ИНСУЛЬТЛАРДАГИ НУТҚ БУЗИЛИШЛАРИ ВА НЕВРОЛОГИК ХОЛАТ (NIHSS ВА ЛОГОПЕДИК ШКАЛАЛАРИ) ЎРТАСИДАГИ БОҒЛИҚЛИК
##article.subject##:
инсульт, афазия, нутқ бузилишлари, NIHSS, логопедик шкала, нутқ реабилитацияси.##article.abstract##
Мазкур илмий тадқиқотда нутқ функциясига таъсир этувчи омил сифатида инсультдан кейинги нутқ бузилишлари ва беморларнинг неврологик ҳолати ўртасидаги боғлиқлик ўрганилди. Тадқиқот 2021–2024 йиллар мобайнида Тошкент тиббиёт академиясининг кўп тармоқли клиникасида олиб борилиб, унда афазия аниқланган 110 нафар инсультга чалинган бемор иштирок этди. Беморларнинг умумий неврологик ҳолати NIHSS (National Institutes of Health Stroke Scale) бўйича, нутқ функцияси эса махсус модификацияланган логопедик шкала асосида баҳоланди. Статистик таҳлил натижалари NIHSS балларининг ошиб бориши билан логопедик кўрсаткичлар камайишининг тескари корреляциясини (r = –0.6 … –0.8, P<0.01) намоён қилди. Бу эса инсульт оғирлиги ортгани сайин нутқ функцияларининг сезиларли даражада пасайишини англатади. Шунингдек, енгил инсульт ҳолларида нутқ реабилитацияси самарали бўлган бўлса, оғир ҳолатларда реабилитация жараёни суст кечиши аниқланди. Тадқиқот натижалари нутқ бузилишлари билан боғлиқ ҳолатларни баҳолашда комплекс ёндашув ва индивидуал реабилитация дастурларини қўллаш зарурлигини асослайди.
Библиографические ссылки
Feigin, V. , Abajobir, A. , Abate, K. , Abd‐Allah, F. , Abdulle, A. , Abera, S. , … Vos, T. (2017). Global, regional, and national burden of neurological disorders during 1990‐2015: A systematic analysis for the global burden of disease study 2015. The Lancet Neurology, 16, 877–897. https://doi.org/10.1016/S1474-4422(17)30299-5
Feigin, V. L., Forouzanfar, M. H. , Krishnamurthi, R. , Mensah, G. A. , Connor, M. , Bennett, D. A. , … Murray, C. (2014). Global and regional burden of stroke during 1990‐2010: Findings from the global burden of disease study 2010. Lancet, 383(9913), 245–254. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(13)61953-4
Feigin, V. L., Krishnamurthi, R. V. , Parmar, P. , Norrving, B. , Mensah, G. A. , Bennett, D. A. , … Truelsen, T. (2015). Update on the global burden of ischemic and hemorrhagic stroke in 1990‐2013: The GBD 2013 study. Neuroepidemiology, 45(3), 161–176. https://doi.org/10.1159/000441085
Feigin, V. L., Stark, B. A., Johnson, K. O., Roth, G. A., Bisignano, S., Abadi, G. G., et al. (2021). The global, regional and national burden of stroke and its risk factors, 1990–2019: A systematic analysis for the 2019 Global Burden of Disease Study. Lancet Neurol.
Feigin, V. L., Brainin, M., Norrving, B., et al. (2022). World Stroke Organization (WSO): Global stroke fact sheet 2022. International Journal of Stroke, 17, 18–29.
Giroud, M., Jacquin, A., & Béjot, Y. (2014). The worldwide landscape of stroke in the 21st century. Lancet, 383(9913), 195–197. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(13)62077-2
Khodjieva D. T., Khaydarova D. K., Khaydarov N. K. Magnetic Resonance Imaging of Cerebral Hemorrhagic Stroke. International Journal of Psychosocial Rehabilitation, Vol. 24, 2020. Р 434-438
DT Hodzhieva, SS Pulatov, DK Hajdarova Vse o gemorragicheskom insul'te lic pozhilogo i starcheskogo vozrasta (sobstvennye nabljudenija)[All of hemorrhagic stroke in elderly persons (own observations)]. Nauka molodyh (Eruditio Juvenium)[Science of the young (Eruditio Juvenium)]. 2015. 87-96
Kwah, L. K., & Diong, J. (2014). National Institutes of Health Stroke Scale (NIHSS). Journal of Physiotherapy, 60(1), 61. https://doi.org/10.1016/j.jphys.2013.12.012
Lackland, D. T., Roccella, E. J., Deutsch, A. F., Fornage, M., George, M. G., Howard, G., … Towfighi, A. (2014). Factors influencing the decline in stroke mortality. Stroke, 45(1), 315–353. https://doi.org/10.1161/01.str.0000437068.30550.cf
Lazar, R. M., Boehme, A. K., Kaur, G., Heilman, K. M., & Elkind, M. S. V. (2016). Effect of aphasia on acute stroke outcomes. Neurology, 86(9), 864–871.
Pedersen, P. M., Jørgensen, H. S., Nakayama, H., Raaschou, H. O., & Olsen, T. S. (1995). Aphasia in acute stroke: Incidence, determinants, and recovery. Annals of Neurology, 38(4), 659–666.
Khaydarova Dildora Kadirovna, Khodjyeva Dilbar Tadjiyevna, Bobokulov Gulmurod Dilmurodovich. Optimization Of Neuroprotective Therapy Of Ischemic Stroke In The Acute Period. European Journal of Molecular & Clinical Medicine. Volume 07, Issue 03, 2020. Р. 3720-3723
Simmons-Mackie, N. (2018). Aphasia in North America. AphasiaAccess.
Swerdel, J. N., Rhoads, G. G., Cheng, J. Q., Cosgrove, N. M., Moreyra, A. E., Kostis, J. B., … Cabrera, J. (2016). Ischemic stroke rate increases in young adults: Evidence for a generational effect? Journal of the American Heart Association, 5(12), e004245. https://doi.org/10.1161/JAHA.116.004245