ЁШ ЁШДАГИ ШАХСЛАРДА СУРУНКАЛИ АЛКОГОЛИЗМ БИЛАН БОҒЛИҚ КОГНИТИВ БУЗИЛИШЛАРНИ БАҲОЛАШ ВА ТЕРАПЕВТИК ЁНДАШУВЛАРНИ ОПТИМАЛЛАШТИРИШ

##article.authors##

  • Камалова Нигора Лазиз қизи

##article.subject##:

хроник алкоголизм, когнитив бузилишлар, ёш беморлар, MMSE, MoCA, ноотроп терапия

##article.abstract##

Хроник алкоголизм замонавий тиббиёт ва ижтимоий соҳа учун энг муҳим муаммолардан бири бўлиб, айниқса ёш шахсларда когнитив бузилишларнинг ривожланиши билан кечади. Когнитив дефицитни эрта аниқлаш ва ўз вақтида коррекция қилиш беморлар прогнозини яхшилаш ҳамда уларнинг ижтимоий мослашувини таъминлашда муҳим аҳамиятга эга. Тадқиқот мақсади — ёш ёшдаги шахсларда хроник алкоголизмда когнитив функциялар ҳолатини баҳолаш ва терапевтик ёндашувларни оптималлаштириш йўлларини асослаш. Материаллар ва усуллар. Хроник алкоголизм ташхиси қўйилган ёш ёшдаги беморлар текширилди. Когнитив функцияларни баҳолаш учун стандартлаштирилган нейропсихологик шкалалар (MMSE, MoCA) ҳамда психоэмоционал ҳолатни баҳолаш усуллари қўлланилди. Назорат гуруҳи билан таққослама таҳлил ўтказилди. Терапия самарадорлиги ноотроп препаратлар қўлланилган комплекс даволаш жараёнида динамикада баҳоланди. Натижалар. Хроник алкоголизм билан оғриган беморларда назорат гуруҳига нисбатан когнитив функцияларнинг статистик аҳамиятли пасайиши аниқланди (p < 0,05), асосан хотира, диққат ва ижро функцияларининг бузилиши ҳисобига. Алкоголга боғлиқлик давомийлиги билан когнитив дефицит даражаси ўртасида ишончли корреляцион боғлиқлик аниқланди (p < 0,01). Ноотроп препаратлар қўлланилган комплекс терапия когнитив кўрсаткичларнинг статистик аҳамиятли яхшиланишига (p < 0,005) ҳамда тревожлик ва депрессив ҳолатларнинг камайишига олиб келди. Хулоса. Ёш шахсларда хроник алкоголизм когнитив бузилишларнинг ривожланиши билан кечади. Ноотроп терапияни комплекс даволаш таркибига киритиш когнитив функциялар ва психоэмоционал ҳолатни яхшилашга ёрдам беради.

Библиографические ссылки

Harper C. The neuropathology of alcohol-related brain damage. Alcohol and Alcoholism. 2009;44(2):136–140. https://doi.org/10.1093/alcalc/agn102

Oscar-Berman M., Marinković K. Alcohol: effects on neurobehavioral functions and the brain. Neuropsychology Review. 2014;24(4):469–

https://doi.org/10.1007/s11065-014-9262

Stavro K., Pelletier J., Potvin S. Widespread and sustained cognitive deficits in alcoholism: a meta-analysis. Addiction Biology. 2013;18(2):203–213. https://doi.org/10.1111/j.1369-1600.2011.00418.x

Zahr N.M., Sullivan E.V. Translational studies of alcoholism: bridging the gap. Alcohol Research: Current Reviews. 2011;33(1):47–59.

Rehm J. et al. The global burden of disease attributable to alcohol. Lancet Psychiatry. 2016;3(8):715–725. https://doi.org/10.1016/S2215-0366(16)30146-4

Fein G., McGillivray S. Cognitive impairment in abstinent alcoholics. Alcoholism: Clinical and Experimental Research. 2007;31(4):589–

https://doi.org/10.1111/j.1530-0277.2007.00340.x

Pfefferbaum A., Sullivan E.V. Alcoholism and brain function. Archives of General Psychiatry. 2002;59(10):854–863. https://doi.org/10.1001/archpsyc.59.10.854

Crews F.T., Vetreno R.P. Mechanisms of neuroimmune gene induction in alcoholism. Neuropharmacology. 2015;96:350–360. https://doi.org/10.1016/j.neuropharm.2014.11.003

Durazzo T.C., Meyerhoff D.J. Neurobiological and neurocognitive effects of chronic alcohol use. Alcohol Research: Current Reviews. 2017;38(2):119–130.

Goldstein R.Z., Volkow N.D. Dysfunction of the prefrontal cortex in addiction. Nature Reviews Neuroscience. 2011;12:652–669. https://doi.org/10.1038/nrn3119

Рахимбаева Г.С., Камалова Н.Л., Аллаяров А.У. Когнитивные расстройства при хроническом алкоголизме у лиц молодого возраста

// «Журнал современной медицины». – 2025. – №2 (9). – С. 1081-1084. (№ 355/6 от 7 июня 2024 год)

Камалова Н.Л., Рахимбаева Г.С., Абряман А.А., Уринова Г.Г., Нишонов Ш.Ю. Оценка когнитивных функций при хроническом алкоголизме у лиц молодого возраста: сравнительный анализ и клинические аспекты // Журнал неврологии и нейрохирургических исследований. – 2022. – №6 (6/1). – С. 2-4. (№ 361/6 от 2024 года)

Камалова Н.Л., Уринова Г.Г., Рахимбаева Г.С. Комплексный подход к терапевтической тактике у больных с токсической алкогольной энцефалопатией у лиц молодого и среднего возраста // Вестник. – 2025. – №9 (№14). – С. 360-363. (14.00.00; №13)

Kamalova N.L., Urinova G.G., Rakhimbaeva G.S. The role of neuroimaging studies in assessing the severity of cns damage at different stages of chronic alcoholism: boundaries, norms, and pathology // Central Asian Journal of Medicine. – 2025. – №10 (1). – С. 155-159.

Kamalova N. L., Rakhimbayeva G. S., Urinova G. G., Allayarov A. U., Nishonov Sh. Yu. The State of the Emotional And Volitional Sphere in Patients with Chronic Alcoholism of Young and Middle Age // American Journal of Medicine and Medical Sciences. – 2025. – №15(10). – P.3562-3541. (14.00.00; №2)

Rakhimbaeva G.S., Kamalova N.L./ Features of the cognitive sphere in persons with alcohol abuse // Ethiopian international journal of multidisciplinary research. Volume: 11, Issue 02, Fev-2024. 40-44

Rakhimbaeva G.S., Kamalova N.L. Sotvoldiev M./ Cognitive disorders based on gender characteristics in young people with chronic alcoholism // International journal of artificial intelligence. -ISSN: 2692-5206, 2024-yil.

Kamalova N.L., Maxmudov S.K../ Alkogolizmga chalingan bemorlarda oliy nerv faoliyatidagi o'zgarishlar// IQRO . –ISSN: 2181-4341, 2025-yil.

Kamalova N.L., Xolmatov R.I., Rakhmatullaev F.A./ Cognitive disorders based on gender characteristics in young people with chronic alcoholis// IQRO. -ISSN: 2181-4341, 2025-yil.

Насирдинова Н.А, Камалова Н.Л.,/ Когнитивные расстройства при алкоголиз// IQRO. -ISSN: 2181-4341, 2025-yil.

Rakhimbayeva G.S., Kamalova N.L./ Cognitive disorders in patients alcoholism// International conference pedagogical reforms and their solutions

VOLUME 1, ISSUE 2, 2024

Rakhimbayeva G.S., Kamalova N.L.,/ Cognitive disorders in alcohol abusers// International conference pedagogical reforms and their solutions VOLUME 1, ISSUE 2, 2024

Kamalova N.L., Maxmudov S.K../ Alkogolizm bilan og‘rigan bemorlarda kognitiv buzilishlar// Ilm fan yangiliklari konferensiyasi. 2025-yil.

Kamalova N.L. Assessment of cognitive functions in the case of chronic alcoholism in young people and optimization of therapeutic approaches// modern neurology, November 16, 2024

Камалова Н.Л. Сурункали алкоголизмда когнитив функциялар холатини бахолаш // Иновационный подход к лечению и раннеё диагностике нерврологических заболеваний. Маджидовские чтения. – Ташкент, 6–7 декабря 2024 года.

Kamalova N.L. Cognitive Impairments in Chronic Alcohol Use: A Comparative Analysis Between Young and Middle-Aged Adults and Approaches for Optimizing Therapeutic Management// 4th International Congress on Primary Health Care 2nd Euro Nursing// Congress September 15-16. P-33-34

Rakhimbayeva G.S., Kamalova N.L./ Cognitive disorders in middle-aged people with chronic alcoholism. // XXVII World Congress of Neurology (WCN 2025) p-360

Камалова Н.Л. Эффективность интегрированной терапевтической модели при токсической алкогольной энцефалопатии у лиц молодого и среднего возраста// VIII Всероссийская научная конференция с участием зарубежных специалистов «Медицинское образование: неделя знаний – 2025», с-11-12.

Загрузки

##submissions.published##

2026-05-15