BIRLAMCHI TIBBIYOT BO‘G‘INIDA SURUNKALI BOSH OG‘RIG‘INING RATSIONAL FARMAKOTERAPIYASI MUAMMOLARI (Sharh maqola)
##article.subject##:
surunkali bosh og‘rig‘i; farmakoterapiya; birlamchi tibbiyot bo‘g‘ini; polipragmaziya; dori vositalarini ortiqcha qo‘llash bilan bog‘liq bosh og‘rig‘i; ambulator nevrologiya##article.abstract##
Dolzarbligi. Surunkali bosh og‘rig‘i ambulator nevrologik amaliyotda tibbiy yordamga murojaat qilishning eng ko‘p uchraydigan sabablaridan biridir. Xalqaro klinik tavsiyalar mavjudligiga qaramasdan, birlamchi tibbiyot bo‘g‘inida surunkali bosh og‘rig‘i farmakoterapiyasi bir xil emas va shifokor tayinlovlarining o‘zgaruvchanligi, polipragmaziya hamda analgetiklarning ortiqcha qo‘llanilishi bilan tavsiflanadi. Maqsad. Birlamchi tibbiyot bo‘g‘inida surunkali bosh og‘rig‘ining ratsional farmakoterapiyasi muammolarini ko‘rib chiqish va ambulator amaliyotda shifokor tayinlovlariga ta’sir qiluvchi tashkiliy omillarni muhokama qilish. Materiallar va usullar. Ish sharh-analitik maqola shaklida bajarildi. Tahlil surunkali bosh og‘rig‘i, dori vositalarini ortiqcha qo‘llash bilan bog‘liq bosh og‘rig‘i, polipragmaziya va ambulator nevrologik yordamning tashkiliy jihatlariga bag‘ishlangan nashrlarga asoslangan. Maqolani tayyorlashda bosh og‘rig‘ining xalqaro tasnifi uchinchi qayta ko‘rib chiqilishi (ICHD-3), xalqaro klinik tavsiyalar va birlamchi tibbiyot amaliyoti uchun ahamiyatli nashrlardan foydalanildi. Natijalar. Ambulator amaliyotda surunkali bosh og‘rig‘i farmakoterapiyasining asosiy muammolari analgetiklarning ortiqcha qo‘llanilishi, profilaktik terapiyaning yetarli darajada qo‘llanmasligi, polipragmaziya va shifokor tayinlovlarining o‘zgaruvchanligi hisoblanadi. Dori vositalarini ortiqcha qo‘llash bilan bog‘liq bosh og‘rig‘i og‘riq qoldiruvchi preparatlarni noratsional qo‘llashning muhim oqibatlaridan biri sifatida ko‘riladi. Shifokor yuklamasi yuqori va qabul vaqti cheklangan sharoitlarda qaror qabul qilishni qo‘llab-quvvatlovchi strukturaviy yondashuvlarning ehtimoliy roli muhokama qilinadi. Xulosa. Surunkali bosh og‘rig‘i ratsional farmakoterapiyasi muammolari nafaqat klinik, balki tashkiliy xususiyatga ham ega. Ambulator tayinlovlar tuzilmasini va shifokor qarorlarini qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan tashkiliy yondashuvlarni yanada o‘rganish ambulator nevrologik yordamni takomillashtirishning istiqbolli yo‘nalishi hisoblanadi.
Библиографические ссылки
Headache Classification Committee of the International Headache Society (IHS). The International Classification of Headache Disorders, 3rd edition (ICHD-3). Cephalalgia. 2018;38(1):1–211.
Diener H.C., Holle D., Solbach K., Gaul C. Medication-overuse headache. Current Neurology and Neuroscience Reports. 2016;16:124–130.
Steiner T.J., Stovner L.J., Jensen R. et al. Migraine remains second among the world’s causes of disability. Journal of Headache and Pain. 2020;21:137.
Kristoffersen E.S., Lundqvist C. Medication-overuse headache: epidemiology, diagnosis and treatment. Therapeutic Advances in Drug Safety. 2014;5:87–99.
Berger A., Bloudek L.M., Varon S.F., Oster G. Adherence with migraine prophylaxis in clinical practice. Pain Practice. 2012;12:541–549.
Sutton R.T., Pincock D., Baumgart D.C. et al. An overview of clinical decision support systems: benefits, risks, and strategies for success // NPJ Digital Medicine. 2020. Vol. 3. P. 17.
Табеева Г.Р. Мигрень. Москва: ГЭОТАР-Медиа; 2014.