TIZIMLI QIZIL BO’RICHADA NEVROLOGIK O’ZGARISHLAR: ZARARLANISH SPEKTRI, PATOGENEZI, DIAGNOSTIKA VA DAVOLASH YONDASHUVI. (Adabiyotlar sharxi)
##article.subject##:
tizimli qizil bo’richa; asab tizimi zararlanishi; neyropsixik tizimli qizil bo’richa; markaziy asab tizimi; periferik asab tizimi.##article.abstract##
Tizimli qizil bo’richada nevrologik o’zgarishlar kasallikning tez-tez uchraydigan va klinik jihatdan muhim asoratlaridan biri bo‘lib, markaziy va periferik asab tizimining zararlanishini aks ettiradi. Ular kognitiv buzilishlar va tutqanoqlardan tortib, serebrovaskulyar hamda psixik buzilishlargacha bo‘lgan keng ko‘lamli simptomlarni o‘z ichiga oladi. Patogenezi ko‘p omilli bo‘lib, autoimmun yallig‘lanish, vaskulopatiya va trombotik mexanizmlar bilan bog‘liq [3,4]. Tashxislash klinik, instrumental va laborator yondashuvlar kompleksini talab qiladi. Davolash yetakchi patogenetik mexanizmlarni hisobga olgan holda immunosupressiv va simptomatik terapiyani qo‘llashga asoslanadi[2,11].
Библиографические ссылки
ACRning neyropsixiatrik lupus nomenklaturasi bo‘yicha maxsus qo‘mitasi. Neyropsixiatrik lupus sindromlari uchun Amerika Revmatologiya kolleji (ACR) nomenklaturasi va klinik ta’riflari. Arthritis Rheum. 1999;42:599–608.
Bertsias GK, Ioannidis JPA, Aringer M va boshqalar. Neyropsixiatrik namoyonlar bilan kechuvchi tizimli qizil bo’richani boshqarish bo‘yicha EULAR tavsiyalari. Ann Rheum Dis. 2010.
Bertsias GK, Boumpas DT. Neyropsixiatrik SLE namoyonlarining patogenezi, diagnostikasi va davolashi. Nat Rev Rheumatol. 2010.
Liu Y, Kaplan MJ. Neyropsixiatrik tizimli qizil bo’richaning patogenezi va davolash usullari. 2022.
Justiz-Vaillant AA va boshqalar. Neyropsixiatrik tizimli qizil bo’richa. Molecules. 2024;29(4):747.
Hirohata S va boshqalar. Anti-NMDA retseptor ensefaliti va NPSLE da NMDA retseptorlariga qarshi antitanachalarning differensial ekspressiyasi. Lupus Sci Med. 2019;6:e000359.
Deijns SJ, Broen JCA, Kruyt ND va boshqalar. SLE dagi psixiatrik namoyonlarning immunologik etiologiyasi: gematoensefalik to‘siq, antitanachalar va sitokinlarning roli. Autoimmun Rev. 2020;19(8):102592.
Choi MY, FitzPatrick RD, Buhler K va boshqalar. SLE da anti-ribosomal P autoantitanachalari: tizimli sharh va meta-tahlil. Autoimmun Rev. 2020;19(3):102463.
Magro-Checa C, Zirkzee EJ, Beaart-van de Voorde LJJ va boshqalar. Neyropsixiatrik hodisalarning SLE bilan bog‘liqligini aniqlashda multidissiplinar qayta baholash: Leiden NPSLE kohortasi. Rheumatology.2017;56(10):1676–1683.
Nived O. CNS lupusi uchun ACR nomenklaturasining qayta ko‘rib chiqilishi. Lupus. 2003.
Fanouriakis A va boshqalar. Tizimli qizil bo’richani boshqarish bo‘yicha EULAR tavsiyalari: 2019 yil yangilanishi. Ann Rheum Dis. 2019.
Hanly JG va boshqalar. SLE bilan kasallangan bemorlarning xalqaro kohortasida neyropsixiatrik hodisalar. Ann Rheum Dis. 2010.
«Tizimli qizil bo’richada nevrologik va psixik buzilishlar». S.S. Korsakov nomidagi Nevrologiya va psixiatriya jurnali. 2010
