik, xavfni prognozlash

##article.abstract##

Farmakorezistent epilepsiya zamonaviy nevrologiya va epileptologiyaning eng murakkab muammolaridan biri hisoblanadi. Bu holat davom etuvchi epileptik xurujlar, kognitiv va psixoemotsional buzilishlarning progressiv kuchayishi, jarohatlanish xavfining ortishi, ijtimoiy moslashuvning buzilishi hamda erta o‘lim xavfi bilan bog‘liq. Retrospektiv qiyosiy bir markazli tadqiqot o‘tkazilib, unga 18 yoshdan 70 yoshgacha bo‘lgan 112 nafar bemor kiritildi. Asosiy guruhni farmakorezistent epilepsiyaga ega 64 nafar bemor, taqqoslash guruhini esa epileptik xurujlari dori vositalari yordamida barqaror nazorat qilingan 48 nafar bemor tashkil etdi. Tadqiqotda epilepsiya debyuti yoshi, kasallik davomiyligi, epileptik anamnez, dastlabki xurujlar chastotasi va polimorfizmi, birinchi antixuruj preparatiga javob xususiyatlari, perinatal patologiya, febril tirishishlar, neyroinfeksiya, bosh miya jarohati, bosh miyaning struktur o‘zgarishlari hamda elektroensefalografiya ma’lumotlariga ko‘ra epileptiform faollik tahlil qilindi. Farmakorezistentlikning mustaqil prediktorlari sifatida birinchi antixuruj preparatiga adekvat javob bo‘lmasligi, davolash boshlanishidan oldin xurujlar chastotasining oyiga kamida to‘rt marta bo‘lishi, magnit-rezonans tomografiyada struktur epileptogen substrat mavjudligi va epilepsiya debyutining 18 yoshgacha kuzatilishi aniqlandi. Aniqlangan omillar asosida klinik-anamnestik xavf shkalasi taklif qilindi, uning ROC egri chizig‘i ostidagi maydoni 0,86 ni tashkil etdi. Olingan natijalar mavjud klinik va anamnestik ko‘rsatkichlar asosida dori vositalariga rezistentlik ehtimoli yuqori bo‘lgan bemorlarni erta aniqlash imkonini ko‘rsatadi. Taklif etilgan model bemorlarni ixtisoslashtirilgan epileptologik markazga o‘z vaqtida yo‘naltirish va muqobil davolash usullarini erta ko‘rib chiqishda qo‘llanishi mumkin.

Библиографические ссылки

Kwan, P., Arzimanoglou, A., Berg, A. T., Brodie, M. J., Hauser, W. A., Mathern, G., Moshé, S. L., Perucca, E., Wiebe, S., & French, J. (2010). Definition of drug resistant epilepsy: Consensus proposal by the ad hoc Task Force of the ILAE Commission on Therapeutic Strategies. Epilepsia, 51(6), 1069–1077. DOI: 10.1111/j.1528-1167.2009.02397.x

Котов, А. С. (2021). Фармакорезистентная эпилепсия. Клиническая лекция. РМЖ. Медицинское обозрение.

Abduvoyitov, B. B. o‘g‘li. (2025). Farmakorezistent epilepsiya bilan og‘rigan bemorlarning jarrohlik davolash natijalari va qoniqarsiz jarrohlik natijalarini bashorat qiluvchi omillar. New Renaissance International Scientific and Practical Conference, 2(2), 91–96. DOI: 10.5281/zenodo.14864855

Kwan, P., & Brodie, M. J. (2000). Early identification of refractory epilepsy. New England Journal of Medicine, 342(5), 314–319. DOI: 10.1056/NEJM200002033420503

Маджидова, Ё. Н. (2019). Клинико-неврологические особенности у больных с фармакорезистентной эпилепсией и оптимизация терапии. Эпилепсия и пароксизмальные состояния, 11(1), 46–52.

Chen, Z., Brodie, M. J., Liew, D., & Kwan, P. (2018). Treatment outcomes in patients with newly diagnosed epilepsy treated with established and new antiepileptic drugs: A 30-year longitudinal cohort study. JAMA Neurology, 75(3), 279–286. DOI: 10.1001/jamaneurol.2017.3949

Амонова, З. К., Джурабекова, А. Т., & Шмырина, К. В. (2022). Эпилепсия на фоне дисфункции гипоталамо-гипофизарной системы с позиции гендерных различий. Проблемы биологии и медицины, 3(136), 13–16.

Xue-Ping, W., Hai-Jiao, W., Li-Na, Z., Xu, D., & Ling, L. (2019). Risk factors for drug-resistant epilepsy: A systematic review and meta-analysis. Medicine, 98(30), e16402. DOI: 10.1097/MD.0000000000016402

Крылов, В. В., Гехт, А. Б., Трифонов, И. С., Лебедева, А. В., Каймовский, И. Л., Синкин, М. В., Григорьева, Е. В., & Кутровская, Н. Ю. (2019). Хирургическое лечение пациентов с фармакорезистентными односторонними МРТ-позитивными височными формами эпилепсии. Журнал неврологии и психиатрии имени С. С. Корсакова, 119(11-2), 5–10. DOI: 10.17116/jnevro20191191125

Kalilani, L., Sun, X., Pelgrims, B., Noack-Rink, M., & Villanueva, V. (2018). The epidemiology of drug-resistant epilepsy: A systematic review and meta-analysis. Epilepsia, 59(12), 2179–2193. DOI: 10.1111/epi.14596

Abduvoyitov, B. B. o‘g‘li. (2025). Polimikrogiriyali farmakorezistent epilepsiyani davolash natijalari. Modern Science and Research, 4(2), 117–123. DOI: 10.5281/zenodo.14863309

Sultana, B., Panzini, M. A., Veilleux Carpentier, A., Comtois, J., Rioux, B., Gore, G., Bauer, P. R., Kwon, C. S., Jetté, N., Josephson, C. B., & Keezer, M. R. (2021). Incidence and prevalence of drug-resistant epilepsy: A systematic review and meta-analysis. Neurology, 96(17), 805–817. DOI: 10.1212/WNL.0000000000011839

Лебедева, А. В., Аведисова, А. С., Кустов, Г. В., Герсамия, А. Г., Каймовский, И. Л., Ридер, Ф. К., Трифонов, И. С., Пашнин, Е. В., Малхасян, Е. А., Гехт, А. Б., & Крылов, В. В. (2018). Прогноз хирургического лечения фармакорезистентной эпилепсии: роль психических и когнитивных расстройств. Журнал неврологии и психиатрии имени С. С. Корсакова, 118(10-2), 27–36. DOI: 10.17116/jnevro201811810227

Löscher, W., Potschka, H., Sisodiya, S. M., & Vezzani, A. (2020). Drug resistance in epilepsy: Clinical impact, potential mechanisms, and new innovative treatment options. Pharmacological Reviews, 72(3), 606–638. DOI: 10.1124/pr.120.019539

Кудратова, Н. Б., Абдуллаева, Н. Н., & Бойманов, Ф. Х. (2022). Эпилепсия у лиц пожилого и старческого возраста: особенности клиники, диагностики и терапии. Проблемы биологии и медицины, 6(140), 117–120.

Guery, D., & Rheims, S. (2021). Clinical management of drug resistant epilepsy: A review on current strategies. Neuropsychiatric Disease and Treatment, 17, 2229–2242. DOI: 10.2147/NDT.S256699

Петросян, Д. В., Копачев, Д. Н., Шаркова, С. М., Кремнева, Е. И., Драгой, О. В., Головтеев, А. Л., Троицкий, А. А., Гуща, А. О., & Брутян, А. Г. (2022). Результаты хирургического лечения фармакорезистентной эпилепсии, обусловленной склерозом гиппокампа. Российский нейрохирургический журнал имени профессора А. Л. Поленова, 14(3), 40–45.

Fisher, R. S., Cross, J. H., French, J. A., Higurashi, N., Hirsch, E., Jansen, F. E., Lagae, L., Moshé, S. L., Peltola, J., Roulet Perez, E., Scheffer, I. E., & Zuberi, S. M. (2017). Operational classification of seizure types by the International League Against Epilepsy. Epilepsia, 58(4), 522–530. DOI: 10.1111/epi.13670

Бекташев, О. Р., & Бекташев, Р. Б. (2016). Способ лечения фармакорезистентной формы эпилепсии. Официальный вестник Агентства интеллектуальной собственности при Министерстве юстиции Республики Узбекистан, 9(185).

Fisher, R. S., Cross, J. H., D’Souza, C., French, J. A., Haut, S. R., Higurashi, N., Hirsch, E., Jansen, F. E., Lagae, L., Moshé,

S. L., Peltola, J., Roulet Perez, E., Scheffer, I. E., Schulze-Bonhage, A., Somerville, E., Sperling, M., Yacubian, E. M., & Zuberi, S.

M. (2017). Instruction manual for the ILAE 2017 operational classification of seizure types. Epilepsia, 58(4), 531–542. DOI: 10.1111/epi.13671

Калыбаева, Н. А., Димерцев, А. В., Мазалова, М. В., Кузовкина, А. К., Алтунина, Г. Е., Одениязова, М. А., Балацкая, А. С., Утяшев, Н. П., Быченко, В. Г., Бронов, О. Ю., Педяш, Н. В., Землянский, М. Ю., Копачев, Д. Н., Зуев, А. А., & Головтеев, А. Л. (2024). Хирургическое лечение фокальной фармакорезистентной эпилепсии, ассоциированной с энцефалоцеле височной доли. Вопросы нейрохирургии имени Н. Н. Бурденко, 88(1), 39–47. DOI: 10.17116/neiro20248801139

Jehi, L., Jetté, N., Kwon, C. S., Josephson, C. B., Burneo, J. G., Cendes, F., Sperling, M. R., Baxendale, S., Busch, R. M.,

Triki, C. C., Cross, J. H., Ekstein, D., Englot, D. J., Luan, G., Palmini, A., Rios, L., Wang, X., Roessler, K., Rydenhag, B., & Wiebe,

S. (2022). Timing of referral to evaluate for epilepsy surgery: Expert consensus recommendations from the Surgical Therapies Commission of the International League Against Epilepsy. Epilepsia, 63(10), 2491–2506. DOI: 10.1111/epi.17350

Балацкая, А. С., Педяш, Н. В., Головтеев, А. Л., Копачев, Д. Н., Зуев, А. А., & соавт. (2022). Стереоэлектроэнцефалография в прехирургическом обследовании пациентов с фармакорезистентной фокальной эпилепсией. Эпилепсия и пароксизмальные состояния, 14(2), 183–194.

Wiebe, S., Blume, W. T., Girvin, J. P., & Eliasziw, M. (2001). A randomized, controlled trial of surgery for temporal-lobe epilepsy. New England Journal of Medicine, 345(5), 311–318. DOI: 10.1056/NEJM200108023450501

Авакян, Г. Н., Блинов, Д. В., Алиханов, А. А., & соавт. (2019). Рекомендации Российской противоэпилептической лиги по использованию магнитно-резонансной томографии в диагностике эпилепсии. Эпилепсия и пароксизмальные состояния, 11(3), 208–232.

Engel, J., McDermott, M. P., Wiebe, S., Langfitt, J. T., Stern, J. M., Dewar, S., Sperling, M. R., Gardiner, I., Erba, G., Fried, I., & Jacobs, M. (2012). Early surgical therapy for drug-resistant temporal lobe epilepsy: A randomized trial. New England Journal of Medicine, 366(24), 2234–2244. DOI: 10.1056/NEJMoa1202098

Зуев, А. А., Головтеев, А. Л., Педяш, Н. В., Копачев, Д. Н., & соавт. (2020). Предхирургическая диагностика у пациентов с фармакорезистентной эпилепсией. Вопросы нейрохирургии имени Н. Н. Бурденко, 84(1), 109–117.

Jobst, B. C., & Cascino, G. D. (2015). Resective epilepsy surgery for drug-resistant focal epilepsy: A review. JAMA, 313(3), 285–293. DOI: 10.1001/jama.2014.17426

Умидов, Х. А., Бектошев, Р. Б., Бектошев, О. Р., & Алимов, Ж. И. (2022). Новый мини-инвазивный способ хирургического лечения фармакорезистентной формы эпилепсии. Вестник науки и образования, 3(123).

Mohanraj, R., & Brodie, M. J. (2006). Diagnosing refractory epilepsy: Response to sequential treatment schedules. European Journal of Neurology, 13(3), 277–282. DOI: 10.1111/j.1468-1331.2006.01175.x

Якимов, А. М., & соавт. (2025). Гипотезы развития и стратегии преодоления фармакорезистентности при эпилепсии. Эпилепсия и пароксизмальные состояния.

Schiller, Y., & Najjar, Y. (2008). Quantifying the response to antiepileptic drugs: Effect of past treatment history. Neurology, 70(1), 54–65. DOI: 10.1212/01.wnl.0000286959.22040.6e

Загрузки

##submissions.published##

2026-09-07