SURUNKALI INSOMNIYA TASHXISI QO’YILGAN BEMORLARNI PSIXOTERAPIYA QILISHDA JINSLAR TAQSIMOTIDA O’ZARO FARQLARNI TAQQOSLAB O’RGANISH NATIJALARI
##article.subject##:
KBT-I, surunkali uyqusizlik, xavotir, fobiya, depressiya, HADS, ISI, gender farqlar##article.abstract##
Maqolada surunkali insomniya bilan og’rigan bemorlarni jinslarga ajratgan holda psixokorreksiya qilish natijalari taqqoslab o’rganilgan. Tadqiqotga 150 nafar bemor jalb qilindi. Har bir guruhda KBT-I dinamikasi statistik tahlil qilindi. Baholash uchun tadqiqotda tibbiy-psixologik anketa, xavotir va depressiya darajasini aniqlash uchun HADS shkalasi, uyqu buzilishlarini aniqlash uchun Pittsburg shkalasi, insomniya og‘irlik darajasini aniqlash uchun ISI shkalasi, uyquga bog‘liq disfunksional fikr va munosabatlarni aniqlovchi DBAS-16 shkalasi, kovidofobiyani aniqlash uchun FCV-19S shkalasidan foydalanildi. KBT-I dasturi qo'llanilgandan so'ng, barcha birlamchi parametrlarda klinik va statistik jihatdan muhim ijobiy o'zgarishlar (p <0,001) kuzatilganligi aniqlandi, surunkali uyqusizlik 25-52% ga kamaydi. O'tkazilgan tadqiqot natijalari asosida surunkali uyqusizlikni erta tashxislash uchun pandemiyadan keyingi davrda psixoterapiya usullarini (KBT-I) bosqichma-bosqich amalga oshirish algoritmi ishlab chiqildi.
Библиографические ссылки
Ашуров Зарифжон Шарифович, Ражабов Музаффар Нематович, Ядгарова Наргиза Фахритдиновна. Психологические и психические осложнения у больных с инфекцией COVID-19. Республика Узбекистан, г.Ташкент / Проблемы биологии и медицины 2022, №4 (137); 302-306б.
Ибодуллаев Зарифбой Раджабович, Карахонова Сарвиноз Алишеровна, Сейткаримова Гулчехра Сайфуддиновна.Значение использования методов психокоррекции при лечении тревожно-фобического синдрома / Журнал неврологии и нейрохирургических исследований / 2021;1:38-41б.
Маджидова Ё. Н., Ахмеджанова З. Б. Когнитивные нарушения у больных перенесших COVID-19 инфекцию / 5th - International Conference on Research in Humanities, Applied Sciences and Education Hosted from Berlin, Germany https://conferencea.org August 30th 2022; 67-69б.
Магзумова Ш.Ш., Ганиханов А.А. Ташкент, Узбекистан Оценка заболеваемости психическими расстройствами в динамике в 2018-2021гг. В УЗБЕКИСТАНЕ / Самаркандская весенняя школа молодых психиатров и наркологов: сборник тезисов научно-образовательного проекта с международным участием «Самаркандская весенняя школа молодых психиатров и наркологов» / 2022; 48б.
Полуэктов М.Г., Пчелина П.В., “Хроническая инсомния: современная модель “трех П” и основанные на ней методы лечения. Журнал неврологии и психиатрии им. С.С.Корсакова. 2015;115(12):141-147.
Полуэктов М.Г. “Сомнология и медицина сна” нац. рук. памяти А.М.Вейна и Я.И.Левина. 2016; 298-310.
Рахимбаева Г.С., Азимов А. Аспекты профилактики цереброваскулярных осложнений при COVID-19. Журнал неврологии и нейрохирургических исследований / 2021;2(4)30-36б.
Хайдарова Д.K., Сафаров К. Особенности психоэмоциональной сферы у больных перенесших COVID-19 в зависимости от пола. Журнал неврологии и нейрохирургических исследований / 2021;2(4)39-45б.
COVID-19 Mental Disorders Collaborators. Global prevalence and burden of depressive and anxiety disorders in 204 countries and territories in 2020 due to the COVID-19 pandemic. Lancet. 2021; 398: 1700-1712
Gallotti R., Valle F., Castaldo N., Sacco P., De Domenico M. Assessing the risks of ‘infodemics’ in response to COVID-19 epidemics. Nature Human Behaviour. 2020;4(12):1285–1293. doi: 10.1038/s41562-020-00994-6.
DT Khodjieva, NK Khaydarov, B Sh Kazakov, DK Khaydarova Clinical and neurological factors in the formation of an individual predisposition to COVID-associated ischemic stroke. European Journal of Molecular & Clinical Medicine-2020
Liu K, Chen Y, Wu D, Lin R, Wang Z, Pan L. Effects of progressive muscle relaxation on anxiety and sleep quality in patients with COVID-
Complementary Ther Clin Pract. 2020; 39:101132. doi: 10.1016/j.ctcp.2020.101132.
Morin, C. M., Colecchi, C., Stone, J., Sood, R., & Brink, D. (1999). Behavioral and pharmacological therapies for late-life insomnia: A randomized controlled trial. JAMA, 281, 991–999.
Shakhnoza I Nasriddinova, Gulchekhra A Ikhtiyarova, Dildora K Khaidarova, Nigorakh Dustova. Psychological effects of Сovid-19 quarantine measures on mothers in the positive period. Annals of the Romanian Society for Cell Biology. 2021.Р. 1946-1951.
Musse FCC, LS Castro, KMM Sousa. Mental violence: The COVID-19 Nightmare. Front. Psychiatry, 11 (2020), с. 579289
Netland J, Meyerholz DK, Moore S, Cassell M, Perlman S. Severe acute respiratory syndrome coronavirus infection causes neuronal death in the absence of encephalitis in mice transgenic for human ACE2. J Virol. 2008; 82:7264–7275. doi: 10.1128/JVI.00737-08.
Newby JM, O'Moore K, Tang S, Christensen H, Faasse K. Acute mental health responses during the COVID-19 pandemic in Australia. PLoS One. 2020;15:e0236562. doi: 10.1371/journal.pone.0236562
Overland, S., Glozier, N., Sivertsen, B., Stewart, R., Neckelmann, D., Krokstad, S., & Mykletun, A. (2008). A comparison of insomnia and depression as predictors of disability pension: The HUNT Study. Sleep, 31(6), 875–880.
World Health Organization. WHO Coronavirus (COVID-19) Dashboard 2023. Last Accessed Date: 11.06.2023.
WHO WHO Coronavirus (COVID-19) Dashboard. [(accessed on 15 August 2021)]. Available online: https://COVID-1919.who.int/